Η ανάγκη για ανεξάρτητη Εποπτική Αρχή ελέγχου ψηφιακών νομισμάτων

 

Σήμερα, η συνολική αξία των ψηφιακών νομισμάτων υπολογίζεται σε εκατοντάδες δισ. δολάρια Η.Π.Α., με έντονες όμως διακυμάνσεις. Για παράδειγμα, η αξία του Bitcoin το 2009 ήταν περίπου 1.309 Bitcoins για ένα δολάριο Η.Π.Α. Στις αρχές του 2018 η αξία του ξεπερνούσε τα 17.000 δολάρια Η.Π.Α, ενώ σήμερα η αξία του βρίσκεται κάτω από τις 4.500 δολάρια Η.Π.Α. Παρόμοια πορεία διαγράφουν και τα άλλα ψηφιακά νομίσματα.

 

Οι απότομες διακυμάνσεις των τιμών των ψηφιακών νομισμάτων ήταν αποτέλεσμα της αύξησης των χρηστών για επενδυτικούς σκοπούς κατά τη διάρκεια των ετών 2017 και 2018. Αρκετοί από αυτούς πίστευαν ότι ιδιαίτερα το ψηφιακό νόμισμα Bitcoin αποτελούσε μια εξαιρετική ευκαιρία για κερδοφορία και έτσι επένδυσαν τεράστια ποσά. Το γεγονός αυτό οδήγησε σε απότομη αύξηση της τιμής, την οποία όμως ακολούθησε μια απότομη κάθοδος. 

 

Επίσης η χρήση του σχετικού ψηφιακού νομίσματος επηρεάστηκε και από την αξιοποίησή του από τους εμπορευόμενους σε διαφορετικούς τομείς. Σε πολλές χώρες στο εξωτερικό, γίνεται ευρεία χρήση σε τομείς όπως τοπικά καταστήματα, μπαρ, εστιατόρια ξενοδοχεία, αγορά κοσμημάτων κ.ά. Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατα άρχισαν και στην Κύπρο μερικές επιχειρήσεις να αποδέχονται Bitcoins. Τα κύρια πλεονεκτήματά του είναι η ελευθερία πληρωμών, τα μηδενικά ή και πολύ χαμηλά τέλη, οι λιγότεροι κίνδυνοι για τους εμπόρους, η ασφάλεια και ο έλεγχος της συναλλαγής. Από την άλλη, τα κύρια μειονεκτήματά του είναι ο σχετικά μειωμένος βαθμός αποδοχής του από τους ανθρώπους, η αστάθεια και ο μειωμένος αναλογικά αριθμός των επιχειρήσεων που τα χρησιμοποιούν.

 

Λόγω του γρήγορου τρόπου διακίνησης των ψηφιακών νομισμάτων στην αρχή της δημιουργίας τους καθώς επίσης και της έλλειψης Εποπτικών Αρχών και πλαισίου για τη ρύθμισή τους, τα ψηφιακά νομίσματα ήταν φυσικό να χρησιμοποιηθούν και για παράνομες συναλλαγές. Για παράδειγμα, ο Ρώσος Αλεξάντερ Βίνικ, γνωστός και ως «Mr Bitcoin», συνελήφθη με διεθνές ένταλμα τον Ιούλιο του 2017 από τις Ελληνικές Αρχές για υπόθεση ξεπλύματος εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες μέσω πλατφόρμας ανταλλαγής ψηφιακών νομισμάτων.

 

Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει θεσμικό πλαίσιο στο οποίο μια ανεξάρτητη Εποπτική Αρχή (π.χ. Ανεξάρτητη Εποπτική Αρχή Ελέγχου Ψηφιακών Νομισμάτων) ελέγχει την αδειοδότηση και εποπτεία των ψηφιακών νομισμάτων. Το τι ισχύει σήμερα είναι ότι κάθε εταιρεία που διαχειρίζεται το δικό της ψηφιακό νόμισμα εφαρμόζει τους δικούς της κανόνες και διαδικασίες λειτουργίας και ελέγχου των χρηστών των ψηφιακών νομισμάτων της. Οι διαδικασίες ελέγχου και λειτουργίας μόλις πρόσφατα εξελίχθηκαν, ενώ παράλληλα βελτιώθηκαν οι διαδικασίες ταυτοποίησης των χρηστών, γεγονός που οφείλεται στις διεθνείς συζητήσεις για επιβολή περιορισμών με σκοπό την προστασία του κοινού. Σε ό,τι αφορά τη φορολόγηση του κέρδους από τη μεταβολή της τιμής των ψηφιακών νομισμάτων, τοποθετήθηκαν πρόνοιες στα διάφορα φορολογικά συστήματα. 

 

Εάν τα ψηφιακά νομίσματα συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται με την ίδια πρακτική, τότε η αβεβαιότητα στους χρήστες θα συνεχιστεί, με αποτέλεσμα τη συνεχή απότομη μεταβολή των αξιών τους. Λαμβάνοντας υπόψη τα οφέλη από τη χρήση τους, πιστεύω ήρθε η ώρα της θεσμοθέτησης και της εποπτείας όλων των ψηφιακών νομισμάτων σε διεθνές επίπεδο για την προστασία των χρηστών. Για παράδειγμα, θα μπορούσαν να συνεργαστούν οι δέκα πιο αναπτυσσόμενες χώρες του κόσμου (G10) για τη δημιουργία και λειτουργία μιας Αρχής, η οποία θα μπορούσε να εδρεύει στις Η.Π.Α. ή σε χώρα της Ευρώπης. Οι διευθύνσεις αυτών των ψηφιακών νομισμάτων που επιθυμούν να υπάγονται σε ρύθμιση και εποπτεία, θα πρέπει ακολούθως να αποτείνονται σε αυτή την Αρχή για αδειοδότηση. Στη συνέχεια, τα κράτη που επιτρέπουν τη χρήση ψηφιακών νομισμάτων, θα πρέπει να ενσωματώσουν το ίδιο νομοθετικό πλαίσιο στην εθνική νομοθεσία τους σε ό,τι αφορά τις συναλλαγές στην επικράτειά τους. Τέλος, το θεσμικό αυτό πλαίσιο θα πρέπει να προνοεί σαφείς κανόνες λειτουργίας, δικαιοδοσίας και αποστολής της εν λόγω Αρχής.