Αδιαμφισβήτητα, ο εποικοδομητικός συμμετοχικός διάλογος είναι απαραίτητος για τη λειτουργία της Δημοκρατίας, έτσι λοιπόν και οι διαδικασίες δημόσιας διαβούλευσης έχουν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε μια δημοκρατική κοινωνία.
Οι δημόσιες διαβουλεύσεις είναι ρυθμιστικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται στη νομοθετική διαδικασία και στη διαμόρφωση πολιτικών με σκοπό τη βελτίωση της αποδοτικότητας, της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών λήψης αποφάσεων από τα διάφορα διοικητικά όργανα, οργανισμούς και επιχειρήσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρησιμοποιεί τις δημόσιες διαβουλεύσεις, ζητώντας συστηματικά τη γνώμη των επιχειρήσεων και όλων των ενδιαφερομένων όταν καταρτίζει πολιτικές ή νομοθετικά μέτρα, που τους επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα.
Μέσω των διαβουλεύσεων, οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να εκφράσουν τις απόψεις τους για θέματα τα οποία πρόκειται να ρυθμιστούν νομοθετικά και να επηρεάσουν θετικά τις διαδικασίες, προσδίδοντας σ’ αυτές επιπλέον γνώση και κατάρτιση. Γι’ αυτό, όταν οι επιχειρήσεις συμμετέχουν στη διαδικασία διαβούλευσης ουσιαστικά και έμπρακτα, τότε αρκετοί ενδοιασμοί και αντιρρήσεις επιλύονται, καθότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλύει και συνοψίζει τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις που λαμβάνει, με αποτέλεσμα οποιαδήποτε μεταρρύθμιση σε νέα ή υφιστάμενη νομοθεσία να έχει μεγαλύτερη αποδοχή από αυτές.
Συνεπώς, η πολιτική βελτίωσης της νομοθεσίας έχει τρεις βασικούς στόχους:
1. να ακούγονται οι απόψεις των επιχειρήσεων που επηρεάζονται από τις εκάστοτε νομοθεσίες,
2. να ενημερώνονται τα ενδιαφερόμενα μέρη για τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και
3. να βελτιώνεται το δημοκρατικό σύστημα, προωθώντας το συμμετοχικό διάλογο, ούτως ώστε τα ενδιαφερόμενα μέρη να είναι πιο δεκτικά να εφαρμόσουν και να υλοποιήσουν νέες πολιτικές και αποφάσεις.
Οι διαδικασίες προώθησης και δημιουργίας δημόσιων διαβουλεύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γίνονται μέσω του συστήματος υποβολής παρατηρήσεων και στοιχείων. Αρχικά δημοσιεύεται ένα έγγραφο στο οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημερώνει τα ενδιαφερόμενα μέρη και τις επιχειρήσεις σχετικά με τη πρόθεσή της να προβεί σε μια πρωτοβουλία – ρύθμιση. Μέσω του εν λόγω εγγράφου περιγράφεται το πρόβλημα που χρειάζεται να αντιμετωπιστεί. Στο κείμενο αυτό αναφέρονται πιθανές λύσεις που θα μπορούσαν να ληφθούν υπόψιν και θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για μια νέα νομοθετική ρύθμιση ώστε να λύσουν το συγκεκριμένο πρόβλημα. Επίσης, το κείμενο αυτό αναφέρει με ποιους σκοπεύει να διαβουλευτεί: τα ενδιαφερόμενα μέρη, τους κλάδους των επιχειρήσεων που πλήττονται και τους κλάδους των επιχειρήσεων που πρόκειται να πληγούν είτε ευνοϊκά, είτε δυσμενώς από τη συγκεκριμένη παρέμβαση. Το κείμενο συνοδεύεται με τη δημόσια διαβούλευση, δηλαδή με ερωτηματολόγιο ανοικτού και κλειστού τύπου δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να υποβάλουν τις απόψεις και τις προτάσεις τους. Σε αυτό το σημείο, οι ενδιαφερόμενοι έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν τις αποφάσεις που πρόκειται να παρθούν. Οι δημόσιες διαβουλεύσεις δημοσιεύονται στην επίσημη πύλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Σε μεταγενέστερο στάδιο αναλύονται τα σχόλια από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αποστέλλονται στα εθνικά κοινοβούλια και μετέπειτα στους συν-νομοθέτες δηλαδή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι επιχειρήσεις μπορούν να υποβάλλουν τις απόψεις και τις προτάσεις τους από το στάδιο του σχεδιασμού, μέχρι και το στάδιο της υλοποίησης, καθώς έχουν τη δυνατότητα να εκφράσουν προβλήματα και δυσκολίες που συνάντησαν κατά την εφαρμογή της εν λόγω νομοθεσίας.
Σημαντικό να αναφέρουμε ότι οι δημόσιες διαβουλεύσεις είναι διαθέσιμες και στις 23 γλώσσες των χωρών μελών που ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ούτως ώστε να έχουν πρόσβαση όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη στη συμμετοχική διαδικασία εκπόνησης μιας νομοθεσίας.
Το Κυπριακό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο (ΚΕΒΕ) ως μέλος του Enterprise Europe Network, συμβάλλει σε αυτή την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προωθώντας δημόσιες διαβουλεύσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της Κύπρου και ενθαρρύνοντας τις να συμμετάσχουν.
Ενδεικτικά, από το 2008 μέχρι σήμερα το ΚΕΒΕ έχει προωθήσει 58 Δημόσιες Διαβουλεύσεις, στις οποίες συμμετείχαν 270 τοπικές επιχειρήσεις. Μερικά από τα θέματα των δημόσιων διαβουλεύσεων αφορούσαν τις καθυστερήσεις πληρωμών σε εμπορικές συναλλαγές, την ελαχιστοποίηση του ρυθμιστικού φόρτου για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ), τις δέκα πιο γραφειοκρατικές νομοθεσίες για τις ΜμΕ, την Εναλλακτική Επίλυση Διαφορών, την Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων, τον Εκσυγχρονισμό της Οδηγίας για τα Επαγγελματικά Προσόντα, την Υποχρεωτική σήμανση για την προέλευση των τροφίμων, τις Αθέμιτες εμπορικές πρακτικές στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων και μη τροφίμων, τα Ηλεκτρονικά Έγγραφα, τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα και υπολείμματα φυτοφαρμάκων, τα υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα, τις διαταραχές στη εφοδιαστική αλυσίδα λόγω του COVID-19 κ.ά.
Παρατηρούμε, δυστυχώς, ότι οι επιχειρήσεις δεν εκμεταλλεύονται στο έπακρο την ευκαιρία που τους δίνεται να εκφράσουν τις απόψεις και τις προτάσεις τους, για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν κατά την εφαρμογή μιας νομοθεσίας ή σε ποιο βαθμό θα τους επηρεάσει μια καινούρια ρύθμιση που πρόκειται να εφαρμοστεί.
Οι επιχειρήσεις χρειάζεται να κατανοήσουν τη σημαντικότητα των δημόσιων διαβουλεύσεων, ως προς τη βελτίωση των πολιτικών που αφορούν την επιχειρηματικότητα και τη διαμόρφωση ενός πιο λειτουργικού και ολοκληρωμένου νομοθετικού πλαισίου για αυτές.
Καλούμε ως ΚΕΒΕ τον επιχειρηματικό κόσμο της Κύπρου να αξιοποιήσει το δικαίωμα που του δίνεται για συμμετοχή στη νομοθετική διαδικασία, ώστε να γίνει αποδοτικότερη και αποτελεσματικότερη.
* Λειτουργός ΚΕΒΕ, Τμήμα Ευρωπαϊκών Θεμάτων και Προγραμμάτων, Enterprise Europe Network Κύπρου.
