Ο άξονας Τουρκίας, Σ. Αραβίας, Πακιστάν απειλεί Ισραήλ, Ελλάδα, Ινδία και Κύπρο

Η «Κοινή Αμυντική Συμφωνία της Μέκκας» μεταξύ Τουρκίας, Σ. Αραβίας και Πακιστάν, που ανακοίνωσε το Υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν (7/8/2026), δεν είναι κεραυνός εν αιθρία.

Είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων και δεδομένων, αρχής γενομένης από τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Ο Τούρκος ΥπΕξ, Φιντάν, κατ’ επανάληψιν είχε αναφερθεί σε μια νέα συμμαχία ασφάλειας στη Μ. Ανατολή.

Ο Φιντάν υποστήριζε ότι η περιοχή χρειάζεται ένα νέο πλαίσιο ασφάλειας, που δεν θα εξαρτάται από ξένες δυνάμεις αλλά θα στηρίζεται σε κράτη της Μ. Ανατολής, τα οποία ν’ αντιμετωπίζουν απειλές και κινδύνους, συλλογικά.

Επικαλείτο ως παράδειγμα την Ευρωπαϊκή Ένωση: «Κοιτάξτε πώς η Ένωση σχηματίστηκε από τα ερείπια σε αυτό που είναι σήμερα. Γιατί όχι κι εμείς», υπογράμμισε.

Η Τουρκία έχει αρκετούς λόγους να επιδιώκει έναν αμιγώς μουσουλμανικό και δη σουνιτικό άξονα. Πρώτα απ’ όλα είναι η αντιπαράθεσή της με το Ισραήλ, το οποίο θεωρεί ως τον ταραξία στη Μ. Ανατολή.

Η Άγκυρα αντιμετωπίζει το Ισραήλ ως μέγιστο κίνδυνο για τα συμφέροντά της και ως ισχυρό αντίπαλο στη φιλοδοξία της να ηγηθεί του ισλαμικού κόσμου.

Η τουρκοϊσραηλινή αντιπαλότητα δεν περιορίζεται μόνο στην περίπτωση της Συρίας ή στη βοήθεια που η Ιερουσαλήμ προσφέρει στους Κούρδους. Προεκτείνεται μέχρι το Κέρας της Αφρικής, αφού πρόσφατα το Ισραήλ αναγνώρισε την αποσχισθείσα Σομαλιλάνδη. Να σημειωθεί ότι τα τελευταία χρόνια η τουρκική επιρροή στην αφρικανική ήπειρο είναι επικίνδυνα ανησυχητική.

Η Τουρκία έχει εξοργισθεί από τις τριμερείς συμμαχίες Ισραήλ, Ελλάδος, Κύπρου, με την επίνευση των ΗΠΑ. Τούρκοι διπλωμάτες εκτιμούν ότι το Ισραήλ ακολουθεί διπλή στρατηγική που αποβλέπει δήθεν στη λεγόμενη «περικύκλωση της Τουρκίας».

>Πρώτον, γεωγραφικά, με τη στρατηγική, αμυντική και πολιτική-διπλωματική  συνεργασία με την Ελλάδα και την Κύπρο.

>Δεύτερον, με τις έντονες προσπάθειες του Ισραήλ να αποκλείσει την προμήθεια των αμερικανικών μαχητικών F-35, στην Τουρκία, επειδή αυτό θα ανέτρεπε το ισοζύγιο ισχύος στην αντιπαράθεση των δύο χωρών.

Ο πόλεμος  Ισραήλ-Χαμάς και ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον  του Ιράν  αναρρίπισαν τις ανησυχίες και επιτάχυναν τα σχέδια της Τουρκίας για σύμπηξη ενός σουνιτικού άξονα ασφάλειας και σταθερότητας.

Ας προσεχθεί μια κρίσιμη λεπτομέρεια: Η αμυντική συμφωνία των τριών χωρών υπογράφτηκε στην ιερή πόλη της Μέκκας. Πέραν του πολιτικού,  υπερτονίζεται και ο ισχυρός θρησκευτικός συμβολισμός της. Με την επιδίωξη να ενταχθούν σε αυτήν και άλλα μουσουλμανικά κράτη, όπως π.χ. η Αίγυπτος, το Κατάρ, τα Εμιράτα και η Συρία.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του πακιστανικού Υπουργείου Εξωτερικών, η συμφωνία προβλέπει ότι «οποιαδήποτε ένοπλη επίθεση εναντίον μίας εκ των τριών χωρών θα θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών», θεσπίζοντας ουσιαστικά ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, η οποία προσιδιάζει ακριβώς προς το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, που προβλέπει την ίδια αντίδραση.

Η προειδοποίηση στρέφεται προς δύο κατευθύνσεις. Πρώτα, προς το Ιράν. Η χώρα των αγιατολλάδων και οι τρομοκρατικές οργανώσεις-πληρεξούσιοί της, κατ’ επανάληψιν έχουν πλήξει με πυραύλους και drones, ζωτικές εγκαταστάσεις και ενεργειακές υποδομές της Σ. Αραβίας και χωρών του Κόλπου.

Ιδού το παράδοξο: Το Ιράν και οι Χούθι επιτίθενται σε εγκαταστάσεις της Σ. Αραβίας, αλλά η Τουρκία και το Πακιστάν, τώρα σύμμαχοί της, ούτε καν σπεύδουν να την βοηθήσουν! Η λεγόμενη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας ακυρώθηκε πριν καν αρχίσει να υλοποιείται…

Δεύτερον, οι τρεις χώρες εκφράζουν έντονες ανησυχίες για την αυξανόμενη επιθετική στρατιωτική δραστηριότητα του Ισραήλ και του σιιτικού Ιράν, ενώ ο παραδοσιακός τους σύμμαχος, οι Ηνωμένες Πολιτείες, φαίνεται να δυσκολεύονται να ελέγξουν την περιφερειακή αναταραχή και συγκρούσεις.

Η  αποδυνάμωση, ακριβώς, του Ιράν και των τρομοκρατικών παραφυάδων του έχει δημιουργήσει ένα σημαντικό κενό, που πρώτο το Ισραήλ σπεύδει να πληρώσει. Δεν είναι τυχαία πρόσφατη δήλωση του Πρωθυπουργού Νετανιάχου, σε ισραηλινό τηλεοπτικό σταθμό:

«Η Ιστορία διδάσκει πως, όταν μια περιφερειακή δύναμη καταρρέει, άλλη αναδύεται. Η αποστολή μας είναι να επιβεβαιώσουμε ότι το Ισραήλ θα αναδύεται γρηγορότερα από οποιονδήποτε άλλο (δρώντα)».

Στον νέο σουνιτικό επιθετικό άξονα ενδέχεται πολύ σύντομα να ενταχθεί και η Αίγυπτος. Μετά την επίσκεψη Ερντογάν στο Κάιρο, παρατηρείται μια ραγδαία βελτίωση στις σχέσεις των δύο χωρών. Ήδη διοργάνωσαν κοινές στρατιωτικές ασκήσεις με τη συμμετοχή και του Πακιστάν. Ο στόχος, ειδικά της Τουρκίας, είναι διάφανος:

Η τριμερής σουνιτική συμμαχία να μετεξελιχθεί, στρατιωτικά, ενεργειακά, αμυντικά και γεωπολιτικά, στον κατ’ εξοχήν συνομιλητή των ΗΠΑ, με  παραγκωνισμό ή υποβάθμιση του Ισραήλ.

Η Τουρκία, σύμμαχος του ΝΑΤΟ και των  ΗΠΑ, διαθέτει τον δεύτερο ισχυρότερο στρατό της Συμμαχίας. Η αμυντική βιομηχανία της είναι απαραίτητη στους Ευρωπαίους για να αντιμετωπίσουν την επιθετικότητα της Ρωσίας.

Η Σ. Αραβία διαθέτει τον ενεργειακό πλούτο και εμφανώς επιδιώκει νέους… προστάτες. Το Πακιστάν είναι πυρηνική δύναμη, αλλά ο στόχος του είναι η Ινδία και όχι το Ιράν. Τελικά, δεν είναι και τόσο… ειρηνική η σουνιτική συμμαχία.

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, το Ισραήλ θεωρεί την Τουρκία ως ένα δεύτερο, πολύ πιο επικίνδυνο  Ιράν.  Η συγκρουσιακή ρητορική μεταξύ των δύο χωρών ξεπέρασε τα όρια.

Και στις δύο χώρες γίνεται λόγος για πολεμική ετοιμότητα. Η Τουρκία θεωρεί το Ισραήλ ως τον κυριότερο παράγοντα αστάθειας στη Μ. Ανατολή που επηρεάζει τα συμφέροντα και τη στοχοθεσία της.

Το Ισραήλ, με πολλές δηλώσεις πολιτικών και στρατιωτικών, εκτιμά ότι ο επόμενος πόλεμος θα διεξαχθεί εναντίον της Τουρκίας, γι’ αυτό και ήδη προετοιμάζεται.

Ο σουνιτικός άξονας είναι έκδηλα επιθετικός, πέραν του Ισραήλ, και εναντίον της Ελλάδος και της Κύπρου. Μετά την ανακοίνωση της τριμερούς συμφωνίας, η Τουρκία αύξησε τις παραβιάσεις στον εναέριο και ναυτικό χώρο του Αιγαίου.

Στην Κύπρο, όπως αποκάλυψε πρόσφατα «Η Σημερινή», ενίσχυσε περαιτέρω τις κατοχικές δυνάμεις σε ακραία επιθετική διάταξη. Ο σουνιτικός άξονας είναι εν δυνάμει επιθετικός και κατά της Ινδίας, αναδυόμενης μεσαίας δύναμης και ορκισμένου εχθρού του Πακιστάν, και για έναν άλλο λόγο:

Ο οικονομικός διάδρομος IMEC, Ινδίας, Σ. Αραβίας, Ισραήλ, Κύπρου, Ελλάδος, Ευρώπης, τίθεται εν κινδύνω, αφού η Σ. Αραβία είναι πλέον μέλος του σουνιτικού άξονα.

Η συμμαχία Τουρκίας, Σ. Αραβίας, Πακιστάν επιχειρεί να διαμορφώσει μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας πέραν των καθιερωμένων δομών που ίσχυαν μέχρι σήμερα.

Ταυτόχρονα, όμως, ενδέχεται να αναδιατάξει το ισοζύγιο δυνάμεων στην Αν. Μεσόγειο και στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή. Το Ισραήλ δεν θα ανεχθεί τουρκικά άρματα να εμφανιστούν στα σύνορά του, ούτε έλεγχο της Συρίας από την Τουρκία.

Η Μέση Ανατολή εισήλθε σε μια κρίσιμη περίοδο βαθιάς γεωπολιτικής αναδιάταξης, που οφείλεται: Στην αποδυνάμωση του Ιράν και των πληρεξουσίων του.

Στις αμφιβολίες για τον ρόλο των ΗΠΑ στην περιοχή. Στην ένταση περιφερειακών συγκρούσεων. Στον ανταγωνισμό για οικονομικούς και ενεργειακούς διαδρόμους. Στον σουνιτικό άξονα και στην επιχειρούμενη διεύρυνση της τουρκικής επιρροής.

Μέσα σε ένα πλαίσιο ενεργειακής αστάθειας, πολιτικής αβεβαιότητας και πολεμικών συγκρούσεων, Αθήνα και Λευκωσία καλούνται να σχεδιάσουν τάχιστα, σε συνεννόηση με φίλες χώρες και συμμάχους, την αντίδρασή τους. Ίσως να συνυπογράψουν μια «Ελληνο-κυπρο-ισραηλινή Συμφωνία του Αβραάμ», με τη συμμετοχή των Εμιράτων, της Ιορδανίας, πιθανόν της Αιγύπτου, ως αντίβαρο στη «Συμφωνία της Μέκκας».