Η ΔΔΟ, οι συγκλίσεις, το διεθνές δίκαιο, ο ΟΗΕ και η ΕΕ

Η επίσκεψη του Γ.Γ. του Ο.Η.Ε. στην Κύπρο δημιούργησε μια προσδοκία και άνοιξε ένα παράθυρο ευκαιρίας για επιδίωξη λύσης του Κυπριακού με εφαρμογή κάποιων νέων ιδεών στη βάση της ΔΔΟ με πολιτική ισότητα, όπως προνοούν τα ψηφίσματα του Ο.Η.Ε. ‘Αρχισαν να ακούονται οι όροι «χαλαρή ομοσπονδία» και άλλες ιδέες μέσα στα πλαίσια της ΔΔΟ με πολιτική ισότητα.

Δυο άλλες προϋποθέσεις που ακούονται είναι οι συνομιλίες να αρχίσουν από κει που μείναμε και με βάση τις μέχρι τώρα συγκλίσεις. Όμως κανείς δεν ξέρει με σαφήνεια που μείναμε και οι συγκλίσεις είναι κάτι το πολύ αόριστο και ασαφές.

Πριν αρχίσει η τελική προσπάθεια, αν κάποτε ξεκινήσει, πρέπει να γίνει μια πολύ σαφής ενημέρωση του λαού για τις σημαντικές ορολογίες που θα είναι η βάση των συνομιλιών.

Πρέπει επιτέλους να διασαφηνιστεί ο όρος ΔΔΟ, ιδιαίτερα τώρα που της προσδίδουν και το επίθετο χαλαρή. Τα επίθετα προσδίνουν ένα επιπρόσθετο χαρακτηρισμό σε βασικές έννοιες. ‘Οποιοδήποτε επίθετο ή χαρακτηρισμό προσδίδει κάποιος στην έννοια της ομοσπονδίας, αυτό δεν πρέπει να καταργεί το περιεχόμενο της βασικής έννοιας, δηλαδή του όρου ομοσπονδία. Οι διεθνείς συνταγματικοί κανόνες καθορίζουν με σαφήνεια πότε ένα κράτος είναι ομοσπονδία. Μάλιστα οι διεθνείς συνταγματολόγοι έχουν καθορίσει επτά χαρακτηριστικά  («attributes») που είναι απαραίτητα για να θεωρείται ένα κράτος ομοσπονδία. Αν έστω κι ένα από αυτά απουσιάζει, το κράτος δεν είναι ομοσπονδία, αλλά συνομοσπονδία.

Η δεύτερη ενημέρωση που πρέπει να έχουμε  είναι ένας σαφής κατάλογος των συγκλίσεων, δηλαδή όσων έχουν συμφωνηθεί μέχρι τώρα στις διαπραγματεύσεις. Και τι θα γίνει αν ανάμεσα στις συγκλίσεις υπάρχουν θέματα, που έχουν συμφωνηθεί, αλλά καταργούν ένα από τα χαρακτηριστικά («attributes»), που καθορίζουν αν το κράτος θα είναι ομοσπονδία ή συνομοσπονδία; Για παράδειγμα η πρόνοια της συμφωνίας Αναστασιάδη – ‘Ερογλου, που καθορίζει ότι η κυριαρχία προέρχεται από τους Ελληνοκυπρίους και τους Τουρκοκυπρίους είναι συμβατή με τον καθορισμό της ομοσπονδίας; ‘Ολες οι συγκλίσεις είναι συμβατές με τα επτά χαρακτηριστικά («attributes»), που καθορίζουν την ομοσπονδία ή μερικές παραπέμπουν σε συνομοσπονδία; Αναμένομε λεπτομερή ενημέρωση για τις συγκλίσεις.

Τα κοινά ανακοινωθέντα Χριστόφια – Ταλάτ και Αναστασιάδη ‘Ερογλου δεν ορίζουν ότι η Κ.Δ. θα μετεξελιχθεί σε «ΔΔΟ με πολιτική ισότητα» με μετεξέλιξη των δυο κοινοτήτων στα δυο συστατικά κρατίδια. Ορίζουν ότι η ΔΔΟ θα αποτελείται από δυο ισότιμα κρατίδια. Δηλαδή η Κ.Δ. θα καταργηθεί και θα υποβιβαστεί σε συνιστώσα πολιτεία και το ψευδοκράτος θα νομιμοποιηθεί και θα αναβαθμιστεί και να αποτελέσουν τα ιδρυτικά κράτη της ΔΔΟ.

Η εφαρμογή της διακήρυξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ και των αρχών του ευρωπαϊκού κεκτημένου δεν θα έχουν εφαρμογή για όλους τους κατοίκους της ΔΔΟ, εφόσον δεν θα ισχύουν οι τρεις ελευθερίες, αλλά θα υπάρχουν περιορισμοί. Θα υπάρχουν δηλαδή μόνιμες παρεκκλίσεις από το ευρωπαϊκό κεκτημένο, διαφορετικά δεν θα μπορεί να υπάρχει ΔΔΟ με τους περιορισμούς της καταγωγής των πολιτών στα δυο κρατίδια.

Χαιρετίζομε την δήλωση του ΠτΔ, ότι δεν θα γίνει ο πρόεδρος της διχοτόμησης, ούτε θα αποδεχθεί διάλυση ή κατάργηση της Κ.Δ. Πιστεύουμε, ότι ο ΠτΔ θα παραμείνει ανένδοτος σε αυτές τις θέσεις, έστω και αν αυτές συγκρούονται με τις συγκλίσεις και τις πρόνοιες του πλαισίου Γκουτέρες. Και πιστεύουμε, ότι δεν θα είναι ο πρόεδρος μιας λύσης που θα νομιμοποιεί τη διχοτόμηση.

Καιρός να θυμηθούμε και να επαναφέρουμε τον βασικό όρο των διαπραγματεύσεων, ότι τίποτε δεν θεωρείται συμφωνημένο, αν δεν συμφωνηθούν όλα. Η Κύπρος πρέπει να είναι ένα κανονικό κράτος, έστω και ως ΔΔΟ με πολιτική ισότητα, όπως προνοούν τα ψηφίσματα του Σ.Α.

Και κάτι τελευταίο. Ο Γ.Γ. κάνει την τελευταία του προσπάθεια για λύση, πριν από τη λήξη της θητείας του. Είναι καλό πριν μας αποχαιρετήσει να δώσει γραπτώς και με την υπογραφή του το πλαίσιο Γκουτέρες, για το οποίο υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις. Ιδιαίτερα αν αυτό το άτυπο έγγραφο  τεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αν και όταν αρχίσουν.