Η ανατολή που συνέβη

Το είχα σχεδιάσει μέρες πριν. Θα ξυπνούσα πριν από την ανατολή και θα οδηγούσα από Φοινί μέχρι το φράγμα Προδρόμου, την ώρα που το πρώτο φως θα ξεχώριζε τα βουνά από τον ουρανό. Στο μυαλό μου υπήρχε ήδη η εικόνα. Απόλυτη ησυχία, ακίνητα νερά, τα χρώματα της ανατολής να καθρεφτίζονται στην επιφάνεια του φράγματος.

Στην εικόνα που είχα φτιάξει στο μυαλό μου, δεν υπήρχαν αντιπερισπασμοί. Το φράγμα ήταν σχεδόν όπως το είχα φανταστεί. Σιωπηλό και ακίνητο, σαν να περίμενε και εκείνο την ανατολή. Ύστερα ήρθαν… τα κουνούπια.

Στην αρχή προσπάθησα να τα αγνοήσω. Άλλαξα θέση. Με ακολούθησαν. Άλλαξα ξανά. Κάπου εκεί κατάλαβα ότι είχα δύο επιλογές: να θυμώσω επειδή η στιγμή δεν εξελισσόταν όπως τη σχεδίασα ή να δεχθώ τη στιγμή που πράγματι υπήρχε. Έβγαλα μερικές ωραίες φωτογραφίες. Έκλεισα τα μάτια για λίγα δευτερόλεπτα και άκουσα τη σιωπή ανάμεσα στα βουητά.

Ύστερα έφυγα για να τρέξω σε ένα κοντινό μονοπάτι. Καθώς απομακρυνόμουν από το φράγμα (και τα κουνούπια), σκεφτόμουν πόσο συχνά δεν περιμένουμε απλώς μια στιγμή, αλλά τη σκηνοθετούμε εκ των προτέρων.

Σχεδιάζουμε τις τέλειες διακοπές, την ιδανική δουλειά, την επόμενη φάση της ζωής μας. Και μέχρι να φτάσουν, ζούμε κάπως στο αύριο. Σε εκείνη την εκδοχή της ζωής όπου θα έχουμε περισσότερο χρόνο, λιγότερες έγνοιες και καλύτερες συνθήκες.

Όταν όμως το αύριο γίνεται παρόν, φέρνει μαζί του καθυστερήσεις, κούραση και απρόβλεπτα. Και μερικές φορές, κουνούπια. Το Instagram έχει ενισχύσει αυτή την τάση. Πριν ταξιδέψουμε κάπου, έχουμε ήδη δει πώς θα έπρεπε να μοιάζει το ταξίδι μας. Γνωρίζουμε από πού φωτογραφίζεται καλύτερα το βουνό και τι χρώμα πρέπει να έχει ο ουρανός. Φτάνουμε όχι μόνο με μια προσδοκία, αλλά με ένα έτοιμο κάδρο που περιμένει να επιβεβαιωθεί.

Στο Mont Blanc όλα ήταν περίπου όπως τα περιμέναμε. Καθαρός ουρανός, επιβλητική θέα, εικόνες σχεδόν γνώριμες πριν ακόμη τις φωτογραφίσουμε. Στους Δολομίτες, όμως, είχε συννεφιά και έβρεχε. Οι μετακινήσεις έγιναν δυσκολότερες και η θέα περιορίστηκε. Τα βουνά που περιμέναμε να αντικρίσουμε κρύβονταν πίσω από τα σύννεφα. Κι όμως, εκεί βγάλαμε ίσως τις πιο μυσταγωγικές φωτογραφίες. Οι κορυφές εμφανίζονταν και χάνονταν μέσα στην ομίχλη. Δεν προσφέρονταν ολόκληρες στο βλέμμα. Έπρεπε να τις περιμένεις. Δεν ήταν οι Δολομίτες που είχαμε δει στις φωτογραφίες των άλλων. Ήταν οι δικοί μας Δολομίτες. Και θα τους θυμόμαστε μια ζωή, σκέφτηκα κοιτάζοντας προς τον κόλπο της Μόρφου.

Το Instagram δεν λέει απαραίτητα ψέματα. Δείχνει, όμως, μόνο ότι χωρά στο κάδρο. Δεν δείχνει πάντα τη βροχή πριν από τη φωτογραφία, την κούραση της διαδρομής ή όσα χρειάστηκε να αλλάξουν. Και όταν συγκρίνουμε τη ζωή μας με τη ζωή των άλλων, κάνουμε κάτι βαθιά άδικο. Συγκρίνουμε ολόκληρη τη δική μας εμπειρία με το καλύτερο δευτερόλεπτο της δικής τους.

Μήπως η λύση είναι να περιορίσουμε τις προσδοκίες μας; Όχι. Οι χαμηλές προσδοκίες μπορεί να μας προστατεύουν από την απογοήτευση, αλλά μπορούν επίσης να μας συμφιλιώσουν με τη μετριότητα. Δεν χρειάζεται να επιθυμούμε λιγότερα. Χρειάζεται να κρατούμε τις επιθυμίες μας αρκετά ανοιχτές, ώστε να χωρά μέσα τους και η πραγματικότητα.

Η προσαρμογή δεν είναι παραίτηση. Είναι η ικανότητα να αναγνωρίζουμε τι εξακολουθεί να υπάρχει όταν κάτι δεν έγινε όπως το περιμέναμε. Να αλλάζουμε θέση, αν χρειάζεται. Να απολαμβάνουμε αυτό που υπάρχει, χωρίς να το τιμωρούμε επειδή δεν ταυτίστηκε με αυτό που φανταστήκαμε.

Το παρόν έχει απέναντί του ένα παρελθόν που εξωράισε η μνήμη και ένα μέλλον που σκηνοθέτησε η φαντασία. Ίσως γι’ αυτό δυσκολευόμαστε τόσο να το απολαύσουμε όπως πραγματικά είναι. «Τι σκέψεις κι αυτές, από μερικά κουνούπια», είπα μέσα μου και συνέχισα να τρέχω.

Αργότερα, κοιτάζοντας τις φωτογραφίες του πρωινού, διαπίστωσα ότι τα κουνούπια δεν φαίνονταν πουθενά. Φαίνονταν μόνο τα πρώτα χρώματα της ημέρας και οι αντανακλάσεις πάνω στο νερό. Δεν ήταν η τέλεια ανατολή που είχα φανταστεί. Ήταν, όμως, η ανατολή που συνέβη. Και τελικά ήταν αρκετή.

*Διευθυντής Διοίκησης και Οικονομικών Πανεπιστημίου Κύπρου