Η Lower Levant Company και η Όλγα Μιτσίνσκα παρουσιάζουν από τις 16 Οκτωβρίου στη Λευκωσία μια γλυπτική ηχητική εγκατάσταση που εξετάζει την ιστορία των στρατιωτικών μεταδόσεων στην Κύπρο, τις βρετανικές βάσεις και τις οικολογικές συνέπειες του μιλιταρισμού.
Τι μπορεί να αποκαλύψει ένας ήχος που υπάρχει παντού γύρω μας, αλλά δύσκολα γίνεται αντιληπτός; Και τι συμβαίνει όταν οι στρατιωτικές υποδομές, οι γεωπολιτικές συγκρούσεις και η άγρια ζωή συναντώνται σε ένα κοινό ηχητικό τοπίο;
Η έκθεση «Routine Maintenance: A Tale» στις Θκιό Ππαλιές επιχειρεί να διερευνήσει αυτά τα ερωτήματα μέσα από μια γλυπτική ηχητική εγκατάσταση της Lower Levant Company, των Εμίντιο Βάσκες και Πίτερ Εράμιαν, σε συνεργασία με την εικαστικό Όλγα Μιτσίνσκα (Olga Micińska).
Στον πυρήνα της εγκατάστασης βρίσκονται δύο έργα που παρουσιάζονται σε νέο διάλογο: το «Crossover Frequency Spectrum» (2024), της Lower Levant Company σε συνεργασία με τον Γκαετάνο ντι Γκρεγκόριο, και το «Bad Luck to Every Magistrate, and Bad Luck to Every Gamekeeper» (2026), της Lower Levant Company και της Όλγας Μιτσίνσκα. Το πρώτο παρουσιάστηκε προηγουμένως στο Κυπριακό Περίπτερο της 60ής Μπιενάλε της Βενετίας και το δεύτερο στη Μπιενάλε Sonic Acts στο Άμστερνταμ.
Η εγκατάσταση συνδυάζει σφυρίγματα και κροταλίσματα από την ιονόσφαιρα, ηχογραφημένα κοντά σε στρατιωτικές κεραίες της βρετανικής RAF, μια φανταστική ραδιοφωνική μετάδοση εμπνευσμένη από ιστορικό σταθμό αριθμών και ηχογραφήσεις νυχτερίδων. Μέσα από αυτή τη σύνθεση, η ιστορία των ραδιοφωνικών μεταδόσεων στην Κύπρο επανεξετάζεται υπό το πρίσμα της στρατιωτικής επιτήρησης, της οικολογίας και των αόρατων ή δύσκολα αντιληπτών μορφών παρουσίας.
Στο «Crossover Frequency Spectrum», κόρνες ηχείων υψηλής πιστότητας, διαμορφωμένες σαν λουλούδια και τοποθετημένες ως ένα δυσοίωνο σύστημα παρακολούθησης, λειτουργούν ως συσκευή φιλτραρίσματος και κατανομής συχνοτήτων. Καλούν τον επισκέπτη να προσαρμόσει την ακοή του σε «φασματικούς» ήχους που μπορεί να είναι διαρκώς παρόντες, ακόμη και ισχυροί, χωρίς να γίνονται εύκολα αντιληπτοί.
Δίπλα τους, αντίγραφα των ηχείων, κατασκευασμένα από τον κεραμίστα και αρχιτέκτονα Γκαετάνο ντι Γκρεγκόριο με ανάμεικτο πηλό, ξεπροβάλλουν μέσα από ένα στρώμα σκωρίας χαλκού, εισάγοντας μια εναλλακτική αφήγηση που στρέφεται προς τη γη.
Το δεύτερο έργο «Bad Luck to Every Magistrate, and Bad luck to Every Gamekeeper» μετατοπίζει την προσοχή στις νυχτερίδες, μετατρέποντας πρότυπα τεχνητών καταφυγίων τους σε γλυπτά-ηχεία. Στο φαντασιακό τοπίο που προτείνει, οι νυχτερίδες επανακατοικούν τις επιτηρούμενες εκτάσεις γύρω από τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις της RAF, διεισδύοντας σε χώρους που έχουν σχεδιαστεί με όρους ελέγχου και επιτήρησης.\
Οι ηχογραφήσεις, που πραγματοποιήθηκαν σε διάστημα επτά ετών, συνδέουν διαφορετικές γεωγραφικές και πολιτικές πραγματικότητες: μια μοναχική κοινή νανονυχτερίδα κοντά στη βάση της RAF στο Ακρωτήρι, στον Ασώματο, μια αποικία νυχτερίδων στο φρούριο Λα Καμπάνια στην Αβάνα της Κούβας και ένα τεράστιο σμήνος μεξικανικών άουρων νυχτερίδων στο Bracken Cave Preserve του Τέξας – γνωστή ως η μεγαλύτερη συγκέντρωση θηλαστικών στον κόσμο – όπου 20 εκατομμύρια νυχτερίδες κουρνιάζουν και θηλάζουν τα νεογνά τους κάθε χρόνο και στη συνέχεια διασχίζουν τα σύνορα του Μεξικού.
Με άλλα λόγια, ένας ηχητικός αστερισμός γεωπολιτικών συντεταγμένων που σημαδεύονται από συνεχιζόμενες κοινωνικές κρίσεις και γεωγραφικών τοπίων των οποίων τα φυσικοποιημένα σύνορα αμφισβητούνται, αντιστέκονται, μέχρι και υπερβαίνονται, τόσο από τους ανθρώπους όσο και από τους πέρα απ’αυτού οργανισμοί.
Η νέα εκδοχή της εγκατάστασης ενσωματώνει επιπλέον γλυπτικές παρεμβάσεις και συνοδεύεται από επερχόμενη κυκλοφορία δίσκου. Μέσα από αυτή τη σύνθεση, οι δημιουργοί θέτουν ερωτήματα για τον ρόλο της Κύπρου ως «νησιού-κεραίας» στην περιοχή, τη γεωπολιτική ιστορία των μεταδόσεων και τη σχέση των στρατιωτικών υποδομών με το περιβάλλον.
Το έργο τοποθετεί αυτούς τους προβληματισμούς στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης γενοκτονίας στην Παλαιστίνη και του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, ενώ εξετάζει τις περιβαλλοντικές συνέπειες της βρετανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Κύπρο, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την αξία εννοιών όπως οι «οικολογίες της φροντίδας» όταν θέτονται απέναντι στον αυξανόμενο μιλιταρισμό, τη συνεχιζόμενη αποικιοκρατική παρουσία και την μη αναστρέψιμη οικολογική καταστροφή.
Ο τίτλος «Routine Maintenance: A Tale» παραπέμπει σε ανακοίνωση των αρχών των Περιοχών Κυρίαρχων Βάσεων σχετικά με τις εργασίες στην Αλυκή Ακρωτηρίου. Εκεί, κάτοικοι διαμαρτύρονται για σχέδια ανέγερσης έως και 68 νέων κεραιών επικοινωνίας, τις οποίες έχουν χαρακτηρίσει «κεραίες θανάτου».
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που επικαλούνται οι δημιουργοί, οι εργασίες που βρίσκονταν σε εξέλιξη αφορούσαν «συνήθη συντήρηση» και όχι την εγκατάσταση νέων κεραιών υποκλοπής. Η συγκεκριμένη διατύπωση γίνεται αφετηρία για έναν ευρύτερο προβληματισμό γύρω από τη γλώσσα της επίσημης ενημέρωσης, τη στρατιωτική δραστηριότητα και τα όρια ανάμεσα στην περιβαλλοντική φροντίδα και την οικολογική καταστροφή.
Πού και πότε
- Λευκωσία, Θκιό Ππαλιές. Εγκαίνια: Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, 7μ.μ. Διάρκεια: μέχρι 6 Νοεμβρίου (Τετάρτη- Παρασκευή 6-8μ.μ. ή κατόπιν ραντεβού) thkioppalies.org
