Πώς μπορεί ένα πατρόν ραπτικής να μετατραπεί σε μουσική παρτιτούρα; Και πώς ένα προσωπικό, οικογενειακό αρχείο μπορεί να αποκτήσει νέα ζωή, ανοίγοντας τον δρόμο για διαφορετικές μορφές συλλογικής δημιουργίας;
Σε αυτά τα ερωτήματα εστιάζει ο Λοΐζος Ολύμπιος με την ατομική έκθεση «Scores for Somatheque Orchestra», η οποία παρουσιάζεται από τις 16 Οκτωβρίου στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «world-un-making» του Sic. Contemporary Culture.
Αφετηρία του έργου είναι παλιά πατρόν ραπτικής Burda Moden, από τις δεκαετίες του 1980 και του 1990, που ανήκαν σε γυναίκες της οικογένειας του καλλιτέχνη. Με τη χρήση μαχαιριού, ο Ολύμπιος χαράζει τις επιφάνειές τους, αφαιρώντας και επανατοποθετώντας τεχνικές απεικονίσεις, μεταξύ των οποίων μηχανισμούς ραπτομηχανής που παρουσιάζονται σαν ανατομικές τομές.
Παράλληλα, παρεμβαίνει με μπλε και μαύρο μελάνι, το οποίο λιμνάζει και διαχέεται πάνω στο χαρτί, παραπέμποντας τόσο στη βαφή υφάσματος όσο και σε μια πληγή.
Τα πατρόν, ωστόσο, δεν αντιμετωπίζονται μόνο ως υλικό για εικαστική επεξεργασία. Διαθέτουν ήδη τη δική τους σημειογραφία: ένα σύστημα γραμμών, συμβόλων και οδηγιών που καθορίζει πώς μετριέται, κόβεται και συναρμολογείται το ύφασμα για να πάρει τη μορφή ενός ενδύματος. Οι χαράξεις και οι κηλίδες του Ολύμπιου προστίθενται σε αυτό το σύστημα, μετατρέποντας τις αρχικές οδηγίες σε ανοιχτές παρτιτούρες, οι οποίες μπορούν να ερμηνευτούν και από μουσικούς.
Στην έκθεση παρουσιάζονται, επίσης, φωτογραφίες από τη σειρά «Nocturnes», που δημιουργήθηκαν πριν από σχεδόν είκοσι χρόνια και θεωρούνταν για καιρό χαμένες, μέχρι να εντοπιστούν ξανά τυχαία. Σε αυτές τις εικόνες ο καλλιτέχνης είχε εφαρμόσει μια συγγενική διαδικασία: με το μαχαίρι δημιουργούσε ανοίγματα σε εσώρουχα φορεμένα πάνω στο σώμα, διαμορφώνοντας κενά που θυμίζουν δαντέλα.
Το παλαιότερο αυτό έργο λειτουργεί σαν μια πρώτη, διαφορετική παρτιτούρα, η οποία επανέρχεται τώρα σε διάλογο με τις νεότερες δημιουργίες.
Ο τίτλος της έκθεσης παραπέμπει στην έννοια της σωματοθήκης (somatheque) του Πολ Μπ. Πρεσιάδο, με το σώμα να προσεγγίζεται ως αρχείο που μπορεί να επανεκτελεστεί και να επανερμηνευτεί. Μέσα από τα έργα του Ολύμπιου, τα προσωπικά ίχνη και η οικογενειακή κληρονομιά δεν παραμένουν κλεισμένα στο παρελθόν, αλλά μετασχηματίζονται σε υλικό για μια νέα, συλλογική εμπειρία. Η έκθεση συνδέει έτσι το σώμα, τη μνήμη, την εικόνα και τον ήχο, προτείνοντας τρόπους ανάγνωσης και δημιουργίας πέρα από τις αρχικές χρήσεις των αντικειμένων.
Το «world-un-making» είναι πρωτοβουλία του Sic. Contemporary Culture που διερευνά τρόπους δημιουργίας νέων μορφών συλλογικών υποδομών. Μέσα από συνεργασίες και αναθέσεις έργων, φέρνει σε επαφή καλλιτέχνες, επιμελητές και ερευνητές που εξετάζουν κριτικές προσεγγίσεις στην αποδόμηση των καθιερωμένων νοημάτων του κόσμου και αναζητούν εναλλακτικές δομές αίσθησης και συσχέτισης.
Ο Λοΐζος Ολύμπιος (1977), διεπιστημονικός καλλιτέχνης με έδρα τη Λεμεσό, κινείται ανάμεσα στα ηχητικά δοκίμια, το κολάζ, τις συλλογές έντυπου υλικού, την ασεμική γραφή και την εκδοτική δραστηριότητα. Η πρακτική του διερευνά διαφορετικές εκφάνσεις του queer βιώματος και του αρχείου, καθώς και τη σχέση της γραφής με την ηχητική περφόρμανς.
Έχει συμμετάσχει, μεταξύ άλλων, στα προγράμματα «The Sun Never Sets» και «nono, bad timing!» το 2024, ενώ πρόσφατα έργα και δράσεις του περιλαμβάνουν το ηχητικό δοκίμιο και την περφόρμανς «Playlist As Biography» στο πλαίσιο του «1953» του Χριστόδουλου Παναγιώτου στο Θέατρο Ριάλτο, καθώς και το «Death is Not the End: A Sound Essay on Metamorphosis», το 2025.
Πού και πότε
- Λευκωσία, Sic. Contemporary Culture (97 867289). Εγκαίνια: Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, 7μ.μ. Διάρκεια: μέχρι 13 Νοεμβρίου (Τετάρτη – Παρασκευή 5-8μ.μ.)
- Ξεναγήσεις και συζητήσεις: Τρίτη 27 Οκτωβρίου και Τρίτη 3 Νοεμβρίου, 7μ.μ.
