Δικαιώματα ασθενών: Πού υποβάλλουμε παράπονο και πότε πρέπει να λάβουμε απάντηση;

Ποιος είναι ο ρόλος του Λειτουργού Δικαιωμάτων Ασθενών που βρίσκεται στη διάθεση των πολιτών μετά τη λειτουργία του Συνηγόρου του Ασθενούς; Σε ποιες περιπτώσεις μπορούμε να ζητήσουμε βοήθεια; Πώς υποβάλλουμε παράπονο και τι προβλέπει η νομοθεσία για την εξέτασή του; Ένας πρακτικός οδηγός για τους πολίτες.

Όταν επισκεπτόμαστε ένα νοσοκομείο, μια κλινική ή οποιαδήποτε άλλη δομή παροχής υπηρεσιών υγείας, έχουμε συγκεκριμένα δικαιώματα. Αν θεωρούμε ότι κάποιο από αυτά δεν έγινε σεβαστό ή αντιμετωπίσουμε πρόβλημα κατά την εξυπηρέτησή μας, μπορούμε να ζητήσουμε βοήθεια.

Για τον σκοπό αυτό έχει θεσπιστεί ο Λειτουργός Δικαιωμάτων Ασθενών, ο οποίος αποτελεί το πρώτο σημείο επικοινωνίας για την ενημέρωση των πολιτών, την καταγραφή παραπόνων και την προσπάθεια επίλυσης προβλημάτων.

Ο θεσμός εντάσσεται στο πλαίσιο εφαρμογής της νομοθεσίας για τον Συνήγορο του Ασθενούς και αφορά τόσο τον δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα υγείας.

Ποιος είναι ο Λειτουργός Δικαιωμάτων Ασθενών;

Ο Λειτουργός Δικαιωμάτων Ασθενών είναι το πρόσωπο στο οποίο μπορούμε να απευθυνθούμε όταν αντιμετωπίζουμε πρόβλημα κατά τη λήψη υπηρεσιών υγείας ή όταν χρειαζόμαστε ενημέρωση για τα δικαιώματά μας.

Ο ρόλος του δεν περιορίζεται στην καταγραφή ενός παραπόνου. Περιλαμβάνει επίσης την εξέταση του προβλήματος, την προσπάθεια άμεσης επίλυσής του και την καθοδήγηση του ασθενούς όταν χρειάζονται περαιτέρω ενέργειες.

Συγκεκριμένα, ο λειτουργός έχει ως αρμοδιότητες:

• Να ενημερώνει τους πολίτες για τα δικαιώματα των ασθενών.
• Να παραλαμβάνει, να καταγράφει και να εξετάζει παράπονα.
• Να προσπαθεί να επιλύει άμεσα τα προβλήματα που προκύπτουν.
• Να καθοδηγεί τους ασθενείς για τα επόμενα βήματα, όταν ένα ζήτημα δεν μπορεί να επιλυθεί επιτόπου.
• Να ενημερώνει τις αρμόδιες αρχές όταν διαπιστώνονται συστηματικές παραβιάσεις δικαιωμάτων.

Σε ποιες υπηρεσίες υγείας υπάρχει λειτουργός;

Η νομοθεσία προβλέπει τον ορισμό Λειτουργού Δικαιωμάτων Ασθενών σε δομές παροχής υπηρεσιών υγείας, ανάλογα με τον αριθμό των εργαζομένων τους.

Στις δομές όπου εργάζονται περισσότερα από τρία άτομα προβλέπεται υποχρέωση ορισμού λειτουργού.

Όταν σε μια δομή εργάζονται περισσότερα από 50 άτομα, ο λειτουργός έχει ως αποκλειστική αρμοδιότητα τη διασφάλιση της εφαρμογής των δικαιωμάτων των ασθενών.

Ο θεσμός αφορά διάφορους χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας, όπως νοσηλευτήρια, ιατρικά κέντρα, κλινικές, πολυϊατρεία, φαρμακεία, διαγνωστικά κέντρα και κλινικά εργαστήρια.

Τι γίνεται στις πολύ μικρές δομές;

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί για την εφαρμογή της νομοθεσίας, στις δομές όπου εργάζονται λιγότερα από τρία άτομα, οι πολίτες μπορούν να απευθύνονται απευθείας στην αρμόδια επαρχιακή επιτροπή εξέτασης παραπόνων.

Πότε μπορούμε να υποβάλουμε παράπονο;

Δεν χρειάζεται να έχει συμβεί κάποιο ιδιαίτερα σοβαρό περιστατικό για να ζητήσουμε ενημέρωση ή βοήθεια.

Μπορούμε να απευθυνθούμε στον Λειτουργό Δικαιωμάτων Ασθενών όταν θεωρούμε ότι δεν αντιμετωπιστήκαμε με τον τρόπο που προβλέπει η νομοθεσία ή όταν αντιμετωπίζουμε δυσκολίες στην πρόσβαση και εξυπηρέτησή μας.

Ενδεικτικά, μπορούμε να ζητήσουμε τη βοήθειά του όταν:

• Αντιμετωπίζουμε δυσκολία στην εξασφάλιση υπηρεσιών υγείας.
• Υπάρχουν προβλήματα επικοινωνίας με το προσωπικό ή τους επαγγελματίες υγείας.
• Παρατηρούνται καθυστερήσεις χωρίς να μας παρέχεται επαρκής ενημέρωση.
• Δεν λαμβάνουμε τις πληροφορίες που ζητούμε για τη θεραπεία ή τη φροντίδα μας.
• Θεωρούμε ότι δεν έγινε σεβαστή η αξιοπρέπεια ή η ιδιωτικότητά μας.
• Αντιμετωπίζουμε προβλήματα κατά την εξυπηρέτηση ή την παραπομπή μας σε άλλη υπηρεσία υγείας.

Ο λειτουργός εξετάζει το ζήτημα και προσπαθεί, όπου είναι δυνατό, να συμβάλει στην άμεση επίλυσή του.

Πώς υποβάλλουμε παράπονο;

Εάν θέλουμε να καταγγείλουμε κάποιο περιστατικό ή να ζητήσουμε την εξέταση ενός προβλήματος, μπορούμε να ακολουθήσουμε την εξής διαδικασία:

1. Απευθυνόμαστε στον Λειτουργό Δικαιωμάτων Ασθενών.

Ζητούμε να επικοινωνήσουμε με τον αρμόδιο λειτουργό της δομής υγείας στην οποία προέκυψε το πρόβλημα.

2. Περιγράφουμε το περιστατικό.

Εξηγούμε τι συνέβη, ποιο πρόβλημα αντιμετωπίσαμε και τι ζητούμε να εξεταστεί.

3. Ζητούμε γραπτή βεβαίωση παραλαβής.

Με την υποβολή του παραπόνου πρέπει να λαμβάνουμε απόδειξη ότι αυτό παραλήφθηκε και καταγράφηκε.

4. Αναμένουμε τον χειρισμό του παραπόνου.

Ο λειτουργός εξετάζει το ζήτημα και προσπαθεί να δώσει απάντηση ή να συμβάλει στην επίλυσή του εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας.

Το παράπονο μπορεί να υποβληθεί από τον ίδιο τον ασθενή ή από αντιπρόσωπό του.

Σε πόσο χρόνο πρέπει να εξεταστεί το παράπονο;

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της νομοθεσίας είναι η πρόβλεψη συγκεκριμένου χρονικού ορίου για τον χειρισμό των παραπόνων.

Σύμφωνα με τη σχετική πρόνοια:

«Η περίοδος χειρισμού παραπόνου ή/και καταγγελίας δεν υπερβαίνει τις δυο (2) εργάσιμες ημέρες».

Αυτό σημαίνει ότι ο λειτουργός οφείλει να χειριστεί το παράπονο μέσα σε δύο εργάσιμες ημέρες.

Η προθεσμία αφορά τον χειρισμό του παραπόνου από τον λειτουργό και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάθε σύνθετο ζήτημα θα έχει επιλυθεί οριστικά μέσα σε αυτό το διάστημα.

Εάν δεν είναι δυνατή η επίλυσή του στο συγκεκριμένο επίπεδο, ο ασθενής πρέπει να καθοδηγηθεί για τα επόμενα βήματα.

Τι κάνουμε αν το παράπονό μας δεν επιλυθεί;

Εάν το ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί από τον Λειτουργό Δικαιωμάτων Ασθενών, έχουμε τη δυνατότητα να προχωρήσουμε σε περαιτέρω ενέργειες.

Συγκεκριμένα, μπορούμε να απευθυνθούμε:

• Στην αρμόδια επαρχιακή επιτροπή εξέτασης παραπόνων, ώστε το ζήτημα να εξεταστεί σε επόμενο επίπεδο.
• Στον Συνήγορο του Ασθενούς, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που του παρέχει η νομοθεσία.

Οι μηχανισμοί αυτοί έχουν στόχο να ενισχύσουν την προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών και να διασφαλίσουν ότι τα παράπονα δεν παραμένουν χωρίς εξέταση.

Ποιος είναι ο ρόλος του Συνηγόρου του Ασθενούς;

Ο Συνήγορος του Ασθενούς αποτελεί μέρος του ευρύτερου μηχανισμού προστασίας των δικαιωμάτων των πολιτών κατά τη λήψη υπηρεσιών υγείας.

Στο πλαίσιο της εφαρμογής του θεσμού προβλέπεται η λειτουργία επαρχιακών επιτροπών εξέτασης παραπόνων, καθώς και η παρουσία λειτουργών δικαιωμάτων στις δομές υγείας που υπάγονται στις σχετικές υποχρεώσεις.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του philenews της 2ας Απριλίου 2026, ο Συνήγορος του Ασθενούς, Μάριος Χαραλαμπίδης, και η ομάδα του πραγματοποιούσαν επιτόπιες επισκέψεις σε δημόσιες και ιδιωτικές δομές υγείας, με στόχο την ενημέρωση για τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη νομοθεσία.

Την ίδια περίοδο βρισκόταν σε εξέλιξη η διαδικασία ενεργοποίησης του συνολικού μηχανισμού, περιλαμβανομένης της στελέχωσης των επαρχιακών επιτροπών. Για την τρέχουσα λειτουργία των επιτροπών και τα διαθέσιμα στοιχεία επικοινωνίας τους απαιτείται ενημέρωση από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Τι πρέπει να θυμόμαστε

Έχουμε δικαίωμα να ζητούμε ενημέρωση. Εάν δεν γνωρίζουμε ποια είναι τα δικαιώματά μας ως ασθενείς, μπορούμε να απευθυνθούμε στον αρμόδιο λειτουργό.

Μπορούμε να υποβάλουμε παράπονο. Δεν χρειάζεται να αποδεχόμαστε χωρίς εξηγήσεις προβλήματα που αντιμετωπίζουμε κατά την παροχή υπηρεσιών υγείας.

Ζητούμε απόδειξη παραλαβής. Η καταγραφή του παραπόνου πρέπει να επιβεβαιώνεται γραπτώς.

Ο χειρισμός προβλέπεται εντός δύο εργάσιμων ημερών. Η νομοθεσία θέτει συγκεκριμένο χρονικό όριο στον λειτουργό.

Υπάρχει δυνατότητα περαιτέρω εξέτασης. Εάν το ζήτημα δεν επιλυθεί, μπορούμε να απευθυνθούμε στην επαρχιακή επιτροπή ή στον Συνήγορο του Ασθενούς.

Ο βασικός στόχος του θεσμού είναι να γνωρίζουν οι ασθενείς πού μπορούν να απευθυνθούν, να λαμβάνουν ενημέρωση και να έχουν έναν σαφή μηχανισμό για την εξέταση των παραπόνων τους.