Καμπανάκι από Συνήγορο του Ασθενούς: Σοβαρά κενά στις μεταφορές και παραπομπές εντός ΓεΣΥ – Πού εντοπίζει παραβίαση δικαιωμάτων (πίνακας)

Από το ένα νοσηλευτήριο στο άλλο, χωρίς να είναι πάντοτε ξεκάθαρο ποιος έχει την ευθύνη, ποιος πρέπει να τους αναλάβει και τι γίνεται όταν δύο ιατρικά ιδρύματα διαφωνούν.

Σοβαρά κενά στη διαδρομή των ασθενών μεταξύ νοσηλευτηρίων του ΓεΣΥ καταγράφει νέα έκθεση του Συνηγόρου του Ασθενούς, η οποία ουσιαστικά προειδοποιεί ότι το σημερινό πλαίσιο μπορεί να αφήσει τον ασθενή «στη μέση».

Η έκθεση χαρτογράφησε 23 τυπικά σενάρια παραπομπής και μεταφοράς ασθενών. Το αποτέλεσμα είναι ενδεικτικό: στα 12 εντοπίζεται, με βάση το υφιστάμενο πλαίσιο, παραβίαση δικαιωμάτων του ασθενούς, άλλα έξι χαρακτηρίζονται κρίσιμα και μόνο πέντε συμμορφώνονται.

Το πρόβλημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα εάν ληφθεί υπόψη ότι, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΑΥ που επικαλείται η έκθεση, περίπου 380 νοσηλείες κάθε μήνα αφορούν ασθενείς που μεταφέρονται από άλλο ιατρικό ίδρυμα. Κανείς, όμως, δεν γνωρίζει την πραγματική έκταση των προβλημάτων, αφού δεν καταγράφονται οι αρνήσεις, οι καθυστερήσεις και οι διαφωνίες μεταξύ παροχέων.

Ο νόμος λέει «αναλάβετε τον» – το σύστημα δεν λέει ποιος

Το κεντρικό εύρημα της έκθεσης είναι ίσως και το πλέον ανησυχητικό. Ο νόμος προβλέπει ότι ο ασθενής πρέπει είτε να νοσηλευτεί εκεί όπου βρίσκεται είτε να μεταφερθεί και να νοσηλευτεί σε κατάλληλο ίδρυμα. Δεν καθορίζεται, όμως, με σαφήνεια πότε θεωρείται ότι το άλλο νοσηλευτήριο τον έχει αναλάβει και ποιος έχει την ευθύνη μέχρι να συμβεί αυτό.

Στην πράξη, σύμφωνα με τον Συνήγορο, η ανάληψη κρίνεται συχνά μέσα από προφορικές συνεννοήσεις. Έτσι, ο ασθενής μπορεί να κατευθύνεται από νοσηλευτήριο σε νοσηλευτήριο, από το ΤΑΕΠ στον θεράποντα ιατρό ή από τον θεράποντα σε άλλο ΤΑΕΠ, παραμένοντας εκτός νοσηλείας μέχρι να επιλυθεί η διαφωνία.

Χαρακτηριστική είναι η θέση του Συνηγόρου:

«Ένα τηλεφώνημα δεν είναι ανάληψη, και μια σύσταση “πηγαίνετε αλλού” δεν είναι παραπομπή. Όταν οι παροχείς διαφωνούν, ο ασθενής πρέπει να είναι ήδη φροντισμένος, και όχι να περιμένει να λυθεί η διαφωνία».

Κλίνες που κανείς δεν μπορεί να ελέγξει

Η έκθεση καταγράφει, ωστόσο ακόμα ένα κενό. Σύμφωνα με τον Συνήγορο,  δεν υπάρχει κεντρικό αρχείο διαθεσιμότητας κλινών.

Αυτό σημαίνει ότι όταν ένα νοσηλευτήριο επικαλείται έλλειψη κλινών, δεν υπάρχει κεντρικός μηχανισμός μέσω του οποίου να μπορεί να επαληθευτεί η πραγματική διαθεσιμότητα.

Παράλληλα, δεν υπάρχει φορέας με εξουσία να αποφασίζει μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα ποιος αναλαμβάνει έναν ασθενή όταν δύο ιατρικά ιδρύματα διαφωνούν. Το αποτέλεσμα είναι ότι η διαφωνία των παροχέων μπορεί να μετατρέπεται σε αναμονή του ασθενούς.

Η έκθεση επισημαίνει μάλιστα ότι περισσότερο εκτεθειμένοι είναι οι σύνθετοι ασθενείς, οι οποίοι έχουν μεγαλύτερες ανάγκες φροντίδας και υψηλότερο κόστος διαχείρισης. Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι δεν διαπιστώνει διάκριση σε συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά ότι το Σύστημα δεν διαθέτει σήμερα τις εγγυήσεις που θα απέτρεπαν ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

«Κανένας ασθενής χωρίς υπεύθυνο»

Ο Συνήγορος προτείνει έναν ξεκάθαρο κανόνα: καμία παραπομπή ή μεταφορά να μην θεωρείται ολοκληρωμένη χωρίς γραπτή και ονομαστική ανάληψη του ασθενούς από άλλο κατάλληλο ιατρικό ίδρυμα. Μέχρι τότε, την ευθύνη να διατηρεί το νοσηλευτήριο στο οποίο απευθύνθηκε ο ασθενής.

Ζητεί επίσης γραπτό παραπεμπτικό για κάθε μεταφορά, καταγραφή κάθε άρνησης, υποχρεωτικό αντικαταστάτη όταν ο θεράπων ιατρός δεν είναι διαθέσιμος, συντονιστή του ΟΑΥ με εξουσία να αποφασίζει μέσα σε ώρες όταν τα νοσηλευτήρια διαφωνούν, καθώς και δημιουργία κεντρικού αρχείου διαθέσιμων κλινών.

Η ίδια η έκθεση ξεκαθαρίζει ότι δεν αποτελεί πόρισμα για συγκεκριμένο περιστατικό και δεν αποδίδει ευθύνες σε συγκεκριμένα πρόσωπα ή νοσηλευτήρια. Το συμπέρασμά της είναι συστημικό: σήμερα δεν υπάρχουν όλες οι δικλίδες που απαιτούνται ώστε ο ασθενής να μη βρεθεί ποτέ χωρίς ξεκάθαρο υπεύθυνο ανάμεσα σε δύο παροχείς.