Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Ένα κόψιμο κατά τη διάρκεια των εργασιών στο σπίτι, ένα καρφί που τρυπά το πόδι ή ένας τραυματισμός στον κήπο. Πότε αρκεί να καθαρίσουμε την πληγή και πότε πρέπει να αναζητήσουμε ιατρική βοήθεια για αντιτετανικό εμβόλιο;

Η απάντηση δεν εξαρτάται μόνο από το αντικείμενο που προκάλεσε τον τραυματισμό. Καθοριστικό ρόλο παίζουν το είδος και το βάθος του τραύματος, η πιθανή επιμόλυνσή του και, κυρίως, το ιστορικό εμβολιασμού του τραυματία.

Πώς προκαλείται ο τέτανος;

Ο τέτανος είναι μια σοβαρή λοίμωξη που προκαλείται από το βακτήριο Clostridium tetani, το οποίο μπορεί να βρίσκεται στο έδαφος, στη σκόνη και στο περιβάλλον.

Όταν τα σπόρια του βακτηρίου εισέλθουν στον οργανισμό μέσω ενός τραύματος, μπορεί να παραχθεί μια ισχυρή τοξίνη που επηρεάζει το νευρικό σύστημα, προκαλώντας επώδυνους μυϊκούς σπασμούς και δυσκαμψία.

Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να επηρεαστεί η αναπνοή και να απειληθεί η ζωή του ασθενούς.

Ο τέτανος δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Είναι επικίνδυνα μόνο τα σκουριασμένα καρφιά;

Όχι. Πρόκειται για μια από τις πιο διαδεδομένες λανθασμένες αντιλήψεις.

Η σκουριά δεν προκαλεί από μόνη της τέτανο. Ο κίνδυνος σχετίζεται με την παρουσία του βακτηρίου και τις συνθήκες του τραυματισμού.

Ένα καρφί που βρίσκεται στο χώμα μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνο τραύμα, ανεξάρτητα από το εάν είναι σκουριασμένο.

Αντίστοιχα, τραυματισμοί από αντικείμενα που έχουν έρθει σε επαφή με χώμα, σκόνη ή άλλους ρύπους χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.

Ποια τραύματα θεωρούνται πιο επικίνδυνα;

Σύμφωνα με τις οδηγίες των αμερικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), αυξημένο κίνδυνο παρουσιάζουν τα διατιτραίνοντα τραύματα, όπως εκείνα που προκαλούνται από καρφιά, καθώς και οι πληγές που έχουν μολυνθεί με χώμα, περιττώματα ή σάλιο.

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται επίσης τα δαγκώματα ζώων ή ανθρώπων, τα σοβαρά εγκαύματα, τα συνθλιπτικά τραύματα και οι πληγές με νεκρωμένους ιστούς.

Αντίθετα, ένα μικρό και καθαρό επιφανειακό κόψιμο θεωρείται χαμηλότερου κινδύνου.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται αξιολόγηση της εμβολιαστικής κάλυψης.

Πότε χρειάζεται αντιτετανικό εμβόλιο;

Η ανάγκη χορήγησης αναμνηστικής δόσης εξαρτάται από το εάν το άτομο έχει ολοκληρώσει τον βασικό εμβολιασμό του και από τον χρόνο που έχει περάσει από την τελευταία δόση.

Για άτομα που έχουν ολοκληρώσει τον βασικό εμβολιασμό, οι οδηγίες του CDC προβλέπουν:

  • Μικρά και καθαρά τραύματα: Αναμνηστική δόση εάν έχουν περάσει 10 χρόνια ή περισσότερα από τον τελευταίο αντιτετανικό εμβολιασμό.
  • Βρόμικα ή σοβαρότερα τραύματα: Αναμνηστική δόση εάν έχουν περάσει 5 χρόνια ή περισσότερα.
  • Τελευταίος εμβολιασμός πριν από λιγότερα από 5 χρόνια: Δεν χρειάζεται νέα δόση για την αντιμετώπιση του τραύματος, εφόσον έχει ολοκληρωθεί ο βασικός εμβολιασμός.

Τα χρονικά αυτά όρια δεν ισχύουν με τον ίδιο τρόπο για άτομα που δεν έχουν εμβολιαστεί πλήρως ή δεν γνωρίζουν το ιστορικό τους.

Τι γίνεται εάν δεν θυμόμαστε πότε εμβολιαστήκαμε;

Εάν το ιστορικό εμβολιασμού είναι άγνωστο ή ο βασικός εμβολιασμός δεν έχει ολοκληρωθεί, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση ανεξάρτητα από το είδος του τραύματος.

Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να απαιτείται αντιτετανικό εμβόλιο ακόμη και για μικρό, καθαρό τραύμα.

Εάν πρόκειται για βρόμικο ή σοβαρότερο τραύμα, ο γιατρός μπορεί να κρίνει απαραίτητη και τη χορήγηση αντιτετανικής ανοσοσφαιρίνης.

Τι είναι η αντιτετανική ανοσοσφαιρίνη;

Η αντιτετανική ανοσοσφαιρίνη δεν είναι εμβόλιο.

Πρόκειται για σκεύασμα που περιέχει έτοιμα αντισώματα και προσφέρει άμεση, προσωρινή προστασία απέναντι στην τοξίνη του τετάνου.

Χορηγείται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου, κυρίως όταν το τραύμα είναι βρόμικο ή σοβαρό και ο τραυματίας δεν έχει εμβολιαστεί, έχει ελλιπή εμβολιασμό ή άγνωστο ιστορικό.

Μπορεί επίσης να χρειάζεται σε άτομα με HIV ή σοβαρή ανοσοανεπάρκεια που έχουν τραύματα αυξημένου κινδύνου, ακόμη και εάν έχουν εμβολιαστεί στο παρελθόν.

Τι κάνουμε αμέσως μετά τον τραυματισμό;

Η πρώτη ενέργεια είναι ο σωστός καθαρισμός της πληγής.

Εάν υπάρχει αιμορραγία, ασκούμε σταθερή πίεση με καθαρή γάζα ή ύφασμα, εφόσον δεν υπάρχει ξένο αντικείμενο σφηνωμένο μέσα στο τραύμα.

Στη συνέχεια, ξεπλένουμε την πληγή με καθαρό τρεχούμενο νερό και την καλύπτουμε με αποστειρωμένη γάζα ή κατάλληλο επίθεμα.

Δεν επιχειρούμε να αφαιρέσουμε μόνοι μας αντικείμενα που έχουν εισχωρήσει βαθιά στο τραύμα.

Εάν η πληγή είναι βαθιά, έχει ρύπους που δεν απομακρύνονται, προκλήθηκε από δάγκωμα ή υπάρχει αμφιβολία για την αντιτετανική κάλυψη, πρέπει να αναζητήσουμε έγκαιρα ιατρική βοήθεια.

Η ανεξέλεγκτη αιμορραγία, η απώλεια αισθητικότητας ή η δυσκολία κίνησης της τραυματισμένης περιοχής απαιτούν επείγουσα αντιμετώπιση.

Μπορούμε να πάρουμε αντιβιοτικά για να προλάβουμε τον τέτανο;

Όχι. Τα αντιβιοτικά δεν υποκαθιστούν τον αντιτετανικό εμβολιασμό ή την ανοσοσφαιρίνη.

Οι οδηγίες του CDC διευκρινίζουν ότι η προληπτική χορήγηση αντιβιοτικών δεν συνιστάται ειδικά για την αποτροπή του τετάνου μετά από τραυματισμό.

Ο γιατρός μπορεί, ωστόσο, να χορηγήσει αντιβιοτικά όταν υπάρχει λοίμωξη του τραύματος ή άλλη σχετική ιατρική ένδειξη.

Πρέπει να περιμένουμε να εμφανιστούν συμπτώματα;

Όχι. Η αντιτετανική προστασία πρέπει να αξιολογείται εγκαίρως μετά τον τραυματισμό.

Τα συμπτώματα του τετάνου μπορεί να εμφανιστούν αρκετές ημέρες αργότερα και περιλαμβάνουν δυσκολία στο άνοιγμα του στόματος, μυϊκή δυσκαμψία, επώδυνους σπασμούς και δυσκολία στην κατάποση.

Η εμφάνιση τέτοιων συμπτωμάτων απαιτεί άμεση νοσοκομειακή αντιμετώπιση.

Τι πρέπει να θυμόμαστε;

Δεν χρειάζεται κάθε τραύμα αντιτετανικό εμβόλιο. Ούτε όμως είναι ασφαλές να θεωρούμε ότι ένα μικρό τραύμα αποκλείει τον κίνδυνο.

Η βασική προστασία είναι ο πλήρης εμβολιασμός και η έγκαιρη αξιολόγηση κάθε τραυματισμού που μπορεί να παρουσιάζει αυξημένο κίνδυνο.

Το σημαντικότερο είναι να γνωρίζουμε πότε έγινε ο τελευταίος αντιτετανικός εμβολιασμός μας και να μη θεωρούμε τη σκουριά ως το μοναδικό κριτήριο επικινδυνότητας.