Ξαφνική σύγχυση στο νοσοκομείο: Καμπανάκι για άνοια – Τι ζητούν οι επιστήμονες

Ένας ηλικιωμένος εισάγεται στο νοσοκομείο και ξαφνικά αρχίζει να εμφανίζει σύγχυση. Δεν αναγνωρίζει το περιβάλλον του, δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, χάνει τον προσανατολισμό του ή παρουσιάζει απότομες αλλαγές στη συμπεριφορά του. Το επεισόδιο μπορεί να υποχωρήσει, όμως οι επιπτώσεις του ενδέχεται να μην περιορίζονται στις ημέρες της νοσηλείας.

Νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι η αιφνίδια σύγχυση, γνωστή στην ιατρική ως παραλήρημα ή delirium, συνδέεται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας και ταχύτερης έκπτωσης των νοητικών λειτουργιών τα επόμενα χρόνια.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Neurology, πραγματοποιήθηκε από ερευνητές της Mayo Clinic στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τι έδειξε η μελέτη

Οι επιστήμονες ανέλυσαν στοιχεία από 3.501 ανθρώπους, με διάμεση ηλικία τα 74 έτη, οι οποίοι είχαν νοσηλευτεί τουλάχιστον μία φορά μεταξύ 2004 και 2023.

Κανένας από τους συμμετέχοντες δεν είχε διαγνωστεί με άνοια πριν από την πρώτη νοσηλεία του.

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της έρευνας ήταν ότι οι επιστήμονες διέθεταν στοιχεία για τη νοητική κατάσταση των συμμετεχόντων πριν από τη νοσηλεία τους.

Οι ηλικιωμένοι συμμετείχαν στη μακροχρόνια Mayo Clinic Study of Aging και υποβάλλονταν σε αξιολογήσεις μνήμης και άλλων νοητικών λειτουργιών περίπου κάθε 15 μήνες.

Έτσι, οι ερευνητές μπορούσαν να συγκρίνουν αντικειμενικά την κατάσταση των συμμετεχόντων πριν και μετά από ένα επεισόδιο παραληρήματος.

Κατά τη διάμεση περίοδο παρακολούθησης των 7,2 ετών, 75 συμμετέχοντες παρουσίασαν καταγεγραμμένο επεισόδιο παραληρήματος κατά τη νοσηλεία ή εντός 30 ημερών από αυτήν.

Πενταπλάσιος κίνδυνος άνοιας

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν παρουσιάσει παραλήρημα αντιμετώπιζαν 5,39 φορές υψηλότερο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης άνοιας σε σύγκριση με όσους δεν είχαν παρουσιάσει τέτοιο επεισόδιο.

Παράλληλα, ο κίνδυνος εμφάνισης ήπιας νοητικής διαταραχής ήταν 3,67 φορές υψηλότερος.

Η ήπια νοητική διαταραχή χαρακτηρίζεται από προβλήματα μνήμης ή άλλων νοητικών λειτουργιών, τα οποία είναι μεγαλύτερα από τα αναμενόμενα για την ηλικία, χωρίς απαραίτητα να επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινή αυτονομία.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν επίσης ταχύτερη επιδείνωση των επιδόσεων στις επαναλαμβανόμενες νοητικές δοκιμασίες μεταξύ των ανθρώπων που είχαν παρουσιάσει παραλήρημα.

Η συσχέτιση παρέμεινε ισχυρή ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, η εκπαίδευση και η παρουσία γενετικού παράγοντα κινδύνου για άνοια.

Τι είναι το παραλήρημα

Το παραλήρημα δεν είναι το ίδιο με την άνοια.

Πρόκειται για οξεία διαταραχή της προσοχής και της επίγνωσης, η οποία εμφανίζεται συνήθως μέσα σε ώρες ή ημέρες.

Μπορεί να προκληθεί από λοιμώξεις, χειρουργικές επεμβάσεις, φάρμακα, αφυδάτωση ή άλλες σοβαρές διαταραχές της υγείας.

Σε αντίθεση με την άνοια, η οποία συνήθως εξελίσσεται σταδιακά, το παραλήρημα εμφανίζεται αιφνίδια και τα συμπτώματά του μπορεί να παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις μέσα στην ίδια ημέρα.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα συχνή στους ηλικιωμένους που νοσηλεύονται, ενώ ο κίνδυνος αυξάνεται σε ασθενείς που χρειάζονται εντατική θεραπεία.

Γιατί χρειάζεται προσοχή

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το παραλήρημα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια ασήμαντη ή αναμενόμενη αντίδραση ενός ηλικιωμένου στη νοσηλεία.

Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων, η διερεύνηση της αιτίας και η κατάλληλη αντιμετώπιση αποτελούν σημαντικές προτεραιότητες.

Εξίσου σημαντική είναι η ενημέρωση των οικογενειών και η παρακολούθηση της νοητικής κατάστασης μετά το εξιτήριο.

Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι το παραλήρημα προκαλεί άνοια. Είναι πιθανό να αποτελεί ένδειξη προϋπάρχουσας ευαλωτότητας του εγκεφάλου ή να συνδέεται με άλλους παράγοντες που συμβάλλουν στη νοητική έκπτωση.

Το συμπέρασμα, ωστόσο, είναι σαφές: η ξαφνική σύγχυση ενός ηλικιωμένου κατά τη νοσηλεία αποτελεί σημαντικό προειδοποιητικό σημάδι, το οποίο απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση και δεν πρέπει να αγνοείται.