Πετάμε στα σκουπίδια πολύτιμες φυτικές ίνες – Μια διαφορετική πλευρά της καθημερινής διατροφής – Τι κατέδειξε έρευνα

Καθαρίζουμε τα φρούτα, αφαιρούμε τις φλούδες από τα λαχανικά, κόβουμε τα κοτσάνια και πετάμε τους σπόρους.

Είναι κινήσεις που κάνουμε σχεδόν μηχανικά στην κουζίνα, χωρίς να σκεφτόμαστε ότι μαζί με όσα καταλήγουν στον κάδο των απορριμμάτων μπορεί να πετάμε και πολύτιμα θρεπτικά συστατικά.

Μια νέα επιστημονική έρευνα από το King’s College London έρχεται να αναδείξει μια διαφορετική πλευρά της καθημερινής διατροφής.

Στα 10 από τα 12 είδη φρούτων και λαχανικών που εξέτασαν οι επιστήμονες, τα μέρη που συνήθως απορρίπτουμε περιείχαν περισσότερες φυτικές ίνες από εκείνα που καταναλώνουμε.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, οι διαφορές ήταν εντυπωσιακές, φθάνοντας έως και το πενταπλάσιο.

Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στις 29 Οκτωβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό International Journal of Food Sciences and Nutrition.

Τι εξέτασαν οι επιστήμονες

Οι ερευνητές ανέλυσαν 12 είδη φρέσκων φρούτων και λαχανικών, συγκρίνοντας την περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες των τμημάτων που καταναλώνονται συνήθως με εκείνα που απομακρύνονται κατά την προετοιμασία του φαγητού.

Μεταξύ των τροφίμων που εξετάστηκαν περιλαμβάνονταν το καρπούζι, ο ανανάς, το ακτινίδιο, το μπρόκολο, οι πιπεριές και η κολοκύθα.

Η έρευνα βασίστηκε στη φιλοσοφία «από τη ρίζα μέχρι την κορυφή», η οποία ενθαρρύνει την αξιοποίηση περισσότερων βρώσιμων μερών των φυτών, αντί της αυτόματης απόρριψής τους.

Στόχος ήταν να διαπιστωθεί εάν αυτή η πρακτική μπορεί να αυξήσει την πρόσληψη φυτικών ινών και παράλληλα να περιορίσει τη σπατάλη τροφίμων.

Οι μεγαλύτερες εκπλήξεις

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα ήταν ο ανανάς.

Σύμφωνα με τις εργαστηριακές αναλύσεις, η φλούδα και ο σκληρός πυρήνας του περιείχαν περίπου πενταπλάσια ποσότητα φυτικών ινών από τη σάρκα του.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αρχίσουμε να τρώμε ωμές τις σκληρές φλούδες του ανανά. Η περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι ένα μέρος του φρούτου είναι κατάλληλο ή ασφαλές για κατανάλωση χωρίς επεξεργασία.

Στην περίπτωση του καρπουζιού, το λευκό μέρος της φλούδας περιείχε 2,1 γραμμάρια φυτικών ινών ανά 100 γραμμάρια.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η περιεκτικότητα που καταγράφηκε στη φλούδα και στους σπόρους συγκεκριμένης ποικιλίας κολοκύθας, με 9,25 γραμμάρια φυτικών ινών ανά 100 γραμμάρια.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν, πάντως, ότι δεν είναι όλα τα μέρη που απορρίπτουμε πλουσιότερα σε φυτικές ίνες.

Στο μπρόκολο, για παράδειγμα, τα κοτσάνια περιείχαν περίπου 28% λιγότερες φυτικές ίνες από τις ανθοταξίες που συνήθως καταναλώνουμε.

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα κοτσάνια στερούνται διατροφικής αξίας ή ότι δεν αξίζει να αξιοποιούνται στο μαγείρεμα.

Γιατί μας ενδιαφέρουν οι φυτικές ίνες

Οι φυτικές ίνες αποτελούν σημαντικό συστατικό μιας ισορροπημένης διατροφής.

Συμβάλλουν στην ομαλή λειτουργία του εντέρου, ενώ ορισμένοι τύποι τους μπορούν να βοηθούν στη ρύθμιση της χοληστερόλης και του σακχάρου.

Παράλληλα, η επαρκής πρόσληψή τους συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων χρόνιων νοσημάτων, μεταξύ των οποίων τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο διαβήτης τύπου 2.

Ωστόσο, μεγάλο μέρος του πληθυσμού δεν καταναλώνει τις συνιστώμενες ποσότητες.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου πραγματοποιήθηκε η έρευνα, οι ενήλικες καταναλώνουν κατά μέσο όρο περίπου 16,4 γραμμάρια φυτικών ινών ημερησίως, ενώ η εθνική σύσταση ανέρχεται στα 30 γραμμάρια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι ερευνητές, μόλις το 4% των Βρετανών ενηλίκων καλύπτει τη συγκεκριμένη σύσταση.

Τι μπορούμε να αλλάξουμε στην κουζίνα

Η έρευνα, αναδεικνύει τη δυνατότητα αξιοποίησης ορισμένων βρώσιμων τμημάτων που συχνά πετάμε από συνήθεια.

Για παράδειγμα, τα κοτσάνια του μπρόκολου μπορούν να καθαριστούν από το σκληρό εξωτερικό τους μέρος και να χρησιμοποιηθούν σε σούπες ή μαγειρευτά.

Οι καλά πλυμένες φλούδες ορισμένων φρούτων μπορούν επίσης να καταναλώνονται, εφόσον είναι κατάλληλες για βρώση.

Στην περίπτωση των σπόρων και των σκληρότερων φλουδών, χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή, καθώς η ασφαλής κατανάλωση μπορεί να απαιτεί ειδική προετοιμασία ή επεξεργασία.

Η παρουσία φυτικών ινών δεν σημαίνει ότι όλα τα μέρη ενός φυτού είναι εύπεπτα ή ασφαλή.

Μπορεί να ωφελήσει πραγματικά την υγεία;

Οι επιστήμονες μέτρησαν την περιεκτικότητα των τροφίμων σε φυτικές ίνες, αλλά δεν πραγματοποίησαν κλινική δοκιμή για να εξετάσουν εάν η κατανάλωση των συγκεκριμένων τμημάτων βελτιώνει την υγεία.

Επίσης, οι αναλύσεις έγιναν σε ωμά τρόφιμα.

Το μαγείρεμα, η πολτοποίηση και άλλες μορφές επεξεργασίας μπορούν να επηρεάζουν τις ιδιότητες των φυτικών ινών, επομένως χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για την πρακτική αξιοποίηση των ευρημάτων.

Οι ερευνητές εξέτασαν ακόμη τις αντιλήψεις καταναλωτών σχετικά με την κατανάλωση τμημάτων των τροφίμων που συνήθως απορρίπτονται.

Διαπίστωσαν ότι αρκετοί άνθρωποι προβληματίζονται για τη γεύση, την πέψη και την ασφάλεια, ενώ η πιθανή διατροφική αξία αποτελούσε σημαντικό κίνητρο για να δοκιμάσουν νέους τρόπους αξιοποίησής τους.

Λιγότερα απορρίμματα, περισσότερη διατροφική αξία

Η σημασία της έρευνας δεν περιορίζεται στη διατροφή. Κάθε χρόνο, μεγάλες ποσότητες φρούτων και λαχανικών απορρίπτονται, είτε κατά την παραγωγή και την επεξεργασία είτε μέσα στα ίδια τα νοικοκυριά.

Η αξιοποίηση περισσότερων βρώσιμων τμημάτων θα μπορούσε να περιορίσει μέρος αυτής της σπατάλης και να αυξήσει την ποσότητα φυτικών ινών που φθάνει στο πιάτο μας.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν χρειάζονται απαραίτητα ριζικές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες.

Μικρές διαφοροποιήσεις στον τρόπο που καθαρίζουμε, προετοιμάζουμε και μαγειρεύουμε τα τρόφιμα μπορεί να μας επιτρέψουν να αξιοποιούμε περισσότερα από όσα αγοράζουμε.

Το βασικό συμπέρασμα είναι απλό: Πριν πετάξουμε ένα μέρος από τα φρούτα ή τα λαχανικά μας, αξίζει να γνωρίζουμε αν πρόκειται πραγματικά για απόρριμμα ή για ένα βρώσιμο συστατικό που θα μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε.