Μικροπλαστικά στο τσάι μας: Τι εντόπισαν οι επιστήμονες σε πλαστικά φακελάκια αλλά και σε αποξηραμένα φύλα χύμα τσαγιού

Ακόμη και το τσάι μας φαίνεται ότι δεν μένει ανεπηρέαστο από τη ρύπανση με μικροπλαστικά. Νέα επιστημονική μελέτη διαπίστωσε ότι τα πλαστικά φακελάκια μπορούν να απελευθερώνουν εκατοντάδες έως και χιλιάδες μικροσκοπικά σωματίδια μέσα σε ένα φλιτζάνι ζεστού τσαγιού.

Το πιο ενδιαφέρον, ωστόσο, είναι ότι μικροπλαστικά εντοπίστηκαν, σε αισθητά μικρότερες ποσότητες βεβαίως, ακόμη και στα αποξηραμένα φύλλα χύμα τσαγιού, τα οποία δεν βρίσκονται μέσα σε φακελάκια.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό npj Science of Food, εξετάζει τόσο την απελευθέρωση μικροπλαστικών όσο και τη μεταφορά χημικών ουσιών, όπως η δισφαινόλη Α (BPA) και οι πλαστικοποιητές, στο ρόφημα.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη Necla Pehlivan, ανέλυσαν πλαστικά φακελάκια τεσσάρων διαφορετικών εμπορικών σημάτων και χύμα τσάι από 14 μάρκες, τα οποία προμηθεύτηκαν από την αγορά της Τουρκίας.

Για την εξέταση των πλαστικών φακέλων, παρασκεύασαν τσάι σε νερό θερμοκρασίας περίπου 95 βαθμών Κελσίου, αφήνοντας τα φακελάκια για τρία λεπτά, ώστε να προσομοιώσουν συνήθεις συνθήκες παρασκευής.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, ανάλογα με τη μάρκα, στο ρόφημα απελευθερώνονταν κατά μέσο όρο 555 έως 2.498 μικροπλαστικά σωματίδια ανά φλιτζάνι.

Τα σωματίδια που ταυτοποιήθηκαν στα συγκεκριμένα δείγματα ήταν ίνες πολυαμιδίου, υλικού που συνδέεται με την κατασκευή των πλαστικών φακέλων.

Οι επιστήμονες διευκρίνισαν ότι η μέθοδος ανίχνευσης κάλυπτε σωματίδια μεγαλύτερα από 100 μικρόμετρα. Αυτό σημαίνει ότι μικρότερα σωματίδια, εφόσον υπήρχαν, δεν περιλαμβάνονται στις καταμετρήσεις.

Μικροπλαστικά ακόμη και στα αποξηραμένα φύλλα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα από το χύμα τσάι.

Στα αποξηραμένα φύλλα των 14 εμπορικών σημάτων οι ερευνητές εντόπισαν από 146 έως 1.178 μικροπλαστικά σωματίδια ανά κιλό. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου σε 0,3 έως 2,4 σωματίδια ανά μερίδα δύο γραμμαρίων ξηρών φύλλων.

Η σύγκριση, ωστόσο, δεν είναι απόλυτη, καθώς τα χύμα φύλλα υποβλήθηκαν σε εργαστηριακή επεξεργασία και δεν εξετάστηκαν ως έτοιμο ρόφημα, όπως συνέβη με τα πλαστικά φακελάκια.

Παρά τη μεθοδολογική αυτή διαφορά, τα ευρήματα δείχνουν ότι η παρουσία μικροπλαστικών δεν συνδέεται αποκλειστικά με τη χρήση πλαστικής συσκευασίας κατά την παρασκευή του τσαγιού.

Μάλιστα, στα χύμα φύλλα ανιχνεύθηκαν διαφορετικοί τύποι πλαστικών, γεγονός που οδήγησε τους ερευνητές να εξετάσουν πιθανές πηγές επιμόλυνσης κατά την παραγωγική διαδικασία.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι πλαστικοί σάκοι και τα υλικά που χρησιμοποιούνται στις γεωργικές εργασίες, η ατμοσφαιρική σκόνη, αλλά και η επαφή των φύλλων με μηχανήματα, μεταφορικές ταινίες και άλλον εξοπλισμό κατά την επεξεργασία τους.

Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι, κατά το στάδιο της αποξήρανσης, τα φύλλα παραμένουν εκτεθειμένα στον αέρα, με αποτέλεσμα να είναι δυνατή η εναπόθεση μικροπλαστικών που μεταφέρονται μέσω της ατμόσφαιρας.

Δισφαινόλη Α και πλαστικοποιητές στο ρόφημα

Πέρα από τα μικροπλαστικά, η μελέτη εντόπισε δισφαινόλη Α και χημικές ενώσεις που χρησιμοποιούνται ως πλαστικοποιητές στα ροφήματα και των τεσσάρων εμπορικών σημάτων με πλαστικά φακελάκια.

Η δισφαινόλη Α είναι ουσία που έχει απασχολήσει ιδιαίτερα την επιστημονική κοινότητα λόγω των πιθανών επιδράσεών της στο ορμονικό σύστημα.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ερευνητικής ομάδας, η εκτιμώμενη πρόσληψη BPA από τα συγκεκριμένα ροφήματα αντιστοιχούσε στο 4,55% έως 21,70% της ημερήσιας τιμής αναφοράς της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), όπως χρησιμοποιήθηκε στην αξιολόγηση της μελέτης.

Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι η έκθεση μέσω του τσαγιού δεν αποτελεί τη μοναδική πιθανή πηγή πρόσληψης της συγκεκριμένης ουσίας. Για τον λόγο αυτό, η συνολική έκθεση από διαφορετικά τρόφιμα και υλικά έχει ιδιαίτερη σημασία, ειδικά για ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την υγεία

Η μελέτη δεν εξέτασε άμεσα την επίδραση των συγκεκριμένων ροφημάτων στην ανθρώπινη υγεία και δεν τεκμηριώνει ότι η κατανάλωση τσαγιού προκαλεί κάποια συγκεκριμένη ασθένεια.

Οι ερευνητές πραγματοποίησαν εκτίμηση της πιθανής έκθεσης και των σχετικών κινδύνων, επισημαίνοντας ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις της πρόσληψης μικροπλαστικών.

Πάντως, οι επιστήμονες εισηγούνται, ως προληπτικό μέτρο περιορισμού της έκθεσης, την αποφυγή πλαστικών φακέλων και την προτίμηση χύμα τσαγιού, το οποίο μπορεί να παρασκευάζεται με μεταλλικά ή κεραμικά φίλτρα.

Η νέα έρευνα αναδεικνύει μια ευρύτερη διάσταση της παρουσίας μικροπλαστικών στην καθημερινή διατροφή: η επιμόλυνση δεν προέρχεται απαραίτητα μόνο από τη συσκευασία του τελικού προϊόντος, αλλά μπορεί να συνδέεται και με τα προηγούμενα στάδια της παραγωγής και επεξεργασίας του.