Καισαρικές στο ΓεΣΥ: Ζητούν στοιχεία ανά κλινική και ολοκλήρωση των κατευθυντήριων οδηγιών

Την ανάγκη να ολοκληρωθεί το πλαίσιο για τον περιορισμό των μη αναγκαίων καισαρικών τομών επισημαίνει η Birth Forward, με αφορμή την πρώτη αποτίμηση του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας για τις νέες διαδικασίες τεκμηρίωσης στο ΓεΣΥ.

Η μη κυβερνητική οργάνωση, που στοχεύει στην προώθηση της φροντίδας μητρότητας με σεβασμό, αξιολογεί θετικά την εφαρμογή κατευθυντήριας οδηγίας για την καισαρική τομή, υποστηρίζει όμως ότι το συγκεκριμένο μέτρο δεν αρκεί από μόνο του. Ζητά να προσαρμοστεί και να εφαρμοστεί χωρίς καθυστέρηση αντίστοιχη οδηγία για τη φροντίδα των γυναικών κατά τη διάρκεια του τοκετού.

Όπως επισημαίνει, μέρος των επειγουσών καισαρικών αποφασίζεται ενώ έχει ήδη αρχίσει η διαδικασία φυσιολογικού τοκετού. Για το λόγο αυτό θεωρεί απαραίτητο να εξεταστεί συνολικά ο τρόπος διαχείρισης του τοκετού και ιδιαίτερα η χρήση ιατρικών παρεμβάσεων που ενδέχεται να αυξάνουν την πιθανότητα χειρουργικού τοκετού.

Στο ίδιο πλαίσιο, θέτει ζήτημα αντιμετώπισης των περιπτώσεων στις οποίες πραγματοποιείται πρόκληση τοκετού χωρίς επαρκή ιατρική αναγκαιότητα.

Επιμένει στα οικονομικά κίνητρα και αντικίνητρα

Η Birth Forward επαναφέρει παράλληλα τη συζήτηση για τα οικονομικά κίνητρα και αντικίνητρα προς τους γυναικολόγους, σημειώνοντας ότι αυτά περιλαμβάνονταν στο αρχικό κείμενο της Εθνικής Στρατηγικής για τις καισαρικές τομές.

Η θέση της είναι ότι οι σχετικές πρόνοιες πρέπει να εφαρμοστούν όπως είχαν συμφωνηθεί μέσα από τη διαδικασία διαμόρφωσης της Στρατηγικής. Τυχόν αλλαγές, προσθέτει, δεν θα πρέπει να αποφασιστούν μονομερώς, αλλά να προηγηθεί νέα διαβούλευση με τους επαγγελματικούς και επιστημονικούς φορείς, την ακαδημαϊκή κοινότητα και την κοινωνία των πολιτών.

Παράλληλα, απορρίπτει τις απλουστευτικές συγκρίσεις του κυπριακού συστήματος υγείας με μοντέλα άλλων χωρών, επισημαίνοντας ότι κάθε σύστημα διαθέτει διαφορετική οργάνωση, χαρακτηριστικά και κίνητρα.

Πότε αποτελεί πραγματική επιλογή η καισαρική

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην έννοια της «επιλογής της μητέρας». Σύμφωνα με την οργάνωση, μια απόφαση μπορεί να θεωρηθεί πραγματικά ελεύθερη και ενημερωμένη μόνο όταν η γυναίκα έχει λάβει ισορροπημένη, επιστημονικά τεκμηριωμένη και εξατομικευμένη πληροφόρηση.

Απαραίτητες προϋποθέσεις είναι επίσης να διαθέτει αρκετό χρόνο για να εξετάσει τις επιλογές της και να λαμβάνει την κατάλληλη υποστήριξη από τους επαγγελματίες υγείας.

Η Birth Forward εκφράζει προβληματισμό για περιπτώσεις στις οποίες οι έγκυες μπορεί να επηρεάζονται από διατυπώσεις που ενισχύουν τον φόβο ή την αβεβαιότητα. Ως παραδείγματα αναφέρει ισχυρισμούς ότι το έμβρυο είναι πολύ μεγάλο, ότι η λεκάνη της γυναίκας είναι μικρή, ότι η ηλικία δεν επιτρέπει φυσιολογικό τοκετό ή ότι μια εγκυμοσύνη μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης πρέπει να αντιμετωπιστεί ως «πολύτιμη κύηση».

Υποστηρίζει, επομένως, ότι η συγκατάθεση της εγκύου δεν πρέπει να εξετάζεται μόνο ως τυπική αποδοχή μιας ιατρικής πράξης. Θα πρέπει να προηγούνται πλήρης ενημέρωση, ενδυνάμωση και ουσιαστική συμμετοχή της γυναίκας στη λήψη της απόφασης.

Αίτημα για δημοσιοποίηση των ποσοστών

Κεντρικό σημείο της παρέμβασης αποτελεί το αίτημα για δημοσιοποίηση των ποσοστών καισαρικών τομών ανά μαιευτική κλινική.

Κατά τη συζήτηση της πρότασης είχαν διατυπωθεί επιφυλάξεις που σχετίζονταν με την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Η Birth Forward αντιτείνει ότι τα συγκεντρωτικά στοιχεία σε επίπεδο κλινικής δεν ταυτοποιούν ασθενείς και, συνεπώς, μπορούν να αξιοποιούνται ως δείκτες ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Η δημοσίευσή τους, σύμφωνα με την οργάνωση, θα ενίσχυε τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, ενώ θα επέτρεπε στις γυναίκες να λαμβάνουν περισσότερο τεκμηριωμένες αποφάσεις κατά την επιλογή μαιευτικής κλινικής.

«Πολυπαραγοντικό πρόβλημα, αλλά με ευθύνες»

Η Birth Forward συμφωνεί ότι τα αυξημένα ποσοστά καισαρικών αποτελούν σύνθετο και πολυπαραγοντικό φαινόμενο. Στους παράγοντες που επηρεάζουν τη συχνότητά τους περιλαμβάνει το θεσμικό πλαίσιο, τα οικονομικά και οργανωτικά κίνητρα, τη λειτουργία των υπηρεσιών μητρότητας, τις κοινωνικές αντιλήψεις, τον φόβο για τον τοκετό και την ποιότητα της ενημέρωσης που παρέχεται στις εγκύους.

Διαφωνεί, ωστόσο, με τη θέση ότι ο πολυπαραγοντικός χαρακτήρας του προβλήματος απαλλάσσει τους μαιευτήρες από κάθε ευθύνη. Επισημαίνει ότι οι γιατροί διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο μέσα από τις κλινικές αποφάσεις, τον τρόπο επικοινωνίας με τις γυναίκες και τις πρακτικές που εφαρμόζουν.

Ευθύνη για την αντιμετώπιση του ζητήματος αποδίδει παράλληλα στις μαίες, στα νοσηλευτήρια, στον ΟΑΥ, στο Υπουργείο Υγείας, στις επαγγελματικές οργανώσεις, στα ακαδημαϊκά ιδρύματα και ευρύτερα στην κοινωνία.

Το γεγονός ότι τα υψηλά ποσοστά καισαρικών επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, καταλήγει, δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να αναζητηθεί ευθύνη ή ότι δεν υπάρχουν δυνατότητες παρέμβασης. Αντίθετα, καθιστά αναγκαία τη συντονισμένη δράση όλων των εμπλεκομένων.