Το τεράστιο κενό στην κατ’ οίκο φροντίδα και νοσηλεία ασθενών που εντοπίζεται στην Κύπρο με αποτέλεσμα οι πολίτες να πληρώνουν από την τσέπη τους για υπηρεσίες που θα έπρεπε οργανωμένα να παρέχονται από το ΓεΣΥ και το κράτος, η πλήρης ψηφιοποίηση των δεδομένων υγείας, η ενίσχυση των προσωπικών γιατρών και ο έλεγχος της ιατρικής πράξης βρίσκονται στις προτεραιότητες της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου για το αμέσως επόμενο διάστημα.
«Από τη στιγμή που ένας ασθενής ή ένα άτομο με αναπηρία χρειάζεται φροντίδα στο σπίτι, κατ’ οίκον νοσηλεία, αποκατάσταση ή στήριξη και το κράτος δεν την προσφέρει επειδή μέχρι τώρα δεν έχει καταφέρει να βρει συνολικές λύσεις, το βάρος μετακυλίεται στην οικογένεια και στις καλύτερες περιπτώσεις, σε έναν φροντιστή, χωρίς κατοχύρωση, συντονισμό και εξατομικευμένη αξιολόγηση αναγκών. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να αλλάξει χωρίς καθυστέρηση».
Αναλύοντας τους στόχους της ΟΣΑΚ, ο νέος πρόεδρος της ομοσπονδίας ασθενών Μίλτος Μιλτιάδους, τόνισε, μιλώντας στον «Φ», ότι «χρειαζόμαστε μια ενιαία αξιολόγηση των αναγκών κάθε ατόμου και δεν αναφέρομαι μόνο στο Γενικό Σύστημα Υγείας αλλά σε όλες τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες. Πρέπει να υπάρχει ένα εργαλείο, μια διαδικασία και να μην χρειάζεται να αξιολογείται κάποιος από διάφορες υπηρεσίες για το ίδιο ακριβώς πράγμα, με διαφορετικά κριτήρια για την καθεμιά. Πρέπει να υπάρχει συνολική διαχείριση όλων του των αναγκών και να μην του παρέχονται υπηρεσίες ή επιδόματα αποσπασματικά, γιατί έτσι δεν καλύπτονται πραγματικά οι ανάγκες που έχει».
Για το ΓεΣΥ, ο κ. Μιλτιάδους είπε ότι «επτά χρόνια μετά την εφαρμογή του, το ΓεΣΥ παραμένει να είναι η σημαντικότερη κοινωνική μεταρρύθμιση στην ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας».
Ωστόσο, είπε, «παραμένουν σημαντικά θέματα τα οποία χρειάζεται να αντιμετωπιστούν το συντομότερο:
· Έλεγχος της ποιότητας των υπηρεσιών,
· Λίστες αναμονής σε συγκεκριμένες ειδικότητες,
· Καθυστερήσεις στην ένταξη καινοτόμων θεραπειών, στην εξέταση ονομαστικών αιτημάτων
· Καθυστέρηση στην ένταξη υπηρεσιών όπως η εργοθεραπεία ή μεγάλου μέρους τωμ υπηρεσιών αποκατάστασης,
· Επέκταση της εξειδικευμένης υποδομής και πέραν των αστικών κέντρων».
Υπάρχουν «πολλά πράγματα που μπορούν να γίνουν», είπε ο πρόεδρος της ΟΣΑΚ και έφερε ως παράδειγμα: τη δυνατότητα διαχείρισης χρόνιων ασθενών με σταθερή, ρυθμισμένη αγωγή, την καθιέρωση ποιοτικών κριτηρίων και πρωτοκόλλων, την άρση περιορισμών με την ταυτόχρονη δυνατότητα ελέγχου της ιατρικής πράξης, κάτι στο οποίο θα βοηθήσει τα μέγιστα και η λειτουργία του Εθνικού Κέντρου Κλινικής Τεκμηρίωσης».
Εκατομικευμένη, οργανωμένη κατ’ οίκον νοσηλεία και φροντίδα
«Πέραν του Συστήματος και των υπηρεσιών του, η δεύτερη προτεραιότητά μας για το επόμενο διάστημα είναι ένα θέμα το οποίο χρειάζεται μια σφαιρική αντιμετώπιση, από διάφορους φορείς και υπηρεσίες και ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο έχει μείνει στο περιθώριο τα προηγούμενα χρόνια: κι αναφέρομαι στην συνολική εξατομικευμένη φροντίδα την οποία πρέπει να δώσουμε στους πολίτες αυτού του τόπου».
Σε πρώτο στάδιο, «επιβάλλεται να ενισχυθεί η κατ’ οίκον φροντίδα υγείας και η αποκατάσταση στο πακέτο υπηρεσιών του ΓεΣΥ. Το Σύστημα έχει δώσει λύσεις σε πολλά ζητήματα και μπορεί να συνεισφέρει ακόμη περισσότερο μέσω της κατ’ οίκον νοσηλείας. Γνωρίζουμε, όμως, ότι έχει και όρια δράσης και αρμοδιότητας».
Για αυτό τον λόγο, «χρειαζόμαστε άμεσα μια εθνική στρατηγική μακροχρόνιας φροντίδας με χρονοδιάγραμμα και προϋπολογισμό, η οποία θα εμπλέξει και θα συντονίσει τις διάφορες υπηρεσίες (υπουργείου Υγείας, Κοινωνικής Πρόνοιας, Εργασίας και άλλων Υπουργείων) ώστε για το άτομο με ασθένεια ή αναπηρία, τον ηλικιωμένο, που σήμερα αναμένουμε από τους δικούς του (αν υπάρχουν στη ζωή) να παίξουν τον ρόλο των υπηρεσιών της πολιτείας, να υπάρχει επαρκής φροντίδα που θα προλαβαίνει τις συννοσηρότητες και τις επιπλοκές».
«Και σήμερα πληρώνουμε»
Αυτή η ολοκληρωμένη φροντίδα, σίγουρα, είπε ο κ. Μιλτιάδους, «θα μας πουν ότι κοστίζει».
«Η απάντηση είναι ότι ήδη κοστίζει, απλώς δεν το πληρώνει η ίδια τσέπη:
Το πληρώνει η οικογένεια, το ίδιο το ΓεΣΥ (με επανεισαγωγές, με ασθενείς καθηλωμένους σε νοσοκομειακή κλίνη επειδή δεν υπάρχει πού να πάνε, με άσκοπες μεταφορές σε νοσηλευτήρια κ.ά.), τα διάφορα Υπουργεία με επιδόματα φροντίδας και άλλες παρεμβάσεις, οι οποίες βοηθούν μεν, στερούνται συστημικότητας δε».
Ψηφιοποίηση και νέες τεχνολογίες
«Άλλη προτεραιότητα για την επόμενη τριετία, είναι η διευκόλυνση του πολίτη και η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών».
«Σε ένα περιβάλλον όπου η σύγχρονη τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη έχουν απογειώσει τις δυνατότητες αλληλεπίδρασης, η επαφή του πολίτη με το σύστημα υγείας γενικά, πρέπει να γίνεται απλά, από το κινητό του για ραντεβού, παραπεμπτικά, συνταγές και αποτελέσματα».
Πυρήνας όλων αυτών, «ο ηλεκτρονικός φάκελος του ασθενή. Χωρίς αυτόν, η ψηφιοποίηση είναι αποσπασματική και χωρίς την απαραίτητη διαλειτουργικότητα. Ακριβώς γι’ αυτό, οι εργασίες για την πλήρη εφαρμογή του ηλεκτρονικού φακέλου πρέπει να επιταχυνθούν άμεσα. Όταν κάθε επαγγελματίας υγείας έχει πρόσβαση στην ίδια, επικαιροποιημένη εικόνα του ασθενή, περιορίζονται τα ιατρικά λάθη, αποφεύγονται οι αλληλεπικαλυπτόμενες ή αντικρουόμενες θεραπείες και οι περιττές επαναλαμβανόμενες εξετάσεις, και διασφαλίζεται η συνέχεια της φροντίδας σε κάθε βήμα του ταξιδιού του ασθενή, από το νοσοκομείο στο σπίτι, από τον Προσωπικό Ιατρό στον Ειδικό».
«Πέρα από τον μεμονωμένο ασθενή, μια ενιαία βάση δεδομένων έχει και μια ευρύτερη, συστημική αξία. Τα ανώνυμα, συγκεντρωτικά δεδομένα μάς επιτρέπουν να δούμε την εικόνα του πληθυσμού: να εντοπίζουμε έγκαιρα τις ομάδες υψηλού κινδύνου, να σχεδιάζουμε προληπτικές παρεμβάσεις πριν η νόσος επιδεινωθεί, να μετράμε αν μια θεραπεία ή μια πολιτική πράγματι αποδίδει, και να κατανέμουμε τους πόρους με βάση την πραγματική ανάγκη».
Προσωπικός γιατρός
«Για το ΓεΣΥ, βασικός πυλώνας παραμένει ο προσωπικός γιατρός και ο ρόλος που καλείται και πρέπει να διαδραματίσει στο Σύστημα».
«Πρώτη μας προτεραιότητα είναι από τη μια να ενισχύσουμε τον ρόλο και τις αρμοδιότητες του ΠΙ και να βελτιώσουμε την εμπειρία του πολίτη και ταυτόχρονα να εκπαιδεύσουμε τον πολίτη για το πώς να τον αξιοποιεί. Η αξιοποίηση του ΠΙ είναι αυτή που θα απελευθερώσει τις δυνατότητες του Συστήματος».
Η επόμενη ημέρα στην ΟΣΑΚ
«Ως νέα Εκτελεστική της ΟΣΑΚ, θα κινηθούμε για να πετύχουμε τους στόχους μας με τεκμηρίωση και χωρίς εκπτώσεις, υπεράνω κομμάτων και συμφερόντων. Θα προσπαθήσουμε να χαρτογραφήσουμε πρωτίστως τις συστημικές αλλαγές, όπως αυτές καταγράφονται από τους συνδέσμους μας για να τις εντάξουμε στις προτεραιότητές μας.
Υπάρχει ήδη, και θα ενισχυθεί ακόμα περισσότερο, η συνεργασία με τον Συνήγορο του Ασθενούς, τον οποίο θέλουμε ενδυναμωμένο οργανωτικά ώστε να έχει ουσιαστικές και αποτελεσματικές παρεμβάσεις και όχι διακοσμητικό ρόλο.
Ο θεσμοθετημένος διάλογος με το υπουργείο Υγείας είναι θετικός και έχουμε αρχίσει να δημιουργούμε διαύλους συνεργασίας και σε τεχνικό επίπεδο, κάτι που θα επιδιώξουμε να κάνουμε με όλους ξεκινώντας από την επιτροπή Υγείας της Βουλής, τα κόμματα και ολους τους εμπλεκόμενους φορείς.
