Στο κεφάλαιο «Ψηφιοποίηση των σχολείων», ένα ζήτημα που εδώ και μερικά χρόνια απασχολεί όλα τα κράτη – μέλη της ΕΕ (ιδιαίτερα από το 2020 που ξέσπασε η πανδημία του κορωνοϊού φέρνοντας νέα δεδομένα και στην Εκπαίδευση) έχουν γίνει μεν σημαντικά βήματα, ωστόσο, χρειάζονται πολλά περισσότερα. Μάλιστα, όπως διαπιστώνει το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο σε ειδική έκθεσή του για το θέμα, οι επενδύσεις είναι σημαντικές αλλά χωρίς στρατηγικό όραμα για την αξιοποίηση της χρηματοδότησης της ΕΕ από πλευράς των κρατών – μελών.
Η εν λόγω έκθεση –αν και δεν έχει λεπτομερή αναφορά στην Κύπρο, καθώς στο επίκεντρο των ελέγχων τέθηκαν κυρίως οι Γερμανία, Ελλάδα, Κροατία, Ιταλία και Πολωνία– προωθήθηκε πρόσφατα για ενημέρωση στην επιτροπή Παιδείας της Βουλής.
Όπως αναφέρεται σε αυτήν, η πανδημία του κορωνοϊού που ξέσπασε το 2020 αποκάλυψε ότι τα σχολικά συστήματα δεν ήταν καλά προετοιμασμένα για εξ αποστάσεως διδασκαλία σε όλα σχεδόν τα κράτη – μέλη, λόγω της απουσίας καλής σύνδεσης στο διαδίκτυο και κατάλληλου ψηφιακού εξοπλισμού για τον μαθητικό πληθυσμό και το εκπαιδευτικό προσωπικό. Ακόμη, προκειμένου οι εκπαιδευτικοί να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της ψηφιακής εκπαίδευσης και να διασφαλίσουν τη συμμετοχή όλων των μαθητών και των μαθητριών, έπρεπε να έχουν εξοικείωση με την ψηφιακή τεχνολογία, έχοντας επιμορφωθεί κατάλληλα στη χρήση της και την ενσωμάτωσή της στη μαθησιακή διαδικασία, καθώς και σε καινοτόμες μεθόδους διδασκαλίας.
Σε περιορισμένες αναφορές στην Κύπρο, επισημαίνεται το γνωστό που αφορά στη χρηματοδότηση της από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με δύο μεταρρυθμίσεις στη συνιστώσα «Εκσυγχρονισμός του εκπαιδευτικού συστήματος, αναβάθμιση των δεξιοτήτων και επανεκπαίδευση». Κάτω από αυτή την ομπρέλα τέθηκαν δύο μεταρρυθμίσεις: α) Νέο σύστημα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών και των σχολείων – ψηφιακό με προϋπολογισμό €0,3 εκατ. και β) Ψηφιακός μετασχηματισμός σχολικών μονάδων με στόχο την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων και των δεξιοτήτων που σχετίζονται με την εκπαίδευση στους τομείς STEM με προϋπολογισμό €13,8 εκατ.
Σε γενικές γραμμές, η εικόνα που έχει αποκομίσει το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο από τα κράτη – μέλη, καταγράφεται στα ακόλουθα συμπεράσματα:
>> Οι δράσεις που χρηματοδοτήθηκαν από την ΕΕ συνέβαλαν στις προσπάθειες ψηφιοποίησης των σχολείων, αλλά τα κράτη – μέλη στερούνταν στρατηγικού οράματος όσον αφορά τη χρήση της ενωσιακής χρηματοδότησης.
>> Με το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την ψηφιακή εκπαίδευση επιδιώκεται να υποστηριχθούν τα κράτη – μέλη ώστε να ανταποκριθούν στις προκλήσεις στον τομέα αυτό, μέσω της παροχής στους εκπαιδευτικούς και τους εκπαιδευτές εργαλείων για την καλύτερη αξιοποίηση της τεχνολογίας. Αυτό επιτυγχάνεται, λόγου χάριν, μέσω της ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων και της βελτίωσης της συλλογής και της ανάλυσης των σχετικών δεδομένων. Το 2022, ωστόσο, δεν διέθεταν όλα τα κράτη – μέλη ειδικές στρατηγικές για την ψηφιοποίηση των σχολείων τους, ενώ τα περισσότερα δεν είχαν ενσωματώσει στις στρατηγικές τους, τους στόχους του σχεδίου δράσης.
>> Μολονότι, σε ορισμένα κράτη – μέλη τα σχολεία πέτυχαν να υιοθετήσουν μερικά σημαντικά στοιχεία του σχεδίου δράσης, αυτά παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστα σε πολλά σχολεία σε άλλα κράτη μέλη. Μέχρι την έξαρση της πανδημίας Covid-19, η ψηφιοποίηση δεν αποτελούσε προτεραιότητα στα έργα στρατηγικών συμπράξεων μεταξύ σχολείων που χρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+. Ελάχιστα ήταν τα έργα που αφορούσαν τη στήριξη της ψηφιοποίησης και τα αποτελέσματά τους περιορίζονταν, ως επί το πλείστον, στους άμεσους συμμετέχοντες.
>> Τα κράτη – μέλη δεν πέτυχαν σε όλες τις περιπτώσεις να ενσωματώσουν στις εθνικές ή στις περιφερειακές στρατηγικές τους για την ψηφιοποίηση των σχολείων δράσεις χρηματοδοτούμενες από την ΕΕ.
Επίσης, στην έκθεση αναφέρεται ότι σχεδόν όλα τα σχολεία χρησιμοποιούν σήμερα ψηφιακές συσκευές, αλλά η διαθεσιμότητα εξοπλισμού ή ειδικής επιμόρφωσης για τους εκπαιδευτικούς δεν διασφαλίζουν τη βελτίωση της μαθησιακής διαδικασίας συνολικά, εάν τα σχολεία δεν εφαρμόζουν μια προσέγγιση για τη στήριξη της ψηφιακής εκπαίδευσης στην τάξη. Πολλά σχολεία εξακολουθούν να αναφέρουν ελλείψεις σε εξοπλισμό ή πρόσθετες ανάγκες επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών.
