«Ποιες είναι οι απόψεις των άμεσα εμπλεκομένων (μαθητών και εκπαιδευτικών) για τις βασικές πρόνοιες του θεσμού αξιολόγησης μαθητών στη Μέση Εκπαίδευση» και «ποιες είναι οι απόψεις των άμεσα εμπλεκομένων (μαθητών και εκπαιδευτικών) για την εφαρμογή αυτών των προνοιών στο σχολείο τους»; Αυτά είναι τα δύο ερωτήματα, με τα οποία καταπιάστηκε η έρευνα με αντικείμενο την αξιολόγηση μαθητών στη Μέση Εκπαίδευση στη βάση του νέου σχεδίου που εφαρμόστηκε το 2023, με την κατάργηση των εξετάσεων τετραμήνων. Η έρευνα που έγινε το 2025 και αφορούσε την ακριβώς προηγούμενη σχολική χρονιά (τη δεύτερη συνεχόμενη από την εφαρμογή του νέου συστήματος) διεξήχθη από το Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης (ΚΕΕΑ) του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, περιορίστηκε σε ένα δείγμα της τάξης του 20% και βασικός της σκοπός ήταν η διερεύνηση των απόψεων των εμπλεκομένων για την αξιολόγηση στη Μέση Εκπαίδευση. Συγκεκριμένα, στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 3.411 μαθητές/μαθήτριες από δείγμα σχολείων παγκύπρια (περίπου 20% κάθε επαρχίας) και 478 εκπαιδευτικοί από τα επιλεγμένα σχολεία.
Το πρώτο ερευνητικό ερώτημα αναλύθηκε σε δύο κατευθύνσεις: (α) Απόψεις εμπλεκομένων για τον βαθμό στον οποίο η εφαρμογή του νέου συστήματος αξιολόγησης συμβάλλει στην προώθηση των βασικών προνοιών/επιδιώξεων του σχεδιασμού του και (β) βαθμός ικανοποίησης εμπλεκομένων αναφορικά με θεμελιώδη χαρακτηριστικά του.
Με βάση τα αποτελέσματα για την πρώτη διάσταση (δυνατότητα προώθησης βασικών επιδιώξεων του συστήματος), διαφάνηκε ότι οι εκπαιδευτικοί τείνουν να τοποθετούνται θετικά. Αυτό καταδεικνύεται από το γεγονός ότι σε όλες τις δηλώσεις η πλειονότητα των συμμετεχόντων (>68%) επέλεξε ένα από τα τρία υψηλότερα επίπεδα της κλίμακας. Περαιτέρω, η διακύμανση αυτού του ποσοστού, τόσο συνολικά για όλες τις ερωτήσεις, όσο και στο υποσύνολο των ερωτήσεων που ήταν κοινές και για τους μαθητές, καλύπτει το διάστημα από 68,4% έως 88%. Όπως σημειώνεται στην αξιολόγηση του ΚΕΕΑ, η θετική στάση ανακλάται επίσης στον μέσο όρο των απαντήσεων των συμμετεχόντων εκπαιδευτικών στο σύνολο των δηλώσεων ο οποίος ανήλθε σε 3,26.
Στην περίπτωση των μαθητών, προκύπτει μια ανάλογη εικόνα θετικής στάσης, αφού τουλάχιστον 49,8% των συμμετεχόντων εξέφρασε θετική στάση, επιλέγοντας κάποιο από τα τρία υψηλότερα επίπεδα κλίμακας και ο μέσος όρος των απαντήσεων στις δηλώσεις ήταν 3,05. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί η πιο επιφυλακτική στάση των μαθητών σε σύγκριση με τους εκπαιδευτικούς τους, αφού το διάστημα που καλύπτει το ποσοστό επιλογής των τριών υψηλότερων επιπέδων της κλίμακας κυμαίνεται από 49,8% έως 73,8%.
Σε σχέση με τη δεύτερη διάσταση του πρώτου ερωτήματος (συμφωνία με πρόνοιες του νέου συστήματος αξιολόγησης), τα δεδομένα εισηγούνται επίσης μια θετική στάση εκ μέρους και των δύο ομάδων συμμετεχόντων.
Το ποσοστό των εκπαιδευτικών που τοποθετήθηκαν θετικά, συνολικά για όλες τις δηλώσεις του ερωτηματολογίου, κυμάνθηκε από 62,4% έως 78,8% και ο μέσος όρος των απαντήσεων ήταν 3,28.
Η αντίστοιχη διακύμανση στην περίπτωση των μαθητών ήταν από 49,9% έως 71,9% και ο μέσος όρος των απαντήσεων ήταν 2,96.
Σημειώνεται επίσης ότι τόσο η σχετική θέση των διαστημάτων που καλύπτουν οι διακυμάνσεις για τις δύο ομάδες συμμετεχόντων (χαμηλότερα όρια διαστήματος στις απαντήσεις των μαθητών) όσο και οι μέσοι όροι εισηγούνται, και σε αυτή την περίπτωση, ότι οι εκπαιδευτικοί τείνουν να εμφανίζονται σε μεγαλύτερο βαθμό θετικά διακείμενοι ως προς τις πρόνοιες του νέου συστήματος σε σχέση με τους μαθητές.
Σχετικά με το δεύτερο ερευνητικό ερώτημα, τα δεδομένα καταδεικνύουν, επίσης, θετική στάση και στις δύο ομάδες συμμετεχόντων, αναπαράγοντας, παράλληλα, το εύρημα σχετικά με την πιο θετική στάση των εκπαιδευτικών.
Όπως έχει προκύψει, η διακύμανση των ποσοστών θετικής απάντησης για τις δύο ομάδες συμμετεχόντων ήταν 39,7% έως 94,7% και 29% έως 67% για εκπαιδευτικούς και μαθητές αντίστοιχα, και οι μέσοι όροι ανήλθαν σε 3,24 (εκπαιδευτικοί) και 2,62 (μαθητές).
Στην ανάλυση των δεδομένων, το ΚΕΕΑ επισημαίνει ότι οι μαθητές διατηρούν κι εδώ συγκρατημένη στάση, σε σχέση με τον βαθμό στον οποίο θεωρούν ότι η εφαρμογή του νέου συστήματος αξιολόγησής τους κατά τη σχολική χρονιά της έρευνας, προωθούσε τις επιδιώξεις του.
Συνοψίζοντας, τα δεδομένα καταδεικνύουν τη θετική στάση των συμμετεχόντων, συνολικά, τόσο σε σχέση με τις πρόνοιες του συστήματος και τη δυνατότητά τους να προωθούν τις επιδιώξεις στις οποίες στοχεύει, όσο και με τον βαθμό στον οποίο έχουν εφαρμοστεί οι πρόνοιες του κατά την υπό αξιολόγηση σχολική χρονιά.
Εξάλλου, ένα στοιχείο που αξίζει να καταγραφεί αφορά στη σύγκλιση που εμφανίζεται ανάμεσα στα αποτελέσματα που προκύπτουν από την παρούσα αξιολόγηση και την αντίστοιχη που είχε γίνει την πρώτη χρονιά που εφαρμόστηκε το εν λόγω σύστημα με την πολιτική απόφαση για κατάργηση των τετράμηνων εξετάσεων. Και στις δύο αξιολογήσεις καταγράφεται σε μεγάλο βαθμό θετική τοποθέτηση τόσο των εκπαιδευτικών, όσο και των μαθητών σε σχέση με αυτό.
