Από ανατροπή σε ανατροπή οδηγείται το πολύκροτο θέμα των παρακολουθήσεων τηλεφωνικών συνδιαλέξεων και ειδικότερα της πρόνοιας με την οποία θα δινόταν η δυνατότητα στον Διοικητή της ΚΥΠ να αρχίζει παρακολούθηση χωρίς την εμπλοκή Δικαστή.
Τρεις ημέρες προτού η τελική κατάληξη που επήλθε μετά από συζητήσεις και αλλαγές επί του αρχικού νομοσχεδίου πάει στην Ολομέλεια της Βουλής για ψήφιση, ήρθε η ολική ανατροπή. Ενώ αναζητούνταν λύσεις ώστε η ΚΥΠ να μπορεί προληπτικά να επεμβαίνει για την ασφάλεια του κράτους, τελικά φαίνεται ότι μέτρησαν τις ψήφους και οι 38 που απαιτούνταν δεν συγκεντρώνονταν. Κι αυτό γιατί φαίνεται ότι ορισμένοι βουλευτές από τον ΔΗΣΥ έκαναν πίσω. Μετά την εξέλιξη αυτή και αφού το θέμα συζητήθηκε εσωκομματικά, ο βουλευτής του κόμματος Νίκος Τορναρίτης υπέβαλε καταλυτική πρόταση που αλλάζει όλα τα δεδομένα.
Με την πρόταση Τορναρίτη, διαγράφεται η πρόνοια που θα έδινε στον Διοικητή της ΚΥΠ την ευχέρεια των κινήσεων κάτω από εξαιρετικές περιπτώσεις, για έναρξη παρακολουθήσεων τηλεφωνικών συνδιαλέξεων, χωρίς την εμπλοκή δικαστικού. Αν εγκριθεί αυτή η τροποποίηση τότε παρακολουθήσεις θα γίνονται μόνο μέσω δικαστικού διατάγματος, είτε αφορά στη δημόσια ασφάλεια είτε στο οργανωμένο έγκλημα. Σημειώνεται ότι η εισήγηση αυτή ήταν και η αρχική θέση τόσο του ΑΚΕΛ όσο και άλλων βουλευτών, ωστόσο είχαν γίνει τρεις προσπάθειες για να βρεθεί η χρυσή τομή.
Τι προτείνεται τώρα
Προτεινόμενη τροπολογία του βουλευτή Νίκου Τορναρίτη, εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού, για το νομοσχέδιο «Ο περί της Εικοστής Τρίτης Τροποποίησης του Συντάγματος Νόμος (Αρ. 1) του 2026»: Γίνεται εισήγηση για τροποποίηση του άρθρου 2 του νομοσχεδίου, με το οποίο τροποποιείται το Άρθρο 17 του Συντάγματος της Δημοκρατίας, ώστε να διαγραφεί η παράγραφος (β).
Επεξήγηση: Με την προτεινόμενη τροπολογία διαγράφεται η διαδικασία άρσης του απορρήτου της επικοινωνίας άνευ δικαστικού διατάγματος προς το συμφέρον της πρόληψης και αντιμετώπισης δραστηριοτήτων, σε περίπτωση επικείμενου, σοβαρού και έκτακτου κινδύνου ή απειλής για την ασφάλεια και την κυριαρχία της Δημοκρατίας, ώστε οι προτεινόμενες ρυθμίσεις να αφορούν μόνο την προσθήκη και άλλων αδικημάτων στον κατάλογο αδικημάτων για τα οποία επιτρέπεται η άρση του απορρήτου της επικοινωνίας με δικαστικό διάταγμα.
– Να γίνουν οι συνακόλουθες νομοτεχνικές διορθώσεις.
Μετά την εξέλιξη αυτή έχει οριστεί έκτακτη συνεδρία της κοινοβουλευτικής επιτροπής Νομικών για την Πέμπτη στις 8:30 το πρωί, ώστε να συζητηθεί η τροπολογία του κ. Τορναρίτη, στην παρουσία του Γενικού Εισαγγελέα, του υπουργού Δικαιοσύνης και άλλων παραγόντων. Αν δεν υπάρξει άλλη εισήγηση εκ μέρους του υπουργού Κώστα Φυτιρή ώστε να μπει στο τραπέζι, τότε θα προωθηθεί η τροπολογία Τορναρίτη και το θέμα αναμένεται να κλείσει μέχρις εκεί. Ωστόσο, με το ζήτημα αυτό δεν μπορείς πλέον να είσαι σίγουρος αφού δεν αποκλείεται να δούμε εκπλήξεις στην Ολομέλεια της Πέμπτης.
Η παρέμβαση των δικηγόρων
Καθοριστική στη διαμόρφωση της τελικής πρότασης φαίνεται να ήταν η παρέμβαση του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου. Ενώ αρχικά οι δικηγόροι δεν είχαν τοποθετηθεί ανοικτά κατά της τροποποίησης του Άρθρου 17 του Συντάγματος που θα έδινε την εξουσία στον Γενικό Εισαγγελέα να εγκρίνει αιτήματα της ΚΥΠ για παρακολουθήσεις σε εξαιρετικές περιπτώσεις που αφορούσαν την ασφάλεια της Δημοκρατίας (όπως ήταν διαμορφωμένη η κυβερνητική πρόταση) στη συνέχεια τάχθηκαν ανοικτά κατά της αλλαγής αυτής.
Μάλιστα, ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος είχε προβεί σε μελέτη με αποφάσεις του ΕΔΑΔ, του Δικαστηρίου της ΕΕ και άλλων για το θέμα της άρσης του απορρήτου της επικοινωνίας που ρυθμίζεται είτε με δικαστικό διάταγμα, είτε με έγκριση Επιτροπής και τις κατέθεσε στη Βουλή. Μάλιστα, όχι μόνο τοποθετήθηκαν ανοικτά κατά της αλλαγής του Άρθρου 17 του Συντάγματος, αλλά τόνιζαν την αντισυνταγματικότητα της πρόνοιας της παράκαμψης του Δικαστηρίου για άρση του τηλεπικοινωνιακού απορρήτου. Επίσης, εγνωσμένου κύρους νομικοί, με δημόσιες τοποθετήσεις τους, τάχθηκαν κατά της τροποποίησης.
Δεν βγαίνουν οι 38
Όπως έχουν σήμερα τα δεδομένα δεν υπάρχει η απαιτούμενη πλειοψηφία των 2/3 των βουλευτών, αφού πλην των βουλευτών του ΑΚΕΛ (14 συνολικά) εναντίον των αλλαγών που προωθήθηκαν τάχθηκαν η βουλευτής Αλεξάνδρα Ατταλίδου, ο βουλευτής Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Νίκος Σύκας δεν συμμετέχει, ενώ φαίνεται και άλλοι βουλευτές από τον ΔΗΣΥ που διαμήνυσαν ότι δεν θα ψηφίσουν την τροποποίηση. Όπως εκτιμάται από κυβερνητικής πλευράς, η χρονική συγκυρία που συνέπεσε το θέμα αυτό με τις βουλευτικές, επενεργεί αρνητικά στην ψήφιση του νομοσχεδίου για ευνόητους λόγους. Σημειώνεται ότι η τελευταία συμφωνία που επιτεύχθηκε την περασμένη Παρασκευή, αφορούσε σε παραχώρηση της εξουσίας στον Διοικητή της ΚΥΠ να αρχίζει παρακολουθήσεις και εντός 72ωρών να ενημερώνει την Τριμελή Επιτροπή που συστάθηκε για να ελέγχει τη δράση της Υπηρεσίας, ώστε να εξασφαλίζει την έγκρισή της.
