Με σωρεία προβλημάτων και παραπόνων άρχισε από την πρώτη ημέρα του Ιουλίου η διαδικασία μετάβασης της επίγειας ψηφιακής τηλεόρασης στη νέα τεχνολογία DVB-T2 από το δίκτυο της Hellas Sat. Παρά την επικοινωνιακή προσπάθεια που έγινε από το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, η οποία υπόκειται σε κριτική, καθώς και αυτοκριτική, τα κυπριακά νοικοκυριά, εκ του αποτελέσματος, δεν ήταν έτοιμα για αυτή τη μεγάλη αλλαγή. Αντιθέτως, αυτό που προκύπτει μετά από την αξιολόγηση των γεγονότων 12 μέρες αργότερα, είναι ότι η κοινωνία ήταν ελλιπώς ενημερωμένη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι και οι ίδιοι οι πολίτες είναι άμοιροι ευθυνών.
Προς τιμήν του, το Υφυπουργείο παραδέχτηκε ευθέως ότι το -απαραίτητο κατά τα άλλα- εγχείρημα στέφθηκε με αποτυχία σε πρώτη φάση. Σε δημόσιες δηλώσεις του ο Υφυπουργός Νικόδημος Δαμιανού αναγνώρισε ανοιχτά τη δυσφορία των πολιτών και αποδέχτηκε ότι οι τεχνικοί του Υπουργείου και ο ανάδοχος δεν κατάφεραν να προβλέψουν και να εκτιμήσουν το μέγεθος του προβλήματος. Ο ίδιος υποστήριξε ότι το ζήτημα είναι καθαρά τεχνικό και εντοπίζεται στις μη ικανοποιητικές εσωτερικές εγκαταστάσεις πολλών σπιτιών.
Ως άμεσο μέτρο ανακούφισης, ο κ. Δαμιανού γνωστοποίησε την Τετάρτη ότι είχε ήδη ζητήσει την επαναφορά της πλατφόρμας Velister για κάποιο χρονικό διάστημα. Στόχος να δοθεί και άλλος χρόνος στους καταναλωτές να συντονιστεί και να προσαρμοστεί με τη νέα πραγματικότητα. Την Παρασκευή ανακοινώθηκε και επίσημα ότι τίθεται σε λειτουργία παράλληλη μετάδοση από Velister και Hellas Sat. Επί της ουσίας, η κατάσταση θα παραμείνει για ακόμα τρεις μήνες ως είχε και το προηγούμενο τρίμηνο, όπου η νέα τεχνολογία DVB-T2 ήταν σε δοκιμαστική φάση. Δηλαδή θα εκπέμπουν την ίδια ώρα τόσο ο πομπός της Velister, όσο και αυτός της Hellas Sat.
«Μαύρισαν» οι οθόνες
Από τις πρώτες κιόλας ώρες που σταμάτησε η λειτουργία του πομπού της Velister, τα παράπονα έπεφταν σαν βροχή από πολίτες που πλέον έβλεπαν μαύρο στις τηλεοράσεις τους. Παρά τις προσπάθειες του Υφυπουργείου για ενημέρωση σε σχέση με τα βήματα που θα έπρεπε να είχαν γίνει πριν από την 1η Ιουλίου, η μέρα της αλλαγής έφτασε και ο κόσμος δεν είχε ακόμα φροντίσει να συντονιστεί. Οι απόψεις διίστανται αναφορικά με τις ευθύνες, αφού από τη μία εκ του αποτελέσματος η επικοινωνιακή εκστρατεία του Υφυπουργείο απέτυχε, από την άλλη όμως για πολλούς ευθύνη έχουν και οι ίδιοι οι Κύπριοι καταναλωτές που παραμένουν στη νοοτροπία της «τελευταίας στιγμής».
Αυτό το οποίο είναι δεδομένο και δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση από κανένα, είναι το γεγονός ότι η διαχείριση των ραδιοσυχνοτήτων είναι εθνικός πλούτος. Επομένως, το κράτος έχει την υποχρέωση να διασφαλίζει τη λήψη του τηλεοπτικού σήματος χωρίς κόστος στους καταναλωτές.
Τι πήγε λάθος;
Στην προσπάθεια ειδικών να εντοπίσουν τα λάθη τα οποία έγιναν πριν φτάσουμε στο σημερινό αρνητικό αποτέλεσμα, το μέλος της επιτροπής ειδικότητας ηλεκτρονικής και πληροφορικής στο ΕΤΕΚ, Χάρης Παφίτης, κατέθεσε τις δικές του απόψεις. Μιλώντας στο κρατικό ραδιόφωνο, ανέφερε ότι η καμπάνια του Υφυπουργείο δημιουργούσε μια αίσθηση εφησυχασμού στο κοινό. Κατά την κρίση του, παραγνωρίστηκε ένα στοιχείο που χαρακτηρίζει τον Κύπριο πολίτη. Η τάση του να αναμένει την τελευταία στιγμή για να προβεί σε ενέργειες που ενδεχομένως να είναι απαραίτητες.
Ο κ. Παφίτης υποστήριξε ότι η καμπάνια, με τον τρόπο που έγινε, έδινε την εντύπωση ότι τίποτε δεν θα αλλάξει, απλώς θα γινόταν επανασυντονισμός των δεκτών. Ως αποτέλεσμα, κόσμος εφησυχάστηκε.
Αναφέρθηκε επίσης και στον πανικό που δημιουργήθηκε λόγω ελλιπούς ενημέρωσης, αφού όσοι δεν έβλεπαν τηλεόραση την 1η Ιουλίου έσπευσαν να αγοράσουν αποκωδικοποιητή, ενώ στις πλείστες περιπτώσεις δεν χρειαζόταν καν, αφού το ζήτημα θα μπορούσε να λυθεί με μια απλή ρύθμιση της κεραίας ή της τηλεόρασης.
Πρωτοφανές κύμα καταγγελιών από καταναλωτές
Ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα πρωτοφανές κύμα καταγγελιών. Κατά κύριο λόγο είχαν να κάνουν με την αγορά την εγκατάσταση και λειτουργία των αποκωδικοποιητών. Σύμφωνα στοιχεία από τον Σύνδεσμο, υπάρχουν καταγραμμένες περίπου 400 καταγγελίες, γραπτές και τηλεφωνικές.
Σε μία από αυτές τις περιπτώσεις, γυναίκα χαμηλοσυνταξιούχος επικοινώνησε με τον Σύνδεσμο Καταναλωτών, αναφέροντας ότι πλήρωσε 150-160 ευρώ για δύο αποκωδικοποιητές και την εγκατάσταση τους. Πιο συγκεκριμένα, η συγκεκριμένη ηλικιωμένη ζει σε χωριό μακριά από τους συγγενείς της και, όπως είπε, αναγκάστηκε να επικοινωνήσει με τεχνικό που θα ήταν σε θέση να την βοηθήσει. Ο εν λόγω τεχνικός, φέρεται να της αγόρασε αποκωδικοποιητές για δύο τηλεοράσεις που είχε η γυναίκα στο σπίτι, καθώς και κεραία, ενώ στο ποσό των 150-160 ευρώ χρεώθηκε και υπηρεσία εγκατάστασης – ρύθμισης των τηλεοράσεων.
Σε κατοπινή φάση όπου ο Σύνδεσμος επικοινώνησε με την ηλικιωμένη, εκείνη τους ανέφερε ότι ο ένας από τους δύο αποκωδικοποιητές δεν δούλευε. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε λάθος στην εγκατάσταση, προβληματικό ή ασύμβατο αποκωδικοποιητή ή ανάγκη για αλλαγή των καλωδίων της οικίας.
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, υπήρχαν και περιπτώσεις αποκωδικοποιητών που αγοράστηκαν αυτές τις μέρες που παρουσίασαν υπερθέρμανση, γι’ αυτό και καταναλωτές προτίμησαν να τους πετάξουν υπό τον φόβο δυσάρεστων εξελίξεων.
Αναφορά έγινε και σε άλλα περιστατικά, όπου πολίτες κατέφυγαν στη διαδικτυακή αγορά, ώστε να αποκτήσουν αποκωδικοποιητή σε χαμηλότερη τιμή σε σχέση με τις σημερινές στην Κύπρο. Τίθεται ωστόσο ζήτημα αξιοπιστίας και ασφάλειας, με τον Σύνδεσμο να εκφράζει ανησυχίες για αυτές τις περιπτώσεις και να προτρέπει τους καταναλωτές να βεβαιώνονται ότι η σήμανση CE μένει ανεξίτηλη μετά από τριβή.
Το ζήτημα σήμερα, αφορά όσους ήδη πλήρωσαν για αποκωδικοποιητή, την ώρα που το πρόβλημα είναι η καλωδίωση. Εκεί θα χρειαστεί ξανά τεχνικός, άρα και επιπλέον χρέωση.
Στη Βουλή το θέμα από το ΑΚΕΛ
Στη σκιά της αποτυχημένης απόπειρας για ομαλή μετάβαση στη νέα τεχνολογία, το ΑΚΕΛ κατέθεσε αυτεπάγγελτο θέμα προς συζήτηση στην αρμόδια Κοινοβουλευτική Επιτροπή, με στόχο την εξέταση των προβλημάτων που προέκυψαν.
Στην ανακοίνωση του το κόμμα της Αριστεράς αναφέρει ότι η μετάβαση στο νέο σύστημα προκάλεσε σημαντική ταλαιπωρία και οικονομική επιβάρυνση σε χιλιάδες πολίτες. Πέραν του κόστους αγοράς νέου εξοπλισμού, πολλοί καταναλωτές αναγκάστηκαν να καταβάλουν επιπρόσθετα ποσά για υπηρεσίες τεχνικών, ενώ ακόμη και συμβατές, σύγχρονες τηλεοράσεις χρειάστηκαν τεχνική παρέμβαση για τη σύνδεση ή τον προγραμματισμό τους.
Το ΑΚΕΛ ανακοίνωσε πως θα ζητήσει πλήρη ενημέρωση από τις αρμόδιες αρχές για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της μετάβασης, την επάρκεια της ενημέρωσης προς το κοινό, τις ενέργειες που έγιναν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, καθώς και για τα μέτρα που προτίθεται να λάβει η Κυβέρνηση για την προστασία και στήριξη των καταναλωτών και για τη διερεύνηση τυχόν φαινομένων αδικαιολόγητων ανατιμήσεων και αισχροκέρδειας.
Βιργινία Χρίστου: Ελλιπής ενημέρωση και αδικαιολόγητες αυξήσεις τιμών
Ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα πρωτοφανές κύμα καταγγελιών που αφορούν την αγορά, την εγκατάσταση και λειτουργία των αποκωδικοποιητών στο πλαίσιο της πρόσφατης εκστρατείας του Υφυπουργείου Καινοτομίας. Σε λιγότερο από μια εβδομάδα ο Σύνδεσμος έλαβε τριψήφιο αριθμό καταγγελιών από καταναλωτές οι οποίοι εκφράζουν τη αγανάκτηση τους σχετικά με την ταλαιπωρία που υφίστανται, καθώς και για το κόστος το οποίο αναγκάζονται να επωμιστούν.
Κεντρικό ζήτημα αποτελεί η απότομη και αδικαιολόγητη αύξηση της τιμής των αποκωδικοποιητών. Ενώ η αρχική τιμή ήταν 18-20 ευρώ, πλέον οι συσκευές πωλούνται μεταξύ 33 και 35 ευρώ, χωρίς να έχει προηγηθεί επαρκής ενημέρωση προς τους καταναλωτές. Η αύξηση αυτή έχει επιβαρύνει σημαντικά τα νοικοκυριά και ιδιαίτερα τις ευάλωτες ομάδες που ήδη βρίσκονται αντιμέτωπες με το αυξημένο κόστος ζωής. Παράλληλα, δεκάδες καταναλωτές καταγγέλλουν υπέρογκες χρεώσεις από ιδιώτες τεχνικούς, οι οποίοι ζήτησαν από 45 έως και 120 ευρώ για αγορά, εγκατάσταση αποκωδικοποιητή και ρύθμιση σταθμών, συχνά χωρίς έκδοση απόδειξης. Σε πολλές περιπτώσεις, λίγες ημέρες μετά την εγκατάσταση, ορισμένα κανάλια σταμάτησαν να εκπέμπουν, αφήνοντας τους πολίτες με μια συσκευή που δεν λειτουργεί όπως υποσχέθηκε ο εγκαταστάτης.
Ιδιαίτερα σοβαρές είναι και οι αναφορές για τοποθέτηση ακατάλληλων και ενδεχομένως μη πιστοποιημένων αποκωδικοποιητών, οι οποίοι δεν ανταποκρίνονταν στις προδιαγραφές της επίσημης εκστρατείας. Οι συσκευές αυτές ήταν εκτός του πλαισίου της διαδικασίας, με αποτέλεσμα οι πολίτες να επιβαρυνθούν οικονομικά, χωρίς να λάβουν την προβλεπόμενη υπηρεσία. Παράλληλα, έχουν καταγραφεί περιστατικά που εγείρουν ζητήματα ασφάλειας: σπινθήρες κατά τη σύνδεση, υπερθέρμανση συσκευών και πριζών, ακόμη και περιπτώσεις όπου οι καταναλωτές πέταξαν τις συσκευές στα σκουπίδια, φοβούμενοι βλάβη ή πυρκαγιά.
Η ελλιπής ενημέρωση από το Υφυπουργείο έχει οδηγήσει πολλούς πολίτες σε περιττές δαπάνες, όπως αγορά νέας κεραίας ή αλλαγή καλωδίων στο σπίτι, χωρίς να υπάρχει πραγματική ανάγκη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, επιχειρήσεις προέτρεψαν τους καταναλωτές να αγοράσουν καινούργια τηλεόραση, υποστηρίζοντας ότι «το ίδιο πρόβλημα θα επαναληφθεί σε μερικά χρόνια», μια πρακτική που χαρακτηρίζεται ως αδικαιολόγητη και παραπλανητική.
Το σύνολο των καταγγελιών αποκαλύπτει μια εκτεταμένη δυσλειτουργία στην εφαρμογή της εκστρατείας, η οποία έχει οδηγήσει σε οικονομική επιβάρυνση, παραπλάνηση, τεχνικά προβλήματα και κινδύνους ασφάλειας. Τέλος, αν και για κάποιους η χρέωση των €35 συν τις υπηρεσίες τεχνικών θεωρείται «ασήμαντο ποσό», για χιλιάδες νοικοκυριά όμως, δεν είναι.
Νικόδημος Δαμιανού: Δεν υποτιμούμε την ταλαιπωρία που έχει προκληθεί
Η μετάβαση της Κύπρου στη νέα τεχνολογία επίγειας ψηφιακής τηλεόρασης αποτελεί μια σημαντική τεχνολογική αναβάθμιση, η οποία, δυστυχώς, συνοδεύτηκε από προβλήματα για αριθμό συμπολιτών μας. Αναγνωρίζουμε πλήρως την ταλαιπωρία που έχει προκληθεί και σε καμία περίπτωση δεν την υποτιμούμε ή την αγνοούμε.
Κατά την προετοιμασία της μετάβασης προηγήθηκε τρίμηνη ενημερωτική εκστρατεία και περίοδος παράλληλης μετάδοσης του παλαιού και του νέου δικτύου ώστε όλοι οι πολίτες να μπορέσουν να προβούν έγκαιρα στις απαραίτητες ενέργειες, κάτι που δεν έγινε από τη μεγαλύτερη μερίδα των καταναλωτών. Από τα δεδομένα που έχουμε συγκεντρώσει προκύπτει ότι υπήρξε μία παράμετρος της οποίας δεν κατέστη δυνατό να εκτιμηθεί τεχνικά επαρκώς η έκταση: η μη ικανοποιητική κατάσταση εγκαταστάσεων σε σπίτια μερίδας των πολιτών. Σε πολλές περιπτώσεις, τα προβλήματα σχετίζονται με φθαρμένη καλωδίωση, προβληματική διακλάδωση ή άλλα συναφή θέματα, που οδηγούν σε πολύ αδύναμο σήμα λήψης εντός της οικίας.
Από την πρώτη στιγμή το αρμόδιο Τμήμα της Κυβέρνησης (Τμήμα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών) βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τη Hellas Sat, τον νέο αδειοδοτημένο πάροχο του δικτύου, ώστε να αξιολογούνται τα δεδομένα και να λαμβάνονται όλες οι δυνατές τεχνικές παρεμβάσεις για παροχή βοήθειας στους συμπολίτες μας που συνεχίζουν να έχουν πρόβλημα.
Θέλω να επισημάνω εντούτοις τα εξής: H 15-ετής αδειοδότηση της προηγούμενης πλατφόρμας έχει λήξει, ενώ κατέστη απόλυτα σαφές ότι αδυνατεί να παρέχει συνέχιση των υπηρεσιών. Για τα δεκαπέντε αυτά χρόνια δεν υπήρξε ουσιαστικά καμία αναβάθμιση της υπηρεσίας με αποτέλεσμα η Κύπρος να είναι η τελευταία χώρα της ΕΕ που έμεινε στο πρότυπο DVB-T, κάτι που οδήγησε και σε μηδενικές αναβαθμίσεις εγκαταστάσεων σε οικίες για πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Η νέα αδειοδότηση προέκυψε μέσα από ανοικτή και διαφανή διαγωνιστική διαδικασία που περιέλαβε δημόσια διαβούλευση, με στόχο μια μακροπρόθεσμα βιώσιμη λύση -15ετή συγκεκριμένα- τόσο για τους πολίτες όσο και τους τηλεοπτικούς οργανισμούς, διατηρώντας την καλύτερη δυνατή ισορροπία μεταξύ ποιότητας υπηρεσιών και κόστους. Ως Κυβέρνηση παραλάβαμε μια κατάσταση όπου ήταν ορατό το ενδεχόμενο πλήρους διακοπής της επίγειας ψηφιακής τηλεόρασης και οφείλαμε να παραδώσουμε ένα προγραμματισμό όπου ο Κύπριος πολίτης να απολαμβάνει την ίδια ποιότητα υπηρεσίας σε βάθος χρόνου, που απολαμβάνει και ο κάθε Ευρωπαίος πολίτης.
Είναι σαφές ότι για να διασφαλίσουμε ότι θα παραμείνει εφικτό η αγορά να προσφέρει ελεύθερη τηλεόραση για τα επόμενα χρόνια, θα πρέπει να προστατεύσουμε την τεχνολογική εξέλιξη, με δεδομένο ότι η επίγεια ψηφιακή τηλεόραση θα συνεχίσει να απειλείται εντονότερα, από την καλωδιακή και διαδικτυακή τηλεόραση.
Για να δοθεί πρόσθετος χρόνος στους πολίτες να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες, είτε αυτές αφορούν επανασυντονισμό των τηλεοπτικών δεκτών, προμήθεια συμβατού αποκωδικοποιητή ή παρεμβάσεις στις εγκαταστάσεις λήψης της οικίας τους, αποφασίσαμε την επαναφορά της παράλληλης μετάδοσης μέσω της πλατφόρμας της Velister για διάστημα τριών μηνών. Θέλω να ευχαριστήσω τη Velister και την Hellas Sat για την ανταπόκρισή τους.
Καλούμε, επομένως, όλους τους πολίτες να αξιοποιήσουν το διάστημα αυτό, ώστε με το πέρας των τριών μηνών να μπορούν να απολαμβάνουν απρόσκοπτα τη νέα, αναβαθμισμένη ψηφιακή τηλεόραση.
