Ξεψάχνισαν τις αποστολές ασθενών στο εξωτερικό – Κενό στη διαδικασία διαπιστώνουν βουλευτές

Έχουν ήδη μεταβεί στο εξωτερικό, έχουν υποβληθεί σε εξειδικευμένες θεραπείες και οι γιατροί που τους παρακολουθούν κρίνουν ότι πρέπει να επιστρέψουν για επανέλεγχο ή συνέχιση της φροντίδας τους. Όταν, όμως, οι ασθενείς επιστρέψουν στην Κύπρο και χρειαστεί να ταξιδέψουν ξανά, σε ορισμένες περιπτώσεις βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα πρακτικό αδιέξοδο: Δεν βρίσκουν γιατρό του ΓεΣΥ ο οποίος να αναλάβει την υποβολή του νέου αιτήματος προς τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας.

Το κενό ανέδειξαν βουλευτές και εκπρόσωποι των ασθενών κατά τη συζήτηση του προγράμματος αποστολής ασθενών στο εξωτερικό στην κοινοβουλευτική επιτροπή Υγείας, με τον ΟΑΥ να αναγνωρίζει μεν ότι έχουν καταγραφεί τέτοιες περιπτώσεις, να ενημερώνει δε ότι υπάρχει συγκεκριμένη διαδικασία την οποία οι γιατροί μπορούν να ακολουθούν.

Ο ΟΑΥ, όπως λέχθηκε, δεν ζητά από έναν γιατρό στην Κύπρο να γνωματεύσει για μια εξειδικευμένη θεραπεία την οποία δεν γνωρίζει. Ο γιατρός μπορεί να υποβάλει το αίτημα επισυνάπτοντας την έκθεση και τις συστάσεις της ιατρικής ομάδας του εξωτερικού.

Τι προβλέπει η διαδικασία

Η διευθύντρια του ΟΑΥ, Μόνικα Κυριάκου, εξήγησε ότι όλα τα αιτήματα υποβάλλονται ηλεκτρονικά από γιατρούς του ΓεΣΥ.

Εάν ο ασθενής βρίσκεται ήδη στο εξωτερικό και προκύψει ανάγκη για παράταση της παραμονής του ή για πρόσθετη θεραπεία, το νοσηλευτήριο που τον περιθάλπει έχει δικαίωμα να υποβάλει απευθείας το σχετικό αίτημα στον Οργανισμό.

Διαφορετική είναι η διαδικασία όταν ο ασθενής έχει επιστρέψει στην Κύπρο και χρειάζεται νέα μετάβαση. Σε αυτή την περίπτωση, το αίτημα πρέπει να υποβληθεί από τον θεράποντα γιατρό του στην Κύπρο και πρέπει να είναι γιατρός του ΓεΣΥ. «Υπάρχουν περιπτώσεις που δεν βρίσκουν γιατρό ο οποίος να αναλαμβάνει την ευθύνη να υποβάλει το αίτημα», παραδέχθηκε η κ. Κυριάκου. Όπως είπε, όμως, ένας ασθενής με σοβαρή ή χρόνια πάθηση πρέπει να έχει γιατρό που να τον παρακολουθεί και στην Κύπρο. «Δεν μπορεί ο προσωπικός γιατρός να υποβάλει αίτημα για έναν ασθενή και για ένα ζήτημα που ο ίδιος δεν γνωρίζει», ανέφερε. Διευκρίνισε ότι η γνωμάτευση του εξωτερικού γίνεται αποδεκτή από τον ΟΑΥ και συνυποβάλλεται με το αίτημα. «Ακόμη και στις περιπτώσεις που η γνώση δεν υπάρχει από τον γιατρό, γίνονται αποδεκτές μέσα στο αίτημα οι ιατρικές εκθέσεις και οι γνωματεύσεις των γιατρών του εξωτερικού». Σε κάθε περίπτωση είπε, «ο κάθε ασθενής πρέπει να έχει και ένα γιατρό στην Κύπρο που να παρακολουθεί την κατάσταση του».

Η περίπτωση παιδιού στη Γερμανία

Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Γιώργος Παμπορίδης, αναφέρθηκε σε παιδί το οποίο γεννήθηκε με συγγενή πάθηση και στάλθηκε στη Γερμανία. Χρειάστηκε περίπου ένας χρόνος για να τεθεί η διάγνωση και στη συνέχεια το παιδί εντάχθηκε σε λίστα μεταμόσχευσης νεφρού. Η μεταμόσχευση πραγματοποιήθηκε όταν το παιδί ήταν περίπου τριάμισι ετών. Σήμερα, εξακολουθεί να παρακολουθείται ως εξωτερικός ασθενής και μεταβαίνει στο νοσοκομείο τρεις φορές την εβδομάδα για εξετάσεις και θεραπείες. Η παραμονή του στη Γερμανία υπολογίζεται ότι θα συνεχιστεί για ακόμη έναν έως ενάμιση χρόνο.

Κατά τον κ. Παμπορίδη, κανένας γιατρός στην Κύπρο που δεν έχει ουσιαστική επικοινωνία με την ομάδα του εξωτερικού, δεν θα αναλάβει εύκολα να υπογράψει αίτημα για ένα τόσο σύνθετο περιστατικό. Για τον λόγο αυτό, εισηγήθηκε κάθε τέτοιος φάκελος να «χρεώνεται» σε εμπειρογνώμονα του ΟΑΥ, ο οποίος θα επικοινωνεί με τους θεράποντες γιατρούς, θα επιβεβαιώνει τα στοιχεία και θα φροντίζει για τη συνέχεια της διαδικασίας. «Δεν είναι δουλειά των γονέων να το κάνουν αυτό το πράγμα. Είναι χαμένοι στο διάστημα αυτοί οι άνθρωποι όταν βρίσκονται σε αυτόν τον Γολγοθά», τόνισε.

Οι ασθενείς δεν γνωρίζουν γιατί απορρίφθηκαν

Μια δεύτερη πτυχή του προβλήματος έθεσαν ο γραμματέας της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου, Πάμπος Παπαδόπουλος, αλλά και βουλευτές-μέλη της Επιτροπής.

Οι αρνητικές απαντήσεις, είπε ο κ. Παπαδόπουλος –όταν, δηλαδή, απορρίπτεται το αίτημα για αποστολή ενός ασθενούς– αποστέλλονται στους γιατρούς και υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες το περιεχόμενό τους μεταφέρεται διαφορετικά ή ελλιπώς στους ασθενείς. Αποτέλεσμα είναι ο πολίτης να γνωρίζει μόνο ότι «τον απέρριψε ο ΟΑΥ», χωρίς να του εξηγούνται οι λόγοι.

Στη συζήτηση γνωστή περίπτωση ασθενούς

Προς συζήτηση τέθηκε και περίπτωση ασθενούς η οποία είδε πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, έπειτα από ανοικτή επιστολή της οικογένειάς της.

Η ασθενής παραπέμφθηκε σε κέντρο του εξωτερικού από το υπουργείο Υγείας –πριν από την 1η Οκτωβρίου 2025, δηλαδή– και ο ΟΑΥ, κατόπιν εισήγησης της ομάδας εμπειρογνωμόνων του, αποφάσισε την επιστροφή της στην Κύπρο. Το γεγονός αυτό οδήγησε τελικά την οικογένεια στο να αναλάβει, όπως λέχθηκε χθες, τα έξοδα για την παραμονή της στην ξένη χώρα.

Ο Συνήγορος του Ασθενούς, Μάριος Χαραλαμπίδης, με αφορμή τη συγκεκριμένη περίπτωση, έθεσε κατά τη χθεσινή συνεδρίαση στη Βουλή το ερώτημα για το «τι ακολουθεί όταν οι γιατροί του εξωτερικού εισηγούνται συνέχιση της θεραπείας, αλλά οι εμπειρογνώμονες του ΟΑΥ κρίνουν διαφορετικά;». Όπως είπε, δεν αρκεί να ζητείται από την οικογένεια να επιστρέψει στην Κύπρο. Πρέπει να γνωρίζει σε ποιο κέντρο θα αποταθεί, ποιες υπηρεσίες θα λαμβάνει και πώς θα διασφαλιστεί η συνέχεια της φροντίδας.

Απαντώντας για τη συγκεκριμένη υπόθεση, η Μόνικα Κυριάκου ανέφερε ότι ο ΟΑΥ είχε εγκρίνει δύο παρατάσεις μετά τη λήξη της αρχικής έγκρισης του υπουργείου Υγείας, καθώς και πρόσθετες υπηρεσίες. Το τελευταίο αίτημα απορρίφθηκε από ομάδα εμπειρογνωμόνων, η οποία, στηριζόμενη και στις εκθέσεις των γιατρών του εξωτερικού, έκρινε ότι η πρόοδος της ασθενούς ήταν ελάχιστη έως ανύπαρκτη. Ακολούθησε ένσταση και νέα αξιολόγηση από δεύτερη ομάδα εμπειρογνωμόνων, η οποία κατέληξε στην ίδια απόφαση.

Η ενημέρωση για την απόφαση έγινε μέσω του νοσηλευτηρίου που είχε υποβάλει το αίτημα. Ο ΟΑΥ, εξήγησε η κ. Κυριάκου, δεν επικοινώνησε ακόμη για την επιστροφή της ασθενούς, επειδή δεν είχε ενημερωθεί ότι μπορούσε να ταξιδέψει αεροπορικώς.