Πληρώνουμε €9,5 εκατ. ετησίως για σίτιση οπλιτών, αλλά αυτοί προτιμούν το ΚΨΜ ή φαγητό εκτός στρατοπέδου – Τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας

Το έτος 2025 οι φορολογούμενοι δαπάνησαν €9,5 εκατ. για τη σίτιση των εθνοφρουρών, αλλά ποσοστό 69% από αυτούς δήλωσε ότι μερικές φορές ή καθημερινά καταφεύγει σε προϊόντα του ΚΨΜ, το 41% επιλέγει να σιτίζεται με φαγητό εκτός στρατοπέδου, ενώ το 74% προτιμά να μην καταναλώσει το γεύμα στη Μονάδα πριν από την έξοδό από το στρατόπεδο.

Σημειώνεται ότι μόλις 8% των οπλιτών της Εθνικής Φρουράς δηλώνει ότι οι ανάγκες σίτισής του καλύπτονται σε μεγάλο βαθμό ενώ σχεδόν 7 στους 10 (67%) θεωρούν ότι η κάλυψη των διατροφικών τους αναγκών είναι μέτρια ή καθόλου ικανοποιητική.

Οι πιο πάνω διαπιστώσεις καταγράφονται σε Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία εξέτασε «κατά πόσον η σίτιση των οπλιτών είναι επαρκής και ασφαλής και επιτυγχάνεται η ορθολογική διαχείριση των δημοσίων πόρων». Πάντως, όπως υποδεικνύεται, αν δεν περιλαμβάνονταν στη σίτιση κάποιες κονσέρβες και άλλα υλικά τα οποία συστηματικά καταλήγουν στον κάλαθο, θα εξοικονομούνταν περίπου €10.000 εβδομαδιαίως, δηλαδή €520.000 ετησίως.

Ο Γενικός Ελεγκτής σημειώνει επίσης πως σε ορισμένες περιπτώσεις παραγγέλλονταν ποσότητες φαγητού έως και 42% μεγαλύτερες από τις πραγματικές ανάγκες, ενώ το ζεστό φαγητό παραλαμβανόταν συστηματικά σε θερμοκρασίες χαμηλότερες από τα επιτρεπτά όρια.

Στους καλάθους καταλήγει ποσοστό μεταξύ 5-25% (μέσος όρος 15%) των έτοιμων μερίδων φαγητού, 2-30%  (μέσος όρος 12%) των έτοιμων κατεψυγμένων μερίδων φαγητού και 0-15% (μέσος όρος 7%) του φαγητού των μαγειρείων της Εθνικής Φρουράς.

Ως προς το βαθμό ικανοποίησης των οπλιτών, ανά γεύμα, το 34% χαρακτηρίζουν τον βαθμό ικανοποίησής τους από τη σίτιση που τους παρέχεται ως μέτριο, το 35% ως αρκετό ή υψηλό και το 31% ως χαμηλό.

Σύμφωνα με τον κ. Παπακωνσταντίνου, η γενική εικόνα υποδηλώνει ότι η σίτιση λειτουργεί επαρκώς, αφού το 69% των οπλιτών χαρακτηρίζουν τον βαθμό ικανοποίησής τους από μέτριο και άνω, ωστόσο το γεγονός ότι ένα σημαντικό ποσοστό ύψους 31% εκφράζει χαμηλό βαθμό ικανοποίησης καταδεικνύει ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης.

Όπως αναφέρεται σε προλογισμό του Γενικού Ελεγκτή, ο βαθμός ικανοποίησης των οπλιτών από τη σίτιση κυμαίνεται μεταξύ 44,5% και 61%, δηλαδή χαρακτηρίζεται ως μέτριος, ενώ μόνο περίπου το 20% μεταξύ των οπλιτών που ακολουθούν ειδική διατροφή (π.χ χορτοφάγοι) θεωρεί ότι οι διατροφικές του ανάγκες καλύπτονται επαρκώς ή πλήρως.

Άξιο περαιτέρω διερεύνησης είναι, κατά τον Γενικό Ελεγκτή, το γεγονός ότι οι χαμηλότερες βαθμολογίες καταγράφονται στο ρόφημα (44,5%) και στο πρόγευμα (48,9%).

Επίσης από τις τρεις μεθόδους σίτισης (προπαρασκευασμένα, κατεψυγμένα και μαγειρεία Μονάδων), ελαφρώς υψηλότερη βαθμολογία έλαβαν τα μαγειρεία των Μονάδων των στρατοπέδων σε σχέση με τα έτοιμα φαγητά. Όπως αναφέρει ενδεικτικά, στην παροχή γεύματος, η γενική ικανοποίηση ήταν 59,6% (από μαγειρεία), 50.5% (από έτοιμες μερίδες) και 52,5% (από κατεψυγμένες).

Όπως αναφέρεται στην Έκθεση, η προμήθεια και διανομή έτοιμων μερίδων φαγητού καλύπτει το 44% των δικαιούχων στρατιωτών (δηλαδή όσων βρίσκονται σε υπηρεσία κατά την παράδοσή του). Το 10% των απομακρυσμένων στρατοπέδων καλύπτονται με έτοιμα κατεψυγμένα φαγητά, ενώ ποσοστό 46% των στρατιωτών τρώνε από το φαγητό, το οποίο παρασκευάζεται σε μονάδες της Εθνικής Φρουράς.

Αξιοσημείωτο για τις θετικές επιδόσεις των μαγειρείων των στρατοπέδων είναι και το γεγονός ότι 4 από τα 17 ενεργά μαγειρεία λειτουργούν χωρίς επαγγελματία μάγειρα. Στην Εθνική Φρουρά υπηρετούν 21 επαγγελματίες μάγειρες.

Η επιλογή των φαγητών γίνεται κάπως κουτουρού, αν ληφθεί υπόψη πως από επισκόπηση των λειτουργών της Ελεγκτικής Υπηρεσίας διαπιστώθηκε ότι δεν έχουν προσδιοριστεί ούτε οι ημερήσιες ενεργειακές ανάγκες των οπλιτών (βάσει των καθημερινών στρατιωτικών απαιτήσεων) ούτε η αντίστοιχη συνολική ημερήσια ενέργεια σε θερμίδες, που παρέχεται μέσω της κατανάλωσης ενός πλήρους συσσιτίου. Επίσης, δεν έχει διενεργηθεί ανάλυση της περιεκτικότητας των γευμάτων σε θρεπτικές ουσίες (υδατάνθρακες/λίπος/πρωτεΐνες).

Από τον έλεγχο που διεργήθηκε προκύπτουν και τα ακόλουθα:

-Το 25% των οπλιτών δήλωσαν ότι οι ανάγκες τους καλύπτονται λίγο ή καθόλου και μόνο το 30% ανέφερε υψηλό ή πολύ υψηλό βαθμό κάλυψης, ενώ σχεδόν ένας στους δύο (45%) έκρινε ότι οι διατροφικές ανάγκες του καλύπτεται σε μέτριο βαθμό. Ποσοστό 22% δηλώνει ότι η κάλυψη των αναγκών του είναι σε μεγάλο βαθμό ικανοποιητική. Μόλις 8% δηλώνει ότι οι ανάγκες του καλύπτονται σε μεγάλο βαθμό

-Σχεδόν 7 στους 10 συμμετέχοντες (67%) θεωρούν ότι η κάλυψη των διατροφικών τους αναγκών είναι μέτρια ή καθόλου ικανοποιητική. Οι βασικοί λόγοι μη ικανοποίησης αφορούν στην ποιότητα των γευμάτων και τη διατροφική ανισορροπία, ιδιαίτερα όσον αφορά στην αυξημένη παρουσία υδατανθράκων και λιπαρών, οι οποίοι καταγράφονται ως κύριες ανησυχίες σε όλες τις μεθόδους σίτισης.

– Το ημερήσιο κόστος σίτισης για κάθε οπλίτη που σιτίζεται με έτοιμες μερίδες φαγητού υπολογίστηκε στα €7,52, πλέον ΦΠΑ. Με βάση μελέτη που εκπονήθηκε από το ΓΕΕΦ το 2017, το ημερήσιο κόστος σίτισης ανά οπλίτη (από τα μαγειρεία της Εθνικής Φρουράς, υπολογίστηκε στα €7,05 αν και τα δεδομένα διαφοροποιήθηκαν προς τα πάνω.

Κατά τον αιφνίδιο επιτόπιο έλεγχο στο Στρατόπεδο «Β. Καποτά», στις 8.8.2025, αξιολογήθηκαν οι διαδικασίες που ακολουθούνται κατά την παράδοση – παραλαβή των έτοιμων μερίδων φαγητού/προϊόντων σε γαστρονόμους, τα αποτελέσματα της οποίας κατέδειξαν τις πιο κάτω αδυναμίες:

-Κατά την παραλαβή του φαγητού ήταν παρόντες μόνο δύο κληρωτοί οπλίτες, αντί τουλάχιστον ένα από τα μέλη της επιτροπής παραλαβής.

-Το θερμόμετρο που προσκόμισε ο εκπρόσωπος της αναδόχου εταιρείας για διενέργεια

θερμομετρικού ελέγχου των παραδιδόμενων μερίδων φαγητού, αφενός δεν συμφωνούσε με τον κωδικό που αναγραφόταν στο δελτίο παράδοσης – παραλαβής και αφετέρου δεν ήταν κατάλληλα πιστοποιημένο από ανεξάρτητο φορέα πιστοποίησης.

-Η ηλεκτρονική ζυγαριά για διενέργεια ζυγιστικού ελέγχου στις παραδιδόμενες μερίδες φαγητού/προϊόντων δεν ήταν κατάλληλα ελεγμένη, καθότι ο τελευταίος έλεγχος λειτουργίας της, από την αρμόδια Υπηρεσία Μέτρων και Σταθμών, διενεργήθηκε στις 13.4.2022. Κατόπιν σύστασης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας  η εν λόγω ζυγαριά ελέγχθηκε και προέκυψε ότι δεν ήταν κατάλληλη για τον συγκεκριμένο έλεγχο.

Από θερμομετρικούς ελέγχους που διενεργήθηκαν στα εστιατόρια του στρατοπέδου, καθώς και σε φυλάκια, πριν την έναρξη παράθεσης του γεύματος στους οπλίτες, διαπιστώθηκαν τα ακόλουθα:

-Τα αποτελέσματα των μετρήσεων του ζεστού φαγητού κατέδειξαν αρνητική απόκλιση που κυμάνθηκε μεταξύ 15 και 25 βαθμών Κελσίου από την κατώτατη επιτρεπτή θερμοκρασία των 60 βαθμών Κελσίου.

-Κατά τη διάρκεια του ελέγχου το κλιμάκιο της Υπηρεσίας  δοκίμασε το φαγητό του συσσιτίου, το οποίο, κρίθηκε ως ικανοποιητικό.

-Από σύνολο 30 σάντουιτς γαλοπούλα με τυρί, που παραγγέλθηκαν και παραλήφθηκαν για το πρόγευμα της συγκεκριμένης ημέρας είχαν καταναλωθεί από τους οπλίτες μόνο τα 13 (δηλ. ποσοστό ύψους 57% παρέμεινε αδιάθετο).

-Από το σύνολο των 30 τεμαχίων λιβανέζικης πίττας με τόνο, που παραγγέλθηκαν και παραλήφθηκαν για το πρόγευμα της προηγούμενης ημέρας (21.1.2026), καταναλώθηκαν από τους οπλίτες μόνο τα 20 (δηλ. ποσοστό ύψους 33% παρέμεινε αδιάθετο).

-Στο εστιατόριο εντοπίστηκε αδικαιολόγητη ποσότητα αδιάθετων προϊόντων ατομικής συσκευασίας που περιλαμβάνονται στο πρωϊνό ρόφημα (καφές, ζάχαρη, γάλα εβαπορέ, μαρμελάδα). Επίσης, εντοπίστηκε, τόσο στο εστιατόριο της Μονάδας, όσο και σε Φυλάκιο, αριθμός αδιάθετων κονσερβών τόνου, σημαντικά δυσανάλογος με τη σιτιζόμενη δύναμη, οι οποίοι προσφέρονται ως συνοδευτικό σε μερίδες φαγητού (όσπρια) δύο φορές εβδομαδιαίως.

-Οι ατομικές μερίδες φαγητού που παραγγέλθηκαν και παραδόθηκαν στο Φυλάκιο και Παρατηρητήριο ΜΠΑΡΣΑΚ, ήταν περισσότερες κατά 100% και 57%, αντίστοιχα, από την παρούσα δύναμή τους σε οπλίτες. Οι παραγγελίες  υπερέβαιναν κατά 42% και 40%, αντίστοιχα, την ημερήσια δικαιούμενη τροφοδοτική δύναμη.

Κατά τον αιφνίδιο επιτόπιο έλεγχο στην έδρα του Φυλακίου «206» συγκεκριμένης μονάδας, διαπιστώθηκε ότι καταναλώθηκαν 50% των μερίδων που παραγγέλλονται.

Τέλος αναφέρεται, πως πάσχει και η πτυχή της ανακύκλωσης, των ατομικών συσκευασιών  αφού ουσιαστικά δεν εφαρμόζεται.