Μεταναστευτικό: Από τα €49 εκατ. στα €12 εκατ. η δαπάνη για επιδόματα – Κατακόρυφη μείωση στις παράτυπες αφίξεις – Νέο ψηφιακό σύστημα από το 2027

Από τα €49 εκατ. στα περίπου €12 εκατ. περιορίστηκε η δαπάνη για επιδόματα, σύμφωνα με όσα ανέφερε ενώπιον της Επιτροπής Ελέγχου ο Υφυπουργός Μετανάστευσης Νικόλας Ιωαννίδης, ο οποίος υποστήριξε ότι η εικόνα στο μεταναστευτικό έχει «αλλάξει άρδην» σε σχέση με την περίοδο που είχε εξετάσει η Ελεγκτική Υπηρεσία.

Η Επιτροπή εξέτασε τα σημερινά δεδομένα στο μεταναστευτικό, με το Υφυπουργείο, την Αστυνομία και τις υπόλοιπες εμπλεκόμενες υπηρεσίες να παρουσιάζουν την πρόοδο που, όπως ανέφεραν, έχει γίνει τα τελευταία χρόνια, αλλά και τα επόμενα βήματα, κυρίως σε ό,τι αφορά τη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι παράτυπες αφίξεις κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2026 περιορίστηκαν στις 968, από 11.920 την αντίστοιχη περίοδο του 2022. Μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, όπως ανέφερε ο Υφυπουργός, είχαν ανέλθει περίπου στις 1.110. Ανάλογη είναι η εικόνα στις νέες αιτήσεις ασύλου, οι οποίες από 15.154 το πρώτο οκτάμηνο του 2022 μειώθηκαν σε 1.135 το 2026.

Οι εκκρεμείς αιτήσεις, που ήταν κοντά στις 24.000 όταν δημιουργήθηκε το Υφυπουργείο τον Ιούνιο του 2024, βρίσκονται πλέον περίπου στις 13.000. «Σε περίπου δύο χρόνια μειώθηκαν σχεδόν στο μισό», ανέφερε ο κ. Ιωαννίδης.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους Σύρους, οι οποίοι παραμένουν η μεγαλύτερη εθνική ομάδα μεταξύ των εκκρεμών αιτητών. Οι νέες αιτήσεις Σύρων μειώθηκαν από 6.177 το 2023 σε 915 το 2025 και σε 169 μέχρι τον Αύγουστο του 2026.

Ο Υφυπουργός ανέφερε ότι από το 2025 επιταχύνθηκε σημαντικά και η εξέταση των συγκεκριμένων υποθέσεων. Όπως είπε, έχουν απορριφθεί περισσότερες από 2.500 αιτήσεις Σύρων, ενώ ανακλήθηκαν και αρκετές εκατοντάδες καθεστώτα προστασίας. Διευκρίνισε ότι οι ανακλήσεις δεν έγιναν μόνο για περιπτώσεις παραβατικής συμπεριφοράς, αλλά και επειδή μετά την αλλαγή του καθεστώτος στη Συρία διαφοροποιήθηκαν τα δεδομένα που λαμβάνονται υπόψη κατά την εξέταση των υποθέσεων.

Στις επιστροφές, το Υφυπουργείο παρουσίασε 6.116 για το πρώτο οκτάμηνο του 2026, ενώ το 2025 οι συνολικές αναχωρήσεις ξεπέρασαν τις 12.000. Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ακόμη ότι την τελευταία τριετία οι επιστροφές έφθασαν περίπου τις 40.000.

Κεντρικό ζήτημα στη συζήτηση ήταν η αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων, καθώς η αδυναμία των υπηρεσιών να έχουν κοινή και άμεση εικόνα για την είσοδο και την έξοδο αλλοδαπών ήταν ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που είχαν εντοπιστεί.

«Εργαζόμαστε για την αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων και τη διασύνδεσή τους, ώστε να μπορούμε να παρακολουθούμε κάθε αλλοδαπό που εισέρχεται στη χώρα», ανέφερε ο Υφυπουργός, προσθέτοντας ότι η διαδικασία έχει προχωρήσει σημαντικά.

Από πλευράς Αστυνομίας, ο Μιχάλης Κατσουνωτός ανέφερε ότι έχει γίνει «σημαντική πρόοδος» στο τεχνολογικό σκέλος και ότι η Κύπρος βρίσκεται πολύ κοντά στην εγκατάσταση του συστήματος Entry/Exit. Όπως είπε, το σύστημα αναμένεται να είναι εγκατεστημένο τον ερχόμενο Μάρτιο, κάτι που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για την καταγραφή εισόδων και εξόδων και τη διαλειτουργικότητα των βάσεων δεδομένων.

Να σημειωθεί ότι το EES λειτουργεί ήδη πλήρως από τις 10 Απριλίου 2026 στα εξωτερικά σύνορα των χωρών που συμμετέχουν στο σύστημα, με εξαίρεση την Κύπρο και την Ιρλανδία. Αντικαθιστά τη χειροκίνητη σφράγιση διαβατηρίων και καταγράφει ηλεκτρονικά τις εισόδους και εξόδους υπηκόων τρίτων χωρών που ταξιδεύουν για σύντομη διαμονή, μαζί με στοιχεία ταξιδιωτικών εγγράφων και βιομετρικά δεδομένα, όπως δακτυλικά αποτυπώματα και εικόνα προσώπου.

Εκ μέρους της αστυνομίας Χρήστος Μουής , διοιηκητής της ΥΑΜ, ανέφερε ότι οι υπηρεσίες χρησιμοποίησαν ως καθοδήγηση την έκθεση της Ελεγκτικής και προχώρησαν σε διορθωτικές κινήσεις. Σημείωσε μάλιστα ότι πρόσφατα 56 άτομα απελάθηκαν με τη συνδρομή της Frontex.

Ενδιαφέρον προκάλεσε και η αναφορά του κ. Κατσουνωτού ότι Αυστριακοί αξιωματούχοι αναμένεται να επισκεφθούν την Κύπρο προκειμένου να δουν από κοντά τις διαδικασίες που εφαρμόζονται.

Στη συζήτηση για την Πράσινη Γραμμή και την Πύλα, ο κ. Κατσουνωτός ανέφερε ότι έχουν γίνει αρκετές ενέργειες στο πλαίσιο της προετοιμασίας για το Σένγκεν, ενώ βρίσκεται κοντά σε συμφωνία νομικό εργαλείο με τις Βρετανικές Βάσεις.

Παράλληλα, ανέφερε ότι συνεχίζονται οι περιπολίες και οι επιχειρήσεις της Αστυνομίας, στη βάση και πληροφοριών που λαμβάνονται για παράνομα διαμένοντες και διακινητές.

Πέραν της παράτυπης μετανάστευσης, ο Υφυπουργός έδωσε έμφαση και στον αναπτυξιακό ρόλο που, όπως είπε, πρέπει να αποκτήσει η νόμιμη μετανάστευση. Ειδική αναφορά έγινε στις ανάγκες για εργατικά χέρια στη γεωργία, την κτηνοτροφία και την ιχθυοκαλλιέργεια, αλλά και σε άλλους τομείς της οικονομίας.

«Θέλουμε να μετατρέψουμε τη μετανάστευση από πρόβλημα σε λύση», ήταν η θέση που εξέφρασε, σημειώνοντας ότι η προσέλκυση εργατικού δυναμικού θα πρέπει να γίνεται στοχευμένα και μέσα από νόμιμες οδούς.

Στο ίδιο πλαίσιο προχωρεί και η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών. Από τον Ιούλιο έχουν αρχίσει να παρέχονται διαδικτυακά υπηρεσίες για συγκεκριμένες κατηγορίες αδειών, ενώ μέσα στο 2027 θα αυξηθούν οι κατηγορίες αιτήσεων που θα μπορούν να ανανεώνονται ηλεκτρονικά.

Το Υφυπουργείο σχεδιάζει επίσης για το 2027 νέα υπηρεσία ηλεκτρονικής παρακολούθησης της αίτησης. Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να βλέπουν online σε ποιο στάδιο βρίσκεται η υπόθεσή τους και να ενημερώνονται με SMS ή email για την έγκριση ή την απόρριψή της, καθώς και για την έκδοση της κάρτας τους.

Σχεδόν 200.000 ενεργές άδειες διαμονής

Στις 197.055 ανέρχονταν μεχρι τον Αύγουστο οι ισχύουσες άδειες διαμονής πολιτών τρίτων χωρών στην Κύπρο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το Υφυπουργείο Μετανάστευσης στην Επιτροπή.

Η μεγαλύτερη κατηγορία αφορά οικιακή απασχόληση, με 34.191 άδειες ή 17,4% του συνόλου. Ακολουθούν οι άδειες μετανάστευσης με 30.316 ή 15,4%, η γενική απασχόληση με 27.736 ή 14,1% και οι εργαζόμενοι σε εταιρείες ξένων συμφερόντων με 24.446 ή 12,4%.