€70 εκατ. χρωστά το κράτος σε απαλλοτριώσεις: Έρχεται νόμος για να τερματίσει βραχνά δεκαετιών – Επίσπευση διαδικασιών και πληρωμών

Ύστερα από δεκαετίες χάους στο θέμα των απαλλοτριώσεων ακινήτων για σκοπούς εκτέλεσης έργων κοινής ωφελείας, που είχε ως αποτέλεσμα το κράτος να χρωστά  σε ιδιοκτήτες περίπου €560 εκατ, φτάσαμε σήμερα τα οφειλόμενα να έχουν μειωθεί περίπου στα €70 εκατ.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι περίπου τα μισά από τα οφειλόμενα δεν αφορούν την αξία των ακινήτων τα οποία απαλλοτριώθηκαν αλλά τους τόκους που πλήρωνε το κράτος (και κατ’ επέκταση οι φορολογούμενοι πολίτες) για το γεγονός ότι τα ποσά των απαλλοτριώσεων δεν καταβάλλονταν αμέσως ή σε εύλογο χρονικό διάστημα στους δικαιούχους, με αποτέλεσμα σε κάποιες περιπτώσεις οι τόκοι να οδηγούν σε διπλασιασμό του οφειλόμενου ποσού.

Σύμφωνα με έγγραφο το οποίο έχει κατατεθεί ενώπιον της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών, οι συνολικές εκκρεμότητες (αποδεχθέντα αλλά απλήρωτα ποσά) μέχρι και τις 31.12.2022 ήταν €91.681.430. Από αυτά οι οφειλές για την αξία των ακινήτων ανέρχονταν σε  €45.977.866, ενώ οι τόκοι έφταναν στα €45.703.563.

Τότε, στους ιδιοκτήτες είχε προσφερθεί συνολικό ποσό €71.294.987 (κεφάλαιο €46.244.212 και τόκοι €25.050.775) και η διαδικασία εκκρεμούσε.

Όπως πληροφορούμαστε,  από τότε το συνολικό ποσό δεν έχει διαφοροποιηθεί σε σημαντικό βαθμό.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί, πως  παλαιότερα  ο τόκος κυμαινόταν στο 9%, κάτι το οποίο εκμεταλλεύονταν ιδιοκτήτες (λόγω του ότι θεωρείτο καλεί απόδοση, ακόμη και συγκριτικά με τα ποσοστά που έδιναν τους καλούς καιρούς οι τράπεζες) και έτσι προσέφυγαν στα δικαστήρια με την κατάσταση να διαιωνίζεται εις βάρος του δημοσίου ταμείου. Σήμερα, ο τόκος που καταβάλλεται σε ιδιοκτήτες ακινήτων που απαλλοτριώνονται περιορίζεται στο 3%.

Όλα τα πιο πάνω θα αποτελέσουν παρελθόν μόλις εγκριθεί σχετικό νομοσχέδιο το οποίο κατέθεσε το υπουργείο Εσωτερικών και με το οποίο συμφωνούν όλοι οι εμπλεκόμενοι.

Με το νομοσχέδιο («Ο περί Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης-Τροποποιητικός Νόμος του 2024»)  υλοποιούνται και τα ακόλουθα:

• Καθορίζεται χρονικό πλαίσιο στο οποίο ο ιδιοκτήτης  (ακινήτου που απαλλοτριώνεται) μπορεί να αποταθεί ενώπιον του δικαστηρίου για καθορισμό της αποζημίωσης και μετά την λήξη της σχετικής προθεσμίας, το ποσό θεωρείται συμφωνηθέν.

• Επιτυγχάνεται η γρηγορότερη πληρωμή ή κατάθεση πληρωμής στο Γενικό Λογιστή των αποζημιώσεων εντός χρονικού πλαισίου και αμέσως μετά η εγγραφή των απαλλοτριωθέντων ακινήτων. Με αυτό, αποφεύγεται η σύγκρουση με τους ιδιοκτήτες σε θέματα καταβολής αποζημίωσης και η παράνομη επέμβαση της ΑΑ, αφού η διαδικασία θα ολοκληρώνεται έγκαιρα.

• Διευκρινίζεται το κενό ότι σε περίπτωση ιδιωτικής συμφωνίας δεν καταβάλλονται φόροι, τέλη κλπ.

• Δίνεται το δικαίωμα στην Αναθέτουσα (απαλλοτριούσα) Αρχή (Α.Α.) να κρατήσει το ακίνητο αντί του δημόσιου πλειστηριασμού (όπως συμβαίνει σήμερα), εφ’ όσον επιτεύχθηκε ο σκοπός.

• Παρέχεται πληρέστερη ενημέρωση του πολίτη για το επηρεαζόμενο ακίνητο του, καθώς και το δικαίωμα ηλεκτρονικής επικοινωνίας.

• Διευκρινίζεται ότι Α.Α. συμπεριλαμβάνει και τα κοινοτικά συμβούλια

• Διευκρινίζεται/διευρύνεται η περιγραφή του σκοπού απαλλοτρίωσης για αρχαιολογικούς σκοπούς.

Η κυβέρνηση εκτιμά πως με την έγκαιρη καταβολή αποζημιώσεων, τα ποσά θα διοχετευτούν στην αγορά και θα αυξηθεί η ιδιωτική επένδυση και κατανάλωση γεγονός το οποίο θα έχει θετικά αποτελέσματα στην κυπριακή οικονομία γενικότερα. Από αυτά, ένα μέρος θα επιστρέφουν υπό μορφή άμεσων και έμμεσων φόρων προς το κράτος.