Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Καταδύσεις στην Κύπρο πραγματοποιούνται εδώ και δεκαετίες, με το ναυάγιο «Ζηνοβία» στη Λάρνακα να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους καταδυτικούς προορισμούς του νησιού και να προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ωστόσο, παρά την ανάπτυξη του καταδυτικού τουρισμού και τη λειτουργία δεκάδων καταδυτικών κέντρων, η Κύπρος δεν διαθέτει ακόμη ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο για την αδειοδότηση και την εποπτεία όσων παρέχουν υπηρεσίες καταδύσεων αναψυχής.

Αυτό επιχειρεί να αλλάξει το νομοσχέδιο του Υφυπουργείου Τουρισμού, το οποίο συζητήθηκε την Τρίτη στην κοινοβουλευτική Επιτροπή  Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού. Οι εμπλεκόμενοι φορείς συμφώνησαν στην ανάγκη να μπουν κανόνες στον τομέα. Διατύπωσαν, όμως, και διαφωνίες για συγκεκριμένες πρόνοιες. Κυρίως, για την εξαίρεση αθλητικών ομοσπονδιών και σωματείων από τη νομοθεσία, αλλά και για τις διαδικασίες πιστοποίησης και τη διερεύνηση καταδυτικών ατυχημάτων.

Τριετείς άδειες και ποινές

Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι τα καταδυτικά κέντρα, οι σχολές εκμάθησης, οι ανεξάρτητοι εκπαιδευτές και οι μεταφορείς δυτών διά θαλάσσης πρέπει να εξασφαλίζουν άδεια για να παρέχουν τις υπηρεσίες τους.

Οι άδειες θα εκδίδονται από το Υφυπουργείο Τουρισμού.Θα ισχύουν για τρία χρόνια και για την υποβολή της αίτησης θα καταβάλλεται τέλος €200. Οι πάροχοι θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να συμμορφώνονται με το πρότυπο CYS EN ISO 24803, να διαθέτουν κατάλληλα καταρτισμένους εκπαιδευτές και ασφαλιστική κάλυψη έναντι αστικής ευθύνης για επαγγελματική αμέλεια.

Προβλέπεται ακόμη η δημιουργία μητρώου αδειοδοτημένων παρόχων και η διενέργεια ελέγχων. Η παροχή υπηρεσιών χωρίς άδεια θα αποτελεί ποινικό αδίκημα και, σε περίπτωση καταδίκης, θα επισύρει πρόστιμο μέχρι €8.000 ή φυλάκιση μέχρι δύο χρόνια ή και τις δύο ποινές.

Διαφωνίες για τις εξαιρέσεις

Ο Σύνδεσμος Καταδυτικών Κέντρων Κύπρου, που εκπροσωπήθηκε στη συνεδρία από τον πρόεδρό του Νίκο Νικολάου και τον Κυριάκο Προκόπη, τάχθηκε υπέρ της νομοθετικής ρύθμισης, εκφράζοντας ωστόσο ενστάσεις για αρκετές από τις πρόνοιες του νομοσχεδίου.

Η βασική διαφωνία αφορά την εξαίρεση της Κυπριακής Ομοσπονδίας Υποβρυχίων Δραστηριοτήτων, των ομίλων και σωματείων της, καθώς και άλλων αθλητικών ομοσπονδιών που υπάγονται στον Κυπριακό Οργανισμό Αθλητισμού.

Ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι οι εξαιρέσεις αυτές παραβιάζουν την αρχή της ισονομίας, αφήνουν κενά στον έλεγχο της ασφάλειας και ενδέχεται να δημιουργήσουν συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού. Κατά την άποψή του, όποιος παρέχει οργανωμένη εκπαίδευση ή άλλες καταδυτικές υπηρεσίες πρέπει να ακολουθεί τους ίδιους κανόνες, είτε πρόκειται για επαγγελματικό κέντρο είτε για αθλητικό σωματείο.

Την απάλειψη των εξαιρέσεων ζήτησε και το ΚΕΒΕ, επισημαίνοντας ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι πραγματικές συνθήκες λειτουργίας του κλάδου, με προτεραιότητα την ασφάλεια των δυτών.

Διαφορετική ήταν η θέση της Κυπριακής Ομοσπονδίας Υποβρυχίων Δραστηριοτήτων. Εκπρόσωπός της απέρριψε ότι τα σωματεία ανταγωνίζονται τις επιχειρήσεις, εξηγώντας ότι λειτουργούν σε μη κερδοσκοπική βάση, με δραστηριότητα που αφορά την εκπαίδευση των μελών τους και την ανάπτυξη του αθλήματος.

Οι εκπρόσωποι των καταδυτικών κέντρων έθεσαν και το ζήτημα των τεχνικών καταδύσεων και της ελεύθερης κατάδυσης, θεωρώντας ότι δεν καλύπτονται επαρκώς από τη νομοθεσία, παρότι προσφέρονται από επαγγελματίες του χώρου.

Ενστάσεις διατυπώθηκαν επίσης για τις διαδικασίες πιστοποίησης. Ο Σύνδεσμος θεωρεί ότι ορισμένες πρόνοιες μπορεί να περιορίσουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των φορέων πιστοποίησης. Στη συνεδρία διευκρινίστηκε, πάντως, από την πλευρά των αρμόδιων φορέων ότι το νομοσχέδιο δεν προβλέπει αποκλειστικότητα για έναν οργανισμό, αλλά αναγνωρίζει φορείς που πληρούν τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις διαπίστευσης.

Στο υπόμνημά του ο Σύνδεσμος ζητεί ακόμη να καθοριστούν τα προσόντα και η επαγγελματική εμπειρία όσων θα πραγματοποιούν επιθεωρήσεις και θα διαχειρίζονται το μητρώο παρόχων. Θέτει επίσης ζήτημα οικονομικής στήριξης των επιχειρήσεων για επενδύσεις στην ασφάλεια, μεταξύ άλλων μέσω ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.

Σαφή ρόλο ζητά η Αστυνομία

Ένα ακόμη ζήτημα που απασχόλησε την Επιτροπή ήταν η διερεύνηση σοβαρών καταδυτικών ατυχημάτων. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, ο Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου Τουρισμού θα μπορεί, εφόσον το κρίνει αναγκαίο, να συγκροτεί Ειδική Επιτροπή για τη διερεύνησή τους.

Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Γιώργος Παμπορίδης διερωτήθηκε γιατί η διερεύνηση τέτοιων περιστατικών δεν καθίσταται υποχρεωτική, με συγκεκριμένα κριτήρια, αλλά αφήνεται στη διακριτική ευχέρεια του Γενικού Διευθυντή.

Από την πλευρά της, η Αστυνομία ζήτησε να ξεκαθαριστεί ο ρόλος της στη διαδικασία. Εκπρόσωπός της εξήγησε ότι για τους αιφνίδιους ή αφύσικους θανάτους υπάρχει ήδη διαδικασία διερεύνησης, η οποία περιλαμβάνει νεκροτομή και τις προβλεπόμενες ενέργειες ενώπιον της Δικαιοσύνης. Εάν προκύψουν στοιχεία που παραπέμπουν σε ενδεχόμενη εγκληματική ενέργεια, ακολουθεί ποινική έρευνα.

Η Αστυνομία δεν διαφωνεί με τις αρμοδιότητες που προτείνεται να αναλάβει ο Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου Τουρισμού. Ζητεί όμως να υπάρχει σαφής αναφορά στη συνεργασία των δύο υπηρεσιών, κάτι που, όπως επισημάνθηκε, δεν προκύπτει από τη σημερινή διατύπωση του νομοσχεδίου.

Ο εκπρόσωπός της ανέφερε ότι η Αστυνομία διαθέτει ήδη επταμελή ομάδα ειδικά εκπαιδευμένων μελών, η οποία συμμετέχει σε επιχειρήσεις υπό τον συντονισμό του Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΚΣΕΔ). Η ομάδα εκπαιδεύεται κάθε μήνα και τα μέλη της καλούνται να συνδράμουν στη διερεύνηση θανατηφόρων περιστατικών, πραγματοποιώντας υποβρύχιες εξετάσεις και παρέχοντας εμπειρογνωμοσύνη για τον εξοπλισμό και τις συνθήκες ενός ατυχήματος, πρόσθεσε.

Η εμπειρία αυτή αξιοποιείται ήδη στο ανακριτικό έργο και, σύμφωνα με την Αστυνομία, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στη νέα νομοθεσία. Τη συμμετοχή εξειδικευμένων εμπειρογνωμόνων, του Τμήματος Ανιχνεύσεως Εγκλημάτων και του ΚΣΕΔ εισηγήθηκε και ο Σύνδεσμος Καταδυτικών Κέντρων.

Περίπου 80 πάροχοι, μόλις 8 με 10 με ISO

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το Υφυπουργείο Τουρισμού, στην Κύπρο δραστηριοποιούνται περίπου 80 πάροχοι καταδυτικών υπηρεσιών, χωρίς όμως να υπάρχει σήμερα ολοκληρωμένος μηχανισμός εποπτείας τους.

Όπως ανέφερε εκπρόσωπος του Υφυπουργείου, επιχειρήσεις «ανοίγουν και κλείνουν», χωρίς να υπάρχει δυνατότητα συστηματικής παρακολούθησής τους. Μπορούν να εγγράφονται ως εταιρείες και να εξασφαλίζουν τις απαιτούμενες άδειες από τις τοπικές αρχές, αλλά δεν υπάγονται σε ειδική νομοθεσία για τις καταδυτικές υπηρεσίες.

Σύμφωνα με το Υφυπουργείο, μόλις «οκτώ έως δέκα καταδυτικά κέντρα διαθέτουν σήμερα πιστοποίηση ISO». Η προσπάθεια για τη δημιουργία νομοθετικού πλαισίου, σημείωσε η εκπρόσωπός του, είχε αρχίσει πριν από χρόνια, ενώ στο μεταξύ προσφέρθηκε και σχέδιο επιχορήγησης για την απόκτηση της πιστοποίησης

Για την έκταση της καταδυτικής δραστηριότητας μίλησε και ο εκπρόσωπος του Συνδέσμου Καταδυτικών Κέντρων, αναφέροντας ότι στο ναυάγιο «Ζηνοβία» πραγματοποιούνται πάνω από 30.000 καταδύσεις τον χρόνο, ενώ στην περιοχή του Πρωταρά οι εισαγωγικές καταδύσεις ξεπερνούν τις 60.000 ετησίως.

Σύμφωνα με τον ίδιο, από τότε που το «Ζηνοβία» άρχισε να χρησιμοποιείται ως καταδυτικός προορισμός έχουν καταγραφεί επτά θάνατοι.

Σημειώνεται ότι μελέτη που εκπονήθηκε το 2023 για λογαριασμό του Υφυπουργείου Τουρισμού είχε καταγράψει 86 καταδυτικά κέντρα και 69 καταδυτικά σημεία στην Κύπρο, μεταξύ των οποίων 17 ναυάγια και έξι πάρκα τεχνητών υφάλων. Στις εισηγήσεις της περιλαμβανόταν η δημιουργία συστήματος αδειοδότησης και εποπτείας, ενώ είχαν καταγραφεί και ελλείψεις σε υποδομές και μέτρα ασφάλειας σε καταδυτικές περιοχές.

Ασφάλειες και ιατρικά πιστοποιητικά

Στη συζήτηση τέθηκε και το ύψος της ασφαλιστικής κάλυψης που θα πρέπει να διαθέτουν οι πάροχοι, με βουλευτές να ζητούν να εξεταστεί κατά πόσον χρειάζεται να καθοριστεί ένα ελάχιστο ποσό.

Ερωτήματα υπήρξαν και για τις ιατρικές εξετάσεις. Το Υπουργείο Υγείας ανέφερε ότι οι σχετικές απαιτήσεις θα καθοριστούν με τις προβλεπόμενες ρυθμίσεις.

Από πλευράς των καταδυτικών κέντρων επισημάνθηκε ότι θα ήταν δύσκολο να απαιτούνται πλήρεις ιατρικές εξετάσεις από κάθε τουρίστα που θέλει να δοκιμάσει μια κατάδυση κατά τη διάρκεια των διακοπών του. Όπως εξηγήθηκε, σήμερα οι ενδιαφερόμενοι συμπληρώνουν ειδικά ιατρικά ερωτηματολόγια πριν από την κατάδυση, ενώ διαφορετικές προϋποθέσεις ισχύουν για τους επαγγελματίες εκπαιδευτές.

Η συζήτηση του νομοσχεδίου θα συνεχιστεί σε επόμενες συνεδρίες, ενώ οι εμπλεκόμενοι φορείς κλήθηκαν να στείλουν γραπτώς τις παρατηρήσεις και τις εισηγήσεις τους.