Η Ουκρανία βρίσκεται σε μία πρωτοφανή κρίση από την αρχή του πολέμου με τη Ρωσία, καθώς πλήθος κόσμου έχει ξεχυθεί στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για την αποπομπή από την κυβέρνηση του εξαιρετικά επιτυχημένου και δημοφιλούς υπουργού Άμυνας, Μιχαΐλο Φεντόροφ.
Η απόφαση αυτή του Βολοντιμίρ Ζελένσκι έχει αναδείξει το ρήγμα που επικρατεί εντός του ουκρανικού στρατού, ενώ ταυτόχρονα εγείρει ερωτηματικά, καθώς ο Φεντόροφ στους λίγους μήνες που ηγήθηκε του υπουργείου Άμυνας, πέτυχε τις σημαντικότερες νίκες του Κιέβου έναντι της Μόσχας, μετά από μία περίοδο που ο Βλαντίμιρ Πούτιν βρέθηκε ένα βήμα από την κατάκτηση της κοιλάδας του Ντονμπάς που τόσο επωφθαλμιά.
Ο καινοτόμος 35χρονος στη σύντομη, σχετικά, θητεία του εκσυγχρόνισε τις Ένοπλες Δυνάμεις πέτυχε σημαντικές νίκες για τον Ουκρανικό λαό. Μεταξύ αυτών:
Εκσυγχρόνισε και προώθησε την παραγωγή ουκρανικών drones (πετυχαίνοντας και συμφωνία με την ΕΕ)
Εξασφάλισε την συνέχιση του προγράμματος PURL
Ενίσχυσε την ουκρανική αεράμυνα με τη δημιουργία αντιβαλλιστικού προγράμματος
Πέτυχε συμφωνίες με Κράτη του Κόλπου
Εξαπέλυσε καίρια χτυπήματα που έπληξαν τη ρωσική οικονομία
Γιατί όμως προχώρησε σε αυτό το βήμα ο Ουκρανός πρόεδρος, προκαλώντας την οργή του λαού του;
Ο ασφαλέστερος τρόπος παραμονής στην εξουσία
Η «τακτική» που φαίνεται να ακολουθεί ο Ζελένσκι περιγράφεται χιλιάδες χρόνια πριν από τον «πατέρα της Ιστορίας».
Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, όταν ο τύραννος της Κορίνθου Περίανδρος έστειλε τον απεσταλμένο του στον Θρασύβουλο της Μιλήτου για να μάθει ποιος είναι ο ασφαλέστερος τρόπος να ασκείς την εξουσία, εκείνος του απάντησε με μία αλληγορία.
Ο Θρασύβουλος οδήγησε τον απεσταλμένο σε ένα χωράφι με στάχυα και έκοψε τα πιο ψηλά από αυτά. Όταν εκείνος επέστρεψε στην Κόρινθο, ο Περίανδρος κατάλαβε αμέσως το μήνυμα. Για να παραμείνεις στην εξουσία πρέπει να εξοντώσεις του πιο ικανούς πολίτες.
Ένας από αυτούς τους ικανούς πολίτες φαίνεται να είναι και ο Φεντόροφ, ο οποίος θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «δελφίνος», λόγω της εξαιρετικά πετυχημένης θητείας του στο σημαντικότερο ίσως υπουργείο της Ουκρανίας και της υψηλής δημοφιλίας του.
Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Ζελένσκι πιέζεται όλο και περισσότερο να κάνει εκλογές – μιας και λόγω πολέμου δεν έχουν διεξαχθεί στο χρόνο που θα έπρεπε – ενισχύεται η πιθανότητα η αποπομπή να ήταν μία απέλπιδα προσπάθεια εξασφάλισης του πολιτικού του μέλλοντος.
Τέσσερις ομόλογοι είχαν την ίδια τύχη
Η σημερινή αποπομπή δεν ήταν η πρώτη. Τρεις ακόμα υπουργοί Άμυνας έχουν δει την «πόρτα της εξόδου» από την κυβέρνηση Ζελένσκι με μία περίπτωση να ξεχωρίζει για τα κοινά χαρακτηριστικά της με αυτή του Φεντόροφ.
Τον Σεπτέμβριο του 2023 ο Ζελένσκι απομάκρυνε τον Ολεξέι Ρέζνικοφ μετά από σχεδόν δύο χρόνια στην ηγεσία του υπουργείου, ενώ αντικατέστησε επίσης και τον διάδοχό του Ρουστέμ Ουμέροφ. Ο Ντενίζ Σμιχάλ, επίσης καθαιρέθηκε, λόγω της εμπλοκής της σε σκάνδαλα διαφθοράς.
Η περίπτωση του Ουμέροφ είναι χαρακτηριστική, καθώς και εκείνος θεωρείται πως είχε μία επιτυχημένη θητεία στο υπουργείο Άμυνας, ενώ μετά την αποπομπή του ο πρόεδρος του πρότεινε τη θέση του ειδικού συμβούλου και διαπραγματευτή με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Την ίδια θέση πρότεινε και στον Φεντόροφ, ο οποίος όμως αρνήθηκε αφήνοντας σημαντικές αιχμές για υψηλόβαθμα στελέχη του ουκρανικού στρατού.
Κίνδυνος εντός των τειχών
Ο σημαντικότερος ίσως κίνδυνος αυτή τη στιγμή για το Κίεβο βρίσκεται εντός συνόρων και όχι εκτός. Και είναι το ρήγμα που παρουσιάζεται εντός του στρατεύματος, αλλά και η δυσαρέσκεια στην ουκρανική κοινωνία.
Ο Ζελένσκι αντικατέστησε τον Φεντόροφ παίρνοντας καθαρά το μέρος του γηραιότερου επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων, Ολεξάντρ Σίρσκι. Ο απερχόμενος υπουργός είχε συγκρουστεί επανειλημμένα με τον Σίρσκι κατηγορώντας τον για διχατική συμπεριφορά και ζητώντας την αντικατάστασή του.
Στρατιωτικοί αντέδρασαν έντονα στην αποπομπή, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο παύσης των μεταρρυθμίσεων που έχουν ξεκινήσει. Ο αναπληρωτής διοικητής της ουκρανικής Πολεμικής Αεροπορίας, συνταγματάρχης Πάβλο Γελιζάροφ, υπέβαλε την παραίτησή του σε ένδειξη διαμαρτυρίας, χαρακτηρίζοντας την αποπομπή του Φεντόροφ «μεγάλο κακό για την αμυντική ικανότητα της χώρας».
Την ίδια ώρα οι πολίτες έχουν ξεχυθεί στους δρόμος μεγάλων ουκρανικών πόλεων διαμαρτυρόμενοι για την κίνηση του προέδρου. Περισσότεροι από 1.000 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το προεδρικό μέγαρο στο Κίεβο, κρατώντας πλακάτ υπέρ του Φεντόροφ. Σε ένα αναγραφόταν: «Γιατί;». Σε άλλο: «Έχετε τα λογικά σας;». Το πλήθος φώναζε επίσης συνθήματα όπως «Έξω ο Σίρσκι».
«Ο Φεντόροφ εκπροσωπεί το νέο»
Ένας από τους διαδηλωτές, ο Αντρίι Ντλιγκάχ, δήλωσε ότι ο Φεντόροφ εκπροσωπεί ένα νέο μοντέλο πολιτικής, βασισμένο στη διαφάνεια, την ανοιχτή διακυβέρνηση και τον εκσυγχρονισμό.
«Ο Σίρσκι είναι ένας παλαιάς κοπής στρατηγός. Κάποιοι από τους συνεργάτες του φέρονται να είναι διεφθαρμένοι και να προωθούν τα δικά τους προγράμματα για drones. Το πρόβλημα είναι ότι ο Ζελένσκι αντιτίθεται σε οποιονδήποτε δείχνει πολιτικές φιλοδοξίες», είπε.
Και κατέληξε: «Μόνο λίγοι άνθρωποι μπορούν να επηρεάσουν τη σκέψη του προέδρου. Οι περισσότεροι είναι εναντίον του Φεντόροφ. Προτιμούν ένα παλαιού τύπου μοντέλο διακυβέρνησης, παρόμοιο με αυτό της Ρωσίας, με έναν τσάρο στην κορυφή.»
Το ρήγμα στην ουκρανική στρατιωτική ηγεσία είναι μία συνθήκη ευνοϊκή για την Ρωσία, η οποία παρά τις νίκες επί του πεδίου, έχει υποφέρει σοβαρά πλήγματα τόσο στην οικονομία της, όσο και στις πετρελαϊκές της εγκαταστάσεις. Ο Ζελένσκι κάλεσε σε ενότητα, καθώς το Κίεβο φαίνεται να χάνει το σημαντικότερο ίσως όπλο μίας χώρας εν καιρώ πολέμου, την εθνική ομοψυχία.
