Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on GoogleΘεοδόσης Πίπης – Ανταπόκριση από Βρυξέλλες
Δικαιότερη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη με στόχο να αρθούν τα οικονομικά και διοικητικά εμπόδια που εξακολουθούν να δυσκολεύουν την πρόσβαση των Ευρωπαίων ασθενών σε θεραπείες σε άλλα κράτη μέλη προωθεί κύπριος ευρωβουλευτής.
Για τους ασθενείς που χρειάζονται εξειδικευμένη θεραπεία, η οποία δεν είναι διαθέσιμη στη χώρα τους, η μετάβαση σε άλλο κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να σηματοδοτήσει την έναρξη μιας νέας δοκιμασίας. Πρέπει να εξασφαλίσουν εκ των προτέρων τα χρήματα για την κάλυψη του κόστους, να διαχειριστούν περίπλοκες διαδικασίες έγκρισης και να αντιμετωπίσουν την αβεβαιότητα ως προς το κατά πόσο θα τους επιστραφούν τελικά τα έξοδα.
Η προσπάθεια αναθεώρησης της Οδηγίας της ΕΕ για τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη, η οποία υιοθετήθηκε το 2011, εισέρχεται πλέον σε καθοριστική φάση. Η ψηφοφορία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προγραμματιστεί για τις 3 Δεκεμβρίου, ενώ η ψηφοφορία στην Ολομέλεια αναμένεται τον Φεβρουάριο του 2027.
Η πρωτοβουλία συγκεντρώνει υποστήριξη από διαφορετικές πολιτικές ομάδες, από την Αριστερά μέχρι τη Δεξιά, γεγονός που αντανακλά την ευρύτερη αναγνώριση ότι το υφιστάμενο σύστημα δεν λειτουργεί εξίσου αποτελεσματικά για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες.
Οι προτάσεις συζητήθηκαν αυτή την εβδομάδα σε συνέντευξη με τον ευρωβουλευτή Γιώργο Γεωργίου, ο οποίος διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της κοινοβουλευτικής πρωτοβουλίας.

Το ζήτημα, ωστόσο, ξεπερνά κατά πολύ τα όρια οποιασδήποτε πολιτικής ομάδας. Το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο η ΕΕ μπορεί να καταστήσει το δικαίωμα αναζήτησης ιατρικής περίθαλψης σε άλλο κράτος μέλος πραγματικότητα για τους πολίτες και όχι μια δυνατότητα που παραμένει απρόσιτη για πολλούς ασθενείς.
Μιλώντας στο philenews, ο κ. Γεωργίου ανέφερε ότι «παρά το γεγονός ότι η Οδηγία βρίσκεται σε ισχύ εδώ και 13 χρόνια, πολλοί Ευρωπαίοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη πέραν των συνόρων της χώρας τους».
«Αυτό μετατρέπεται ουσιαστικά σε ζήτημα κοινωνικοοικονομικής ανισότητας», πρόσθεσε.
Ένα δικαίωμα στα χαρτιά, όχι όμως πάντα στην πράξη
Η Οδηγία του 2011 καθιέρωσε ένα πλαίσιο που επιτρέπει στους πολίτες της ΕΕ να αναζητούν υγειονομική περίθαλψη σε άλλο κράτος μέλος και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να λαμβάνουν αποζημίωση από τη χώρα τους.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια. Όπως εξήγησε ο κ. Γεωργίου, οι ασθενείς ενδέχεται να υποχρεώνονται να καταβάλουν ολόκληρο το κόστος της θεραπείας εκ των προτέρων και στη συνέχεια να περιμένουν την επιστροφή των χρημάτων τους.
Παράλληλα, οι διοικητικές διαδικασίες και η απαίτηση εξασφάλισης προηγούμενης έγκρισης καθιστούν συχνά τη διαδικασία δυσνόητη και χρονοβόρα.
Τα Εθνικά Σημεία Επαφής, τα οποία έχουν ως αποστολή να παρέχουν ενημέρωση και καθοδήγηση, δεν προσφέρουν πάντοτε στους ασθενείς την υποστήριξη που χρειάζονται.
Στην πράξη, η πρόσβαση σε διασυνοριακή περίθαλψη μπορεί να εξαρτάται όχι μόνο από τις ιατρικές ανάγκες ενός ασθενούς, αλλά και από την οικονομική του κατάσταση, τη γνώση του για το ισχύον σύστημα και τη χώρα στην οποία διαμένει.
Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση επιχειρεί να αντιμετωπίσει αυτή την ανισότητα, στηρίζοντας τη βασική αρχή ότι η πρόσβαση στην αναγκαία υγειονομική περίθαλψη δεν πρέπει να εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα του ασθενούς ή την ικανότητά του να διαχειρίζεται μια υπερβολικά περίπλοκη γραφειοκρατία.
Άρση των οικονομικών εμποδίων
Μία από τις σημαντικότερες προτάσεις αφορά την εγκατάλειψη της πρακτικής που υποχρεώνει τους ασθενείς να πληρώνουν οι ίδιοι το κόστος της θεραπείας και στη συνέχεια να διεκδικούν την επιστροφή των χρημάτων τους.
Αντί αυτού, η πρωτοβουλία προτείνει τη δημιουργία άμεσων οικονομικών διευθετήσεων μεταξύ των αρμόδιων υγειονομικών αρχών των κρατών μελών, ώστε να περιοριστεί η οικονομική επιβάρυνση των ασθενών και των οικογενειών τους. Παράλληλα, επιδιώκει καλύτερη κάλυψη των εξόδων μετακίνησης και διαμονής, ιδιαίτερα για ευάλωτα άτομα ή ασθενείς που πρέπει να ταξιδέψουν μεγάλες αποστάσεις για να λάβουν εξειδικευμένη φροντίδα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα παιδιά που χρειάζονται θεραπεία στο εξωτερικό. Οι προτάσεις προβλέπουν ταχύτερη πρόσβαση στην περίθαλψη και ουσιαστική στήριξη των οικογενειών, αναγνωρίζοντας ότι το κόστος μετακίνησης με ένα παιδί μπορεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο μια ήδη δύσκολη κατάσταση.
Εξειδικευμένες θεραπείες και σπάνιες ασθένειες
Για τους ασθενείς με σπάνιες ή σύνθετες παθήσεις, η μετάβαση σε άλλη χώρα μπορεί να αποτελεί τη μοναδική δυνατότητα πρόσβασης στην απαραίτητη ιατρική εξειδίκευση.
Για τον λόγο αυτό, η πρωτοβουλία δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη βελτίωση της πρόσβασης σε εξειδικευμένα κέντρα, κλινικές δοκιμές και προηγμένες θεραπείες, συμπεριλαμβανομένων των γονιδιακών και κυτταρικών θεραπειών.
Προβλέπει επίσης την ενίσχυση των Ευρωπαϊκών Δικτύων Αναφοράς (European Reference Networks – ERNs), τα οποία συνδέουν εξειδικευμένες ιατρικές ομάδες και κέντρα από διαφορετικές χώρες. Οι προτάσεις αποσκοπούν στη διασφάλιση σταθερής χρηματοδότησης και στη δημιουργία ενός σαφέστερου θεσμικού πλαισίου για τη λειτουργία αυτών των δικτύων, ώστε η εξειδικευμένη γνώση να αξιοποιείται ευρύτερα και να μην παραμένει συγκεντρωμένη σε περιορισμένο αριθμό νοσοκομείων.
Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αποτελεί επίσης η καλύτερη στήριξη των ασθενών, ιδιαίτερα των παιδιών, καθώς και των οικογενειών τους. Η δημιουργία εθνικών υπηρεσιών καθοδήγησης ασθενών θα μπορούσε να βοηθήσει τους ενδιαφερομένους να κατανοήσουν τις διαθέσιμες επιλογές, να εντοπίσουν εξειδικευμένα κέντρα και να διαχειριστούν τα πρακτικά ζητήματα που προκύπτουν κατά την αναζήτηση θεραπείας στο εξωτερικό.
«Μία από τις βασικές μας προτεραιότητες είναι η δημιουργία εξειδικευμένων μονάδων για παιδιά, οι οποίες θα διασφαλίζουν την πρόσβασή τους σε καινοτόμες και σύγχρονες ιατρικές διαδικασίες και θεραπείες», ανέφερε ο κ. Γεωργίου.
Ψηφιακή συνεργασία και ενίσχυση της δημόσιας υγείας
Οι προτεινόμενες αλλαγές περιλαμβάνουν επίσης την ευρύτερη αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων στον τομέα της υγείας. Η τηλεϊατρική, οι ηλεκτρονικές συνταγές και η ανταλλαγή ιατρικών φακέλων μεταξύ των κρατών θα μπορούσαν να συμβάλουν στον καλύτερο συντονισμό της διασυνοριακής περίθαλψης και στον περιορισμό αχρείαστων διοικητικών καθυστερήσεων.
Ωστόσο, η πρωτοβουλία δεν περιορίζεται στην τεχνολογία ή στη διοικητική μεταρρύθμιση. Βασίζεται επίσης σε μια ευρύτερη πολιτική προσέγγιση για τον ρόλο της υγείας στην Ευρώπη.
Η θέση του κ. Γεωργίου, όπως την παρουσίασε κατά την ομιλία του για την προώθηση της πρότασης, είναι ότι η υγεία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δημόσιο και κοινωνικό αγαθό και όχι ως εμπορικό προϊόν.
Όπως υποστηρίζει, η ευρωπαϊκή συνεργασία θα πρέπει να ενισχύει τα δημόσια συστήματα υγείας και να διασφαλίζει ότι οι ασθενείς λαμβάνουν περίθαλψη με βάση τις ανάγκες τους.
Το κόστος για μια δικαιότερη υγειονομική περίθαλψη
Η εφαρμογή των αλλαγών θα απαιτήσει χρηματοδότηση. Για τον λόγο αυτό, η πρωτοβουλία ζητά την εξασφάλιση πρόσθετων ευρωπαϊκών πόρων, προκειμένου να καταστεί δυνατή η υλοποίηση των προτάσεων. Το ζήτημα της χρηματοδότησης αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά θέματα των πολιτικών διαπραγματεύσεων ενόψει της ψηφοφορίας του Δεκεμβρίου.
Παρά τη στήριξη που έχουν εξασφαλίσει οι προτάσεις από διαφορετικές πολιτικές ομάδες, η εξεύρεση των απαραίτητων πόρων για την εφαρμογή τους ενδέχεται να αποδειχθεί πιο δύσκολη υπόθεση.
Ο κ. Γεωργίου έχει προειδοποιήσει ότι ορισμένες συντηρητικές δυνάμεις της Δεξιάς επιχειρούν να εμποδίσουν τις προσπάθειες για κινητοποίηση νέας χρηματοδότησης.
Μιλώντας περαιτέρω στο en.philenews, υπογράμμισε ότι «η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατέστησε σαφές κατά την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης ότι έχουν διατεθεί δισεκατομμύρια ευρώ για την ασφάλεια και την άμυνα, τομείς που ασφαλώς έχουν μεγάλη σημασία. Ωστόσο, αυτή η εξέλιξη γίνεται εις βάρος άλλων σημαντικών τομέων, όπως η υγεία, η παιδεία, το κοινωνικό κράτος και η πράσινη μετάβαση».
«Η πρόεδρος μίλησε για περισσότερο από μία ώρα στο Στρασβούργο εκείνη την ημέρα, χωρίς να κάνει ούτε μια σύντομη αναφορά στην υγεία», πρόσθεσε.
Τα επόμενα βήματα
Οι επικείμενες ψηφοφορίες θα αποτελέσουν σημαντική δοκιμασία για το κατά πόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να μετατρέψει την ευρεία πολιτική στήριξη για δικαιότερη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη σε συγκεκριμένες προτάσεις.
Η πρωτοβουλία που βρίσκεται πλέον ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επιχειρεί να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα σε ένα δικαίωμα που αναγνωρίζεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία και στη δυνατότητα των πολιτών να το ασκήσουν στην πράξη.
Κλείνοντας, ο κ. Γεωργίου ανέφερε ότι, λόγω του «ανθρωπιστικού χαρακτήρα της συγκεκριμένης πρότασης», ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα μέχρι στιγμής είναι η στενή συνεργασία που έχει αναπτυχθεί μεταξύ των πολιτικών ομάδων, ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης.