Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου ΕΕ–Ινδίας ολοκληρώθηκε και υπεγράφη την Τρίτη στο Νέο Δελχί, με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να τη χαρακτηρίζει τη «μητέρα όλων των εμπορικών συμφωνιών». Η συμφωνία δημιουργεί ζώνη ελεύθερου εμπορίου 2 δισ. ανθρώπων, έπειτα από διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν το 2007, ανεστάλησαν το 2013 και επανεκκίνησαν το 2022.
Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 16ης Συνόδου Κορυφής ΕΕ–Ινδίας, κατά την οποία εγκρίθηκε επίσης η Εταιρική Σχέση για την Ασφάλεια και την Άμυνα, ενισχύοντας περαιτέρω το στρατηγικό βάθος των διμερών σχέσεων. Η φον ντερ Λάιεν και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα είχαν προηγουμένως συμμετάσχει, ως επίτιμοι προσκεκλημένοι, στους εορτασμούς για την 77η Ημέρα της Δημοκρατίας της Ινδίας, πρώτη φορά για ηγεσία της ΕΕ.
«Σε έναν ολοένα και πιο ασταθή κόσμο, η Ευρώπη επιλέγει τη συνεργασία και τις στρατηγικές εταιρικές σχέσεις», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν, υπογραμμίζοντας ότι η συμφωνία προβλέπει δραστική μείωση δασμών και ανοίγει νέες ευκαιρίες για εμπόριο και επενδύσεις.
Η νέα συμφωνία μειώνει σημαντικά δασμολογικούς και μη δασμολογικούς φραγμούς, εξοικονομώντας περίπου €4 δισ. σε δασμούς για τους εξαγωγείς. Σήμερα δραστηριοποιούνται στην Ινδία περίπου 6.000 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί. Το πλαίσιο περιλαμβάνει ρήτρες βιώσιμης ανάπτυξης και προβλέψιμους κανόνες, ενισχύοντας την ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων και τη διαφοροποίηση του εμπορίου.
Στο περιθώριο της Συνόδου, η φον ντερ Λάιεν και ο Πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι συμμετέχουν στο πρώτο Επιχειρηματικό Φόρουμ ΕΕ–Ινδίας, με στόχο την ενίσχυση της ιδιωτικής συνεργασίας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην Εταιρική Σχέση για την Ασφάλεια και την Άμυνα, που προβλέπει στενότερη συνεργασία σε τομείς όπως θαλάσσια ασφάλεια, μη διάδοση όπλων, διάστημα, κυβερνοασφάλεια, υβριδικές απειλές και καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Παράλληλα, ξεκινούν διαπραγματεύσεις για συμφωνία ανταλλαγής διαβαθμισμένων πληροφοριών, ανοίγοντας τον δρόμο για συμμετοχή της Ινδίας σε πρωτοβουλίες ασφάλειας της ΕΕ.
Οι δύο πλευρές ενισχύουν ακόμη τη συνεργασία σε κρίσιμες τεχνολογίες, καινοτομία και έρευνα, με τη δημιουργία Κόμβων Καινοτομίας ΕΕ–Ινδίας και την έναρξη Εταιρικής Σχέσης για τις Νεοφυείς Επιχειρήσεις. Ανανεώθηκε έως το 2030 η συμφωνία επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας και ξεκίνησαν διερευνητικές συνομιλίες για σύνδεση της Ινδίας με το πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη».
Στον τομέα κινητικότητας και δεξιοτήτων, εγκρίθηκε ολοκληρωμένο πλαίσιο που διευκολύνει τη μετακίνηση ειδικευμένων εργαζομένων, νέων επαγγελματιών και εποχικών εργατών, ενώ ιδρύεται στην Ινδία το πρώτο Ευρωπαϊκό Νομικό Γραφείο Πύλης για ενημέρωση εργαζομένων, φοιτητών και ερευνητών.
Τέλος, οι ηγέτες ενέκριναν τη Στρατηγική Ατζέντα ΕΕ–Ινδίας έως το 2030, επαναβεβαιώνοντας τη συνεργασία σε κλιματική μετάβαση, πράσινη ενέργεια, κυκλική οικονομία και συνδεσιμότητα Ευρώπης–Ινδο-Ειρηνικού, καθώς και κοινές δράσεις σε τρίτες χώρες. Η Σύνοδος χαρακτηρίζεται ορόσημο που θέτει τα θεμέλια για μία από τις πιο καθοριστικές στρατηγικές εταιρικές σχέσεις του 21ου αιώνα.
Το Reuters επισημαίνει ακόμα ότι η ΕΕ είναι μεταξύ των κορυφαίων εμπορικών εταίρων της Ινδίας, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, με το συνολικό διμερές εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών να ξεπερνά τα 190 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024/25. Η Ινδία εξήγαγε περίπου 76 δισεκατομμύρια δολάρια σε αγαθά και 30 δισεκατομμύρια δολάρια σε υπηρεσίες προς την Ένωση των 27 κρατών.
Οι μέσοι δασμοί της ΕΕ στα ινδικά προϊόντα είναι σχετικά χαμηλοί, περίπου 3,8%, αλλά οι τομείς έντασης εργασίας, όπως τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα ενδύματα, αντιμετωπίζουν δασμούς περίπου 10%, σύμφωνα με την Global Trade Research Initiative, μια δεξαμενή σκέψης με έδρα το Δελχί.
Οι εξαγωγές της ΕΕ προς την Ινδία αντιμετωπίζουν πολύ υψηλότερα εμπόδια σήμερα, με μέσο σταθμισμένο δασμό περίπου 9,3% σε αγαθά αξίας 60,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2024/25.
Οι δασμοί της Ινδίας είναι ιδιαίτερα υψηλοί στα αυτοκίνητα, τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων, τα χημικά και τα πλαστικά. Οι μειώσεις των δασμών μέσω της συμφωνίας θα δημιουργήσουν ευκαιρίες εξαγωγής για ευρωπαϊκά αυτοκίνητα, μηχανήματα, αεροσκάφη και χημικά, βελτιώνοντας παράλληλα την πρόσβαση σε υπηρεσίες, προμήθειες και επενδύσεις.
Ήδη χθες έγινε γνωστό ότι η Ινδία σχεδιάζει να μειώσει τους δασμούς στα αυτοκίνητα που εισάγονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο 40% από το 110% που είναι τώρα, καθώς οι δύο πλευρές πλησιάζουν σε συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών, που είναι δυνατό να ολοκληρωθεί αύριο Τρίτη.
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι συμφώνησε να μειώσει αμέσως τον φόρο σε έναν αριθμό αυτοκινήτων από την ΕΕ, με τιμή εισαγωγής άνω των 15.000 ευρώ, δήλωσαν στο Reuters δύο πηγές που ενημερώθηκαν για τις συνομιλίες.
Το ποσοστό θα μειωθεί περαιτέρω στο 10% με την πάροδο του χρόνου, πρόσθεσαν, διευκολύνοντας την πρόσβαση στην ινδική αγορά για ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες όπως η Volkswagen, η Mercedes-Benz και η BMW.
Εξαιρούνται γεωργικά και γαλακτοκομικά
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα γεωργικά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα (που σε ό,τι αφορά τη συμφωνία με τα κράτη της Mercosur προκάλεσαν την οργή των Ευρωπαίων γεωργοκτηνοτρόφων) εξαιρούνται από τη συμφωνία ΕΕ – Ινδίας. Η Ινδία δεν συμφώνησε για κατάργηση των δασμών σε περισσότερο από το 95% των αγαθών και εξετάζει το ενδεχόμενο σταδιακών μειώσεων ή περιορισμένων ποσοστώσεων αντί για απότομες μειώσεις δασμών, επικαλούμενη κινδύνους για την εγχώρια παραγωγή.
Δύο σημαντικές ανησυχίες είναι ο συνοριακός φόρος άνθρακα της ΕΕ, ο οποίος θα μπορούσε να αμβλύνει τα δασμολογικά κέρδη για τους Ινδούς εξαγωγείς και τα υψηλά μη δασμολογικά εμπόδια, όπως οι κανονιστικές καθυστερήσεις, τα αυστηρά πρότυπα και το κόστος πιστοποίησης.
Η συμφωνία δεν έχει αποκλειστικά εμπορικό περιεχόμενο, καθώς αφορά επίσης κοινές πρωτοβουλίες άμυνας και ασφάλειας, συνεργασία σε θαλάσσια ασφάλεια, κυβερνοασφάλεια και αντιτρομοκρατία και δομημένο διάλογο πολιτικής σε στρατηγικά θέματα.
