Η Ελλάδα αποχαιρέτησε σήμερα την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, η οποία έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών, αφήνοντας πίσω της σημαντικό πνευματικό και ακαδημαϊκό έργο.
Η κηδεία της διακεκριμένης βυζαντινολόγου τελέστηκε δημοσία δαπάνη, ως ελάχιστος φόρος τιμής στην προσωπικότητα και το έργο της. Η εξόδιος ακολουθία πραγματοποιήθηκε σήμερα, Παρασκευή, στις 13:00, στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών, παρουσία εκπροσώπων της πολιτείας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και πλήθους πολιτών.
Νωρίτερα, η σορός της είχε τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα.
Ο επικήδειος λόγος του Έλληνα πρωθυπουργού
Επικήδειο για την Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ εκφώνησε ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, τονίζοντας ότι γεύτηκε μια διαδρομή από τις γειτονιές του Βύρωνα που την έφερε στο κέντρο του κόσμου.
«Σκέφτομαι ότι η γυναίκα που αποχαιρετούμε πέτυχε να γίνει αυτό που ήθελε. Μια γέφυρα ανάμεσα στα προσφυγικά της Αθήνας και τις πρωτεύουσες του κόσμου. Μια άλλη γέφυρα που ανέδειξε το Βυζάντιο ως αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής ταυτότητας. Κι αυτό μακριά από ιδεολογικές αγκυλώσεις και συμπλέγματα, ώστε με οδηγούς την εμπειρία και το αποτέλεσμα να βρει αναζήτηση στη φιλελεύθερη σκέψη», είπε.
«Η προσφορά της δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ούτε αποσπασματικά ούτε επιλεκτικά. Η παρουσία της ακολουθεί ένα σύνολο, που διατρέχει η αγάπη για την ιστορία και την πατρίδα, η έγνοια για τον συνάνθρωπο και τέλος η τολμηρή άποψη και η γενναιότητα να διατυπώνεται ανεξάρτητα από τις εφήμερες ενστάσεις που ίσως συναντήσει».
Σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, οι γλαφυρές της διηγήσεις δίπλα στα λιτά της αποθέματα τραβούσαν τους ανθρώπους. Η αφήγησή της υπήρξε μοναδική. Γιατί ως ιστορικός έβλεπε την επιστήμη της, την Ιστορία ως κτήμα όλων, ενώ ως πολίτης επεδίωκε να μεταφέρει τη σκυτάλη εμπειριών.
«Με ένα μάθημα, θα ήθελα να πω το προσωπικό αντίο στην προσωπική Ελληνίδα. Ήταν σκέψεις γραμμένες στο χέρι στο πολυτονικό, το 2015, όταν με ενθάρρυνε να διεκδικήσω την ηγεσία της ΝΔ», είπε, παραθέτοντας ένα σημείωμά της. «Καλό σου ταξίδι, αγαπημένη μου Ελένη», είπε.
Επικήδειο εκφώνησε ο Κωνσταντίνος Τασούλας
«Πέρασε στην αιωνιότητα των οικουμενικών Ελληνίδων, ένα κορίτσι από τον Βύρωνα, που έθεσε τον εαυτό της υπεράνω μέτρων. Ήταν μια ιστορικός που ήθελε να αναμετρηθεί με την Ιστορία. Γιατί όπως έλεγε, είχε διαγράψει τον όρο “αδύνατον”. Έλεγε ότι ο εφησυχασμός είναι η μεγαλύτερη δειλία. Και μόνο δειλή δεν υπήρξε. Υπέβαλε όλες τις αλήθειες και τις αλήθειες των άλλων στη διαδικασία του ορθολογισμού. Όχι μόνον εφησύχασε σε στερεότυπα, αλλά προχώρησε και κατέκτησε νέα εδάφη. Ετσι αναμετρήθηκε με τα μεγάλα, έτσι έκανε τα αδύνατα δυνατά», τόνισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας.
Όπως είπε, ανέσκαψε και «έφερε στο φως αλήθειες που η Ευρώπη και η Ελλάδα είχαν αγνοήσει και ξεχάσει. Ήταν μια από τις πλέον αναγνωρισμένες προσωπικότητες στις κλασικές σπουδές διεθνώς. Γιατί απέδειξε ότι το Βυζάντιο βρίσκεται στην καρδιά της Δύσης».
Η Αρβελέρ, είπε, απέδειξε την ενότητα Ευρώπης και Ελλάδος και μας έμαθε ότι το Βυζάντιο είναι η γέφυρα μεταξύ αρχαιότητας και ελληνικής ιστορίας. Και μας εξήγησε ότι η Ελλάδα και η ορθοδοξία αποτελούν τη βάση της νεοελληνικής ταυτότητας. «Ήταν ένα υπόδειγμα αυθεντικότητας, θάρρους και ελευθερίας της σκέψης. Νίκησε τον χρόνο με όλους τους τρόπους. Με το έργο της και τη μακρά ζωή της και με το νεανικό πείσμα της κατόρθωσε να επιβεβαιώσει ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία».
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε μια εμβληματική μορφή της βυζαντινής ιστοριογραφίας. Το 1967 έγινε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, ενώ στη συνέχεια ανέλαβε και καθήκοντα πρύτανη, γράφοντας ιστορία ως η πρώτη γυναίκα που κατέλαβε το ανώτατο αξίωμα στο ιστορικό πανεπιστημιακό ίδρυμα.
Το πλούσιο συγγραφικό της έργο και η διεθνής της ακτινοβολία αναγνωρίστηκαν με σημαντικές διακρίσεις. Μεταξύ άλλων, τιμήθηκε στη Γαλλία με τον Μεγαλόσταυρο του Εθνικού Τάγματος της Τιμής, ενώ έλαβε βραβεία και τιμητικούς τίτλους από πανεπιστήμια και ακαδημαϊκά ιδρύματα σε ολόκληρη την Ευρώπη.
