Τα τελευταία χρόνια η απλοποίηση της ευρωπαϊκής κοινωνικής νομοθεσίας βρίσκεται στο επίκεντρο του διαλόγου για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας. Σε συνθήκες αυξημένου διεθνούς ανταγωνισμού, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να διασφαλίσει ότι το κανονιστικό πλαίσιο της αγοράς εργασίας παραμένει σαφές και εφαρμόσιμο.
Στο πλαίσιο αυτό, η πρόσφατη παρέμβαση της BusinessEurope, της κύριας εργοδοτικής οργάνωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, της οποίας η Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ) αποτελεί μοναδικό μέλος από την Κύπρο, με την κοινοποιήση του policy paper «Stepping up EU simplification efforts in the field of social affairs», επαναφέρει στο προσκήνιο μια ολοκληρωμένη δέσμη προτάσεων για την απλοποίηση της ευρωπαϊκής κοινωνικής νομοθεσίας. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η μείωση του κόστους συμμόρφωσης, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και η διαμόρφωση μιας πιο λειτουργικής και προβλέψιμης αγοράς εργασίας.
Για την Κύπρο, και ειδικότερα για την ΟΕΒ, η συζήτηση αυτή δεν είναι θεωρητική. Συνδέεται άμεσα με τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, την αποτελεσματικότητα του κοινωνικού διαλόγου και την ικανότητα της οικονομίας να διατηρεί την παραγωγικότητα και την ανθεκτικότητά της.
Η BusinessEurope, επισημαίνει ότι η ευρωπαϊκή κοινωνική πολιτική της επόμενης περιόδου πρέπει να βασίζεται σε δύο βασικούς άξονες.
∙ Πρώτον, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και των υπηρεσιών.
∙ Δεύτερον, την αποφυγή νέων ρυθμιστικών πρωτοβουλιών που επιβαρύνουν δυσανάλογα τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ).
Η ευρωπαϊκή κοινωνική πολιτική έχει συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση ενός ισχυρού πλαισίου προστασίας των εργαζομένων και στην ενίσχυση του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου. Ταυτόχρονα όμως, η συνεχής υιοθέτηση νέων κανονισμών, η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των οδηγιών και οι πολλαπλές υποχρεώσεις συμμόρφωσης δημιουργούν συχνά ένα περιβάλλον που δυσκολεύει την καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων.
Παράλληλα, σημαντικό μέρος της γραφειοκρατικής επιβάρυνσης που αντιμετωπίζουν σήμερα οι επιχειρήσεις προκύπτει από τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Πρόκειται κυρίως για υποχρεώσεις συμμόρφωσης και υποβολής στοιχείων, τις λεγόμενες reporting obligations, οι οποίες δημιουργούν αυξημένο ρυθμιστικό και εποπτικό κόστος για τις επιχειρήσεις.
Την ίδια στιγμή, μέσω της ενεργού συμμετοχής της στην BusinessEurope βασικός συνομιλητής των ευρωπαϊκών θεσμών σε θέματα οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής, η ΟΕΒ συμβάλλει στη διαμόρφωση των σχετικών πολιτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η παρουσία του Προέδρου της ΟΕΒ, κ. Γιώργου Παντελίδη, στη θέση του Αντιπροέδρου της BusinessEurope ενισχύει περαιτέρω τη δυνατότητα της κυπριακής επιχειρηματικής κοινότητας να συμμετέχει ενεργά στον διάλογο για τη μείωση του ρυθμιστικού και διοικητικού κόστους που επιβαρύνει τις επιχειρήσεις στην Ευρώπη.
Το ζητούμενο για την ΟΕΒ δεν είναι η αποδυνάμωση των κοινωνικών δικαιωμάτων. Αντίθετα, στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι κανόνες που θεσπίζονται μπορούν να εφαρμόζονται με τρόπο αποτελεσματικό, αναλογικό και πρακτικά εφαρμόσιμο. Στο πλαίσιο αυτό, η BusinessEurope προτείνει μια πιο συστηματική προσπάθεια απλοποίησης της υφιστάμενης νομοθεσίας.
Κεντρικό στοιχείο των προτάσεων αποτελεί η δημιουργία ενός «Labour Market Omnibus». Πρόκειται για μια δέσμη στοχευμένων τροποποιήσεων σε υφιστάμενες ευρωπαϊκές Οδηγίες, με στόχο τη μείωση των ρυθμιστικών επιβαρύνσεων κατά 25% συνολικά και τουλάχιστον κατά 35% για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Οι προτάσεις αυτές επικεντρώνονται σε συγκεκριμένες ευρωπαϊκές νομοθεσίες που επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία των επιχειρήσεων και το διοικητικό τους κόστος, όπως:
∙ Η Οδηγία για τη Διαφάνεια Αμοιβών (Pay Transparency Directive).
∙ Η Οδηγία για τις Διαφανείς και Προβλέψιμες Συνθήκες Εργασίας (Transparent and Predictable Working Conditions Directive).
∙ Η Οδηγία για τον Χρόνο Εργασίας (Working Time Directive).
∙ Η πρόσφατη Οδηγία για την εργασία μέσω ψηφιακών πλατφορμών (Platform Work Directive).
Για μια χώρα όπως η Κύπρος, η συζήτηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Η ΟΕΒ υποστηρίζει διαχρονικά την ανάγκη για ένα πλαίσιο εργασιακών σχέσεων που συνδυάζει σαφήνεια, ευελιξία και πρακτική εφαρμογή.
Η εμπειρία από την εφαρμογή των ευρωπαϊκών οδηγιών στην κυπριακή αγορά εργασίας δείχνει ότι η πολυπλοκότητα και οι συχνές νομοθετικές αλλαγές επιβαρύνουν δυσανάλογα τις μικρές επιχειρήσεις. Η ψηφιοποίηση διαδικασιών, η ενοποίηση απαιτήσεων και η αποφυγή διπλών υποχρεώσεων μπορούν να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα, χωρίς να επηρεάζεται η ουσία της προστασίας των εργαζομένων.
Η απλοποίηση της ευρωπαϊκής κοινωνικής νομοθεσίας δεν αποτελεί μια απλή τεχνική διαδικασία. Είναι μια ευρύτερη προσπάθεια προσαρμογής του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου στις σύγχρονες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες.
Η Ευρώπη χρειάζεται κανόνες που προστατεύουν τους εργαζομένους, αλλά ταυτόχρονα επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να λειτουργούν, να επενδύουν και να δημιουργούν νέες ποιοτικές θέσεις εργασίας. Η διατήρηση αυτής της ισορροπίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη της οικονομίας και της απασχόλησης τα επόμενα χρόνια.
*Λειτουργός, Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων & Κοινωνικής Πολιτικής (ΟΕΒ)
