Υπάρχουν ορισμένες παράμετροι, οι οποίες συνθέτουν ένα πλαίσιο το οποίο μπορούμε να αποκαλέσουμε κοινωνικά δικαιώματα. Η πρόσβαση στη στέγαση, η παροχή προσιτών υπηρεσιών παιδείας και υγείας, οι αξιοπρεπείς μισθοί, η κοινωνική στήριξη σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, είναι ορισμένα από αυτά.

Διά μέσου των χρόνων, έχουν γίνει μεγάλες προσπάθειες και έχει επιτευχθεί αισθητή πρόοδος όσον αφορά στο κράτος πρόνοιας και στην αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού για μεγάλη μερίδα πολιτών. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, διαπιστώνεται ένα σοβαρό πισωγύρισμα, με αποτέλεσμα οι κατακτήσεις αυτές να θέτονται σε κίνδυνο. Είναι ενδεχομένως η πρώτη φορά εδώ και χρόνια, που όχι μόνο μία, αλλά πολλές παράμετροι δεν θεωρούνται πλέον δεδομένοι. Και αυτό είναι ανησυχητικό, καθώς δεν συμβαίνει μόνο σε μια ή δύο χώρες, αλλά εκτείνεται σε μεγάλο μέρος του δυτικού κόσμου και κυρίως σε Ευρώπη και Αμερική.

Την περασμένη βδομάδα συνήλθε η Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου (EMPL) στις Βρυξέλλες. Τόσο η προεδρεύουσα Ευρωβουλεύτρια, Λι Άντερσον, όσο και ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Στέγασης του Ευρωκοινοβουλίου, Κίραν Μαλούλι, αναφέρθηκαν σε ορισμένα πολύ ανησυχητικά στοιχεία σε σχέση με τα κοινωνικά δικαιώματα των πολιτών, όπως τα έχουμε αναφέρει πιο πάνω.

Τόνισαν μεταξύ άλλων ότι:

(α) 92,7 εκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή το 20,9% του πληθυσμού της ΕΕ, βρίσκονταν το 2025 σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

(β) Περίπου 1 εκατομμύριο άνθρωποι είναι άστεγοι στην Ένωση.

(γ) Οι τιμές κατοικιών στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 60% και τα ενοίκια κατά περισσότερο από 20% την τελευταία δεκαετία.

(δ) Περίπου 1,3 εκατομμύρια άνθρωποι είναι άστεγοι και κοιμούνται στον δρόμο ή σε δομές έκτακτης ανάγκης κάθε βράδυ στην ΕΕ, εκ των οποίων σχεδόν 400.000 είναι παιδιά.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με αντίστοιχα στοιχεία, τα οποία αφορούν τις ΗΠΑ, προκύπτει ότι:

(1) Ανεργία: Το ποσοστό ανεργίας βρίσκεται στο 4.2% (περίπου 7,1 εκατομμύρια άτομα), σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του U.S. Bureau of Labor Statistics.

(2) Ποσοστό Φτώχειας: Το επίσημο ποσοστό φτώχειας ανέρχεται στο 10.6%, που αντιστοιχεί σε 35,9 εκατομμύρια ανθρώπους, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του U.S. Census Bureau.

(3) Αριθμός Αστέγων: Καταμετρήθηκαν 745.652 άτομα που βίωναν αστεγία σε ένα μόνο βράδυ κατά την καταμέτρηση του Ιανουαρίου, όπως δημοσιεύθηκε στην ετήσια αναφορά του U.S. Department of Housing and Urban Development (HUD).

(4) Την ίδια ώρα είναι γνωστό ότι στις ΗΠΑ δεν υπάρχει ενιαίο ή καθολικό επίσημο σύστημα υγείας για όλους τους πολίτες. Αντίθετα, βασίζεται σε ένα μικτό ιδιωτικό και δημόσιο σύστημα, όπου οι περισσότεροι πολίτες καλύπτονται ασφαλιστικά μέσω του εργοδότη τους, αγοράζουν ατομικά προγράμματα, ή βασίζονται σε κρατικά προγράμματα ανάλογα με την ηλικία και το εισόδημά τους.

Όπως γίνεται αντιληπτό, το κράτος πρόνοιας, ή κοινωνικό κράτος, βαδίζει σε επικίνδυνα μονοπάτια. Βασικοί κρίκοι της κοινωνίας, αποδυναμώνονται ή εξαφανίζονται εντελώς. Και πρόκειται ασφαλώς για μια πολύ ανησυχητική εξέλιξη, καθότι η οικονομική και κοινωνική εξαθλίωση ενός μεγάλου ποσοστού πολιτών, όπως είναι η μεσαία και χαμηλή εισοδηματική τάξη, αποτελεί συστατικό κατάρρευσης ενός ολόκληρου κράτους.

Εν κατακλείδι, είναι σημαντικό να υπάρχει ανάπτυξη της οικονομίας από τη μια, ωστόσο εξίσου σημαντικό είναι αυτή η ανάπτυξη να συνοδεύεται από κοινωνική ευημερία. Το γεγονός ότι τόσο στην ΕΕ όσο και στις ΗΠΑ η πορεία είναι αντιστρόφως ανάλογη, θα πρέπει να μας ανησυχήσει.