Η συμφωνία για το Brexit και μία άτακτη αποχώρηση

O επικεφαλής διαπραγματευτής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Brexit, Μισέλ Μπαρνιέ, ενημέρωσε πριν μερικές εβδομάδες την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) για τα βασικά σημεία της συμφωνίας, αλλά και το τι μέλλει γενέσθαι μετά την απόρριψη της συμφωνίας από το Βρετανικό Κοινοβούλιο. 
 

Ο κ. Μπαρνιέ ήταν αρκετά διαφωτιστικός και μας έδωσε μια πλήρη εικόνα για τη συμφωνία, εκφράζοντας βέβαια την απογοήτευσή του για την απόρριψή της, τονίζοντας ότι η άτακτη αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ είναι το χειρότερο σενάριο. 

 

Αναλύοντας τη συμφωνία των 585 σελίδων (συνθήκη την ονόμασε), ο Μισέλ Μπαρνιέ αναφέρθηκε σε πέντε βασικά σημεία:
* Σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα των πολιτών Ευρωπαίων στο Ηνωμένο Βασίλειο (Η.Β.), που αριθμούν γύρω στα 3,5 εκατ., και Βρετανών στην ΕΕ, που αριθμούν στο 1,5 εκατ., όλοι οι πολίτες θα συνεχίσουν να έχουν ακριβώς τα ίδια δικαιώματα που έχουν σήμερα, εφ’ όρου ζωής, ακόμα και αυτοί που θα εγκατασταθούν στη μια ή την άλλη περιοχή μέσα στη μεταβατική περίοδο
* Όλες οι οικονομικές δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί σε επίπεδο 28 θα γίνουν σεβαστές, κάτι που σημαίνει ότι το ΗΒ θα συμβάλει στις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει μέσω του κοινοτικού προϋπολογισμού
* Στη συμφωνία περιλαμβάνονται όλα τα ζητήματα που αφορούν τις προστατευόμενες ονομασίες προέλευσης, τα προσωπικά δεδομένα και τις επιμέρους συμφωνίες που έχουν να κάνουν με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας (ΕΥΡΑΤΟΜ) και άλλα στοιχεία της διαδικασίας αποχώρησης
* Σε ό,τι αφορά τη «διακυβέρνηση» (εφαρμογή) της συμφωνίας, έχει αποφασιστεί ότι τις διαφορές θα λύνει μία Ειδική Επιτροπή και σε περιπτώσεις που διακυβεύεται το κοινοτικό δίκαιο, το Δικαστήριο της ΕΕ θα παίζει τον ρόλο του ως ερμηνευτής της κοινοτικής νομοθεσίας
* Η μεταβατική περίοδος σε περίπτωση που τηρηθεί η συμφωνία, θα διαρκέσει μέχρι τις 21/12/2020, οπότε και θα διατηρηθεί η παρούσα κατάσταση σε σχέση με την τελωνειακή ένωση και την κοινή αγορά, ενώ θα υπάρχει η δυνατότητα επέκτασης της μεταβατικής περιόδου για περιορισμένο χρονικό διάστημα.

 

Επιπλέον, όπως δήλωσε ο Μ. Μπαρνιέ, η συμφωνία περιλαμβάνει τρία πρωτόκολλα:
– Το πρώτο αφορά το Γιβραλτάρ και τις επιμέρους συμφωνίες Ισπανίας – ΗΒ
– Το δεύτερο την Κύπρο και τις κυρίαρχες βρετανικές βάσεις, και το οποίο διαφυλάσσει τη συνέχιση των σημερινών δεδομένων για 11.000 Κύπριους πολίτες, οι οποίοι θα μπορούν να ζουν όπως και σήμερα εγκατεστημένοι στις εν λόγω περιοχές 
– Το τρίτο την Ιρλανδία για την αποφυγή «σκληρού συνόρου». 

 

Σε σχέση με τη Νήσο της Ιρλανδίας οι δύο πλευρές δεσμεύονται να βρουν μια μόνιμη λύση στο πλαίσιο της μελλοντικής σχέσης ΗΒ – ΕΕ. Αν δεν την βρουν, τότε μπορούν να ζητήσουν επέκταση της μεταβατικής περιόδου και αν και πάλι δεν βρεθεί λύση, τότε μπαίνει σε ισχύ το λεγόμενο «backstop». Η λύση τύπου «backstop» προβλέπει τον κανονιστικό και τελωνειακό εναρμονισμό της Β. Ιρλανδίας με την ΕΕ, κάτι που συνεπάγεται και πρόσβαση της Β. Ιρλανδίας στην κοινή αγορά μέσω της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας. Το ΗΒ θα είναι υπεύθυνο να εφαρμόσει το κοινοτικό τελωνειακό δίκαιο στη Β. Ιρλανδία και οι πολίτες στη νήσο της Ιρλανδίας θα συνεχίσουν να έχουν τα ίδια δικαιώματα που έχουν σήμερα. 

 

Τέλος σε ό,τι αφορά τη «μελλοντική σχέση», αυτή θα αρχίσει να συζητείται από τις 29/3/2018 και θα έχει αντικείμενο τη συμφωνία επί μιας ζώνης ελεύθερου εμπορίου, με τελωνειακή συνεργασία, χωρίς ποσοστώσεις και δασμούς, μεταξύ άλλων.
Αυτά βέβαια σε περίπτωση ενός συμφωνημένου Brexit.