Από την 1η Μαρτίου 2019, η Κύπρος μπήκε στη φάση της πρακτικής υλοποίησης του Γενικού Συστήματος Υγείας (ΓεΣΥ), με την έναρξη καταβολής των εισφορών σύμφωνα με τις διατάξεις της σχετικής νομοθεσίας. Ένα σύστημα που σχεδιάστηκε στη βάση των αρχών της αλληλεγγύης και καθολικότητας, όπου όλοι εισφέρουν ανάλογα με τις δυνατότητές τους, έτσι ώστε όλος ο πληθυσμός να έχει πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Ένα σύστημα που για να είναι βιώσιμο απαιτεί, όπως αποφασίστηκε και ψηφίστηκε, τη φορολόγηση για σκοπούς ΓεΣΥ όλων των εισοδημάτων: μισθών, ενοικίων, μερισμάτων, τόκων κ.ο.κ.
Η Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ) έχει επανειλημμένα εκφράσει τις ανησυχίες και διαφωνίες της σε σχέση με την αρχιτεκτονική του συστήματος. Ειδικότερα, εκφράσαμε την έντονη διαφωνία μας σε σχέση με τον τρόπο χρηματοδότησης του συστήματος και τη μη διενέργεια μελέτης οικονομικού αντίκτυπου προτού οριστικοποιηθούν οι οποιεσδήποτε εισφορές. Ζητήσαμε επιπλέον να δοθεί το δικαίωμα διατήρησης των υφιστάμενων ρυθμίσεων ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης χιλιάδων εργαζομένων, προσκρούσαμε όμως στα επιχειρήματα περί αλληλεγγύης και καθολικότητας και πως τυχόν εξαιρέσεις θα ήταν η καταστροφή του όλου συστήματος.
Με τα πιο πάνω δεδομένα, ξεκινήσαμε τις διεργασίες με σκοπό την ενημέρωση του επιχειρηματικού κόσμου αναφορικά με τις νέες υποχρεώσεις που έχουν προκύψει και ταυτόχρονα συζητήσαμε και καταλήξαμε στη φιλοσοφία με την οποία οφείλουμε να προσεγγίσουμε τις ρυθμίσεις που ισχύουν και εφαρμόζονται σήμερα σε σχέση με την παροχή υπηρεσιών υγείας προς τους εργαζόμενους. Μια φιλοσοφία που συνοψίζεται στο εξής: τη διασφάλιση της συνεχούς και αδιάλειπτης παροχής ιατροφαρμακευτικής κάλυψης προς τους εργαζόμενους ενόψει της σταδιακής υλοποίησης του ΓεΣΥ, με παράλληλο στόχο την αποφυγή των αχρείαστων διπλών καλύψεων και διπλών εισφορών για τις ίδιες καλύψεις.
Στις 28 Φεβρουαρίου 2019 υπογράψαμε μαζί με το συνδικαλιστικό κίνημα συμφωνία με σκοπό την προσαρμογή των συντεχνιακών ταμείων υγείας στα νέα δεδομένα. Αποφασίστηκε όπως από 1/6/2019 οι εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών θα μειωθούν κατά το ήμισυ και από 1/6/2020, με την πλήρη εφαρμογή του ΓεΣΥ, τα ταμεία θα καταργηθούν. Αφήσαμε δε ανοικτό το ενδεχόμενο διαλόγου για ταμεία που είναι συμφωνημένα σε συλλογικές συμβάσεις, αλλά δεν είναι υπό τη διαχείριση των συντεχνιών, με σκοπό να βρουν τη δική τους φόρμουλα εφαρμογής της ίδιας φιλοσοφίας: αναπροσαρμογή του κόστους για το πρώτο στάδιο του ΓεΣΥ και πλήρης κατάργηση με την ολοκλήρωση του συστήματος.
Αντ’ αυτού, και αντιδρώντας στην απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου που υιοθέτησε την ίδια πιο πάνω φιλοσοφία σε σχέση με τον τρόπο διαχείρισης των ταμείων υγείας των ημικρατικών οργανισμών, της τοπικής αυτοδιοίκησης και άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, οι συντεχνίες απαίτησαν την απόσυρση της απόφασης αλλιώς… θα λάβουν μέτρα! Να λάβουν μέτρα γιατί το Υπουργικό Συμβούλιο έδωσε οδηγίες σε οργανισμούς όπου τα ταμεία χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από τον εργοδότη, ώστε η οποιαδήποτε διαφοροποίηση στο κόστος των σχεδίων υγείας να μην παραχωρηθεί μέσω αυξήσεων ή άλλων τρόπων στους ίδιους τους εργαζόμενους. Να λάβουν μέτρα, γνωρίζοντας ότι στις πλείστες των περιπτώσεων η διαφορά στο κόστος είναι μεγαλύτερη από τις εισφορές των εργαζομένων στο ΓεΣΥ, απαιτώντας ουσιαστικά να την «καρπωθούν» με άλλους τρόπους και να πετύχουν την έμμεση κάλυψη των εισφορών τους. Αγνοώντας μάλιστα ότι αυτό που έχει δεσμευτεί να παρέχει ο εργοδότης, την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, θα συνεχίσουν να το απολαμβάνουν μέσω του ΓεΣΥ. Και ζητώντας και πάλι από τους φορολογούμενους και τις επιχειρήσεις να χρηματοδοτήσουν έμμεσα το δικό τους μερίδιο… στην αλληλεγγύη και καθολικότητα που τόσο έντονα πρότασσαν ως απαράβατες αρχές του ΓεΣΥ. Σε αυτό η ΟΕΒ δεν θα συναινέσει ποτέ.
*Διευθύντρια Εργασιακών Σχέσεων & Κοινωνικής Πολιτικής στην ΟΕΒ.
