Του Jared Dillian
Το τελευταίο “τσιτάτο” μεταξύ πολλών οικονομολόγων και επενδυτών είναι η λέξη “θόρυβος”. Χρησιμοποιείται για οποιοδήποτε στοιχείο των μακροοικονομικών δεδομένων δεν ταιριάζει στην επικρατούσα αφήγηση, κάτι που συμβαίνει συχνά αυτή την περίοδο.
Ας μην παρεξηγηθώ – η οικονομία της τρέχουσας περιόδου αποδεικνύεται πολύ δύσκολή στην κατανόηση. Είναι πολύ ισχυρή από κάποιες απόψεις και πολύ αδύναμη από κάποιες άλλες. Τα επίσημα στοιχεία της κυβέρνησης των ΗΠΑ δείχνουν ότι το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) συρρικνώθηκε για δύο συνεχόμενα τρίμηνα, πληρώντας τον τεχνικό ορισμό της ύφεσης, ωστόσο η οικονομία δεν μοιάζει να βρίσκεται σε πραγματική ύφεση.
“Θόρυβος”
Μόλις το Υπουργείο Εργασίας των ΗΠΑ ανακοίνωσε νωρίτερα τον Αύγουστο ότι η οικονομία πρόσθεσε 528.000 θέσεις εργασίας τον Ιούλιο, υπερδιπλάσιες από τις προβλέψεις και υπερβαίνοντας κάθε μία από τις περισσότερες από 70 εκτιμήσεις σε έρευνα του πρακτορείου Bloomberg, οι οικονομολόγοι απέρριψαν τα στοιχεία ως “θόρυβο”.
Ξαναχρησιμοποίησαν τη λέξη όταν η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε στις 10 Αυγούστου ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή στις ΗΠΑ παρέμεινε αμετάβλητος τον Ιούλιο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, ένα αποτέλεσμα το οποίο προέβλεψαν όλοι εκτός από τέσσερις από τους 63 οικονομολόγους. Οι τέσσερις ανέμεναν αύξηση. Και μόλις αυτή την εβδομάδα ακούσαμε πολλούς οικονομολόγους να απαντούν και πάλι με τον χαρακτηρισμό “θόρυβος” όταν το Υπουργείο Εμπορίου ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι λιανικές πωλήσεις για τον Ιούλιο μεταξύ μιας ομάδας ελέγχου που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του ΑΕΠ αυξήθηκαν περισσότερο απ’ ό,τι προβλεπόταν.
Όλα αυτά δημιουργούν μεγάλη σύγχυση σε πολλούς – και το κατανοώ. Μόνο και μόνο, όμως, επειδή τα δεδομένα δεν ταιριάζουν με τα παραδοσιακά μοντέλα της Wall Street, τα οποία λειτουργούσαν στην προ πανδημίας εποχή, δεν σημαίνει ότι αποτελούν “θόρυβο”. Πιθανότατα σημαίνει ότι τα μοντέλα έχουν απόλυτη ανάγκη επικαιροποίησης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Η μεγάλη παγίδα για τη Fed
Για παράδειγμα, ας πάρουμε τα στοιχεία για τον πληθωρισμό. Η μη μεταβολή του μηνιαίου ΔΤΚ ήταν έκπληξη, μάλλον όμως δεν κινείτο εκτός λογικής. Το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ κάνει πολύ καλή δουλειά στη συλλογή και ανάλυση δεδομένων. Αν δείχνει ότι ο πληθωρισμός παρέμεινε αμετάβλητος, σημαίνει στην πραγματικότητα ότι ο πληθωρισμός επιβραδύνθηκε. Σημαίνει επίσης ότι μπορούμε τώρα να συζητήσουμε γιατί επιβραδύνθηκε ο πληθωρισμός.
Απόνερα πανδημίας
Η θεωρία μου είναι ότι ο ταχύτερος πληθωρισμός ήταν το αποτέλεσμα των καθυστερημένων επιπτώσεων της δημοσιονομικής τόνωσης ως απόκριση στo “κλείσιμο” της οικονομίας τις πρώτες ημέρες της πανδημίας – και τώρα που η τόνωση απομακρύνεται περισσότερο από τον καθρέφτη οπισθοπορείας, τα κέρδη των τιμών σταδιακά θα επιβραδυνθούν. Τα δεδομένα είναι αυτά που είναι, ωστόσο και πάλι υπόκεινται σε ερμηνεία.
Η ισχυρή καταγραφή των λιανικών πωλήσεων μπορεί επίσης να απορριφθεί ως “θόρυβος”. Οι λιανικές πωλήσεις εξαιρουμένων των αγορών αυτοκινήτων αυξήθηκαν κατά 0,4% τον Ιούλιο, έναντι προβλεπόμενης συρρίκνωσης 0,1% σε έρευνα του Bloomberg. Οι πωλήσεις στην ομάδα ελέγχου αυξήθηκαν κατά 0,8%, πολύ πάνω από τον μηνιαίο μέσο όρο 0,3% πριν από την πανδημία. Τα τελευταία αποτελέσματα δεν ταιριάζουν ακριβώς με το αφήγημα ότι η οικονομία βρίσκεται σε ύφεση.
Έτσι, οι επιλογές είναι είτε να απορρίψετε δεδομένα τα οποία δεν ανταποκρίνονται στους αριθμούς που παράγουν τα μοντέλα ή να αφιερώσετε κάποια πνευματική προσπάθεια προκειμένου να καταλάβετε γιατί τα μοντέλα μοιάζουν να κάνουν τόσα λάθη σε κρίσιμα μέρη της οικονομίας τελευταία. Ίσως οι καταναλωτές να μην πλήττονται τόσο από τον πληθωρισμό όσο πιστεύουμε.
Ίσως το τεράστιο χρηματικό ποσό που εξακολουθεί να βρίσκεται στους λογαριασμούς ταμιευτηρίου των αμερικανικών νοικοκυριών χάρη στην πρωτοφανή δημοσιονομική τόνωση, όταν συνδυάζεται με ένα ποσοστό ανεργίας που, στο 3,5%, αποτελεί χαμηλό 53 ετών, να σημαίνει ότι οι καταναλωτές δεν έχουν γενικά αποθαρρυνθεί από την αύξηση των τιμών.
Οι Αμερικανοί “κάθονται” επάνω σε ένα βουνό μετρητών, ενώ η ανεργία κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα έναντι της περιόδου προ πανδημίας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει αστάθεια στα μακροοικονομικά δεδομένα. Υπάρχουν περιστασιακές ανωμαλίες. Μερικές φορές οι υπολογισμοί εποχικότητας τίθενται εκτός “λειτουργίας” λόγω ενός έκτακτου γεγονότος, όπως ένα απροσδόκητο κλείσιμο της ομοσπονδιακής κυβέρνησης λόγω συμπλήρωσης του ανώτατου ορίου χρέους ή μιας φυσικής καταστροφής. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πολλοί οικονομολόγοι εξετάζουν κινητούς μέσους όρους και σειρές δεδομένων σε μια ευρύτερη χρονική περίοδο προκειμένου να αποκτήσουν μια πιο σφαιρική εικόνα των τάσεων.
Υπάρχει… λόγος
Όλα όσα συμβαίνουν στην οικονομία αυτή τη στιγμή συμβαίνουν για κάποιο λόγο – έναν λόγο που πολλοί οικονομολόγοι και επενδυτές δυσκολεύονται να κατανοήσουν. Όπως έχω γράψει προηγουμένως, κανένα από τα μοντέλα που χρησιμοποιούν οι οικονομολόγοι δεν είναι χρήσιμο για την πρόβλεψη των συνεπειών μιας οικονομίας που σταματάει σε ένα δέκατο του δευτερολέπτου, αποβάλλει περίπου 17 εκατομμύρια από το εργατικό δυναμικό σε δύο εβδομάδες και συστέλλεται κατά 31% μόνο για να ανακάμψει εξίσου γρήγορα από κρατικά προγράμματα δωρεάν χρήματος που διοχέτευαν τρισεκατομμύρια δολάρια απευθείας στις τσέπες των καταναλωτών για να συμβαδίσουν με τα αρνητικά πραγματικά επιτόκια και τις πολιτικές ποσοτικής χαλάρωσης από την κεντρική τράπεζα.
Επιπλέον, οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες διαταράχθηκαν μαζικά, δημιουργώντας ελλείψεις σε αγαθά, που με τη σειρά τους οδήγησαν σε υψηλότερες τιμές για εκείνα που ήταν διαθέσιμα.
Θα χρειαστούν αρκετά χρόνια μέχρι να τακτοποιηθούν όλα τα παραπάνω και να επιστρέψουμε σε κάτι που να μοιάζει με κανονικό επιχειρηματικό κύκλο. Η ευρεία οικονομική επιβράδυνση την οποία βιώνουμε πιθανότατα δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια υποχώρηση από την τεχνητά προκληθείσα απότομη ανάκαμψη μετά τα lockdown.
Μπορεί να μην ταιριάζει στο μοντέλο ενός συμβατικού οικονομικού κύκλου, ωστόσο από τη στιγμή που θα αποδεχτεί κανείς ότι αυτός δεν είναι ένας κανονικός επιχειρηματικός κύκλος και θα κοιτάξει τα δεδομένα υπό διαφορετικό πρίσμα, τότε το απροσδόκητο θα αρχίσει να βγάζει νόημα και δεν θα χρειάζεται να απορρίπτεται ως “θόρυβος”.
Πηγή: BloombergOpinion
