Λουΐζα Πρωτόπαπα- Managing director, L. PROTOPAPA & CO LLC: Η ηγεσία που φοβάται τους ικανούς γύρω της, είναι αδύναμη

«Η σωστή νομική συμβουλή δεν είναι αυτή που απλώς εξηγεί τι δεν μπορεί να γίνει. Είναι αυτή που βρίσκει τον ασφαλή και σωστό τρόπο για να γίνει αυτό που πρέπει»

Ο πραγματικός ρόλος του προσώπου που ηγείται είναι να δημιουργεί τον χώρο μέσα στον οποίο οι ικανοί άνθρωποι μπορούν να γίνουν ακόμη καλύτεροι, πιστεύει η Managing Director της L. PROTOPAPA & CO LLC, Λουϊζα Πρωτοπαπά. Για την κ. Πρωτοπαπά, δεν υπάρχει ένας τρόπος να ηγείσαι. Υπάρχει όμως ένας κανόνας αδιαπραγμάτευτος: Όταν σου δίνεται η δυνατότητα να επηρεάσεις τα πράγματα, προσπάθησε να τα αφήσεις λίγο καλύτερα από ό,τι τα βρήκες.

Απευθυνόμενη στις νέες γυναίκες που αναλαμβάνουν υπεύθυνες θέσεις, τις καλεί να επενδύουν στη γνώση τους, να δημιουργούν τη δική τους φωνή και να μην αισθάνονται ότι χρειάζεται να αντιγράψουν ένα συγκεκριμένο πρότυπο ηγεσίας για να γίνουν αποδεκτές.

Ποιο ήταν το όραμα που σας οδήγησε στην ίδρυση της L. PROTOPAPA & CO LLC και ποια είναι σήμερα η φιλοσοφία σας;

Όταν δημιούργησα την L. PROTOPAPA & CO LLC, το όραμά μου ήταν αρκετά απλό: να δημιουργήσω ένα δικηγορικό γραφείο στο οποίο θα ήθελα και εγώ η ίδια να είμαι πελάτης. Ένα γραφείο με υψηλό επίπεδο νομικής γνώσης, αλλά χωρίς απόσταση από τον άνθρωπο ή την επιχείρηση που βρίσκεται πίσω από κάθε υπόθεση.

Αυτή παραμένει και σήμερα η φιλοσοφία μας. Δεν αρκεί να γνωρίζεις τον νόμο. Πρέπει να κατανοείς τον πελάτη σου, το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζει ή λειτουργεί, τους κινδύνους που αντιμετωπίζει και κυρίως τον στόχο που θέλει να πετύχει.

Η σωστή νομική συμβουλή δεν είναι αυτή που απλώς εξηγεί τι δεν μπορεί να γίνει. Είναι αυτή που βρίσκει τον ασφαλή και σωστό τρόπο για να γίνει αυτό που πρέπει.

Ποια θεωρείτε ότι είναι τα σημαντικότερα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τη δική σας προσέγγιση στην ηγεσία;

Για μένα η ηγεσία δεν συνδέεται τόσο με τη θέση, όσο με την ευθύνη. Σημαίνει να μπορείς να ακούς, να παίρνεις αποφάσεις όταν χρειάζεται και, κυρίως, να αναλαμβάνεις την ευθύνη τους.

Η εμπειρία μου ως Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Λεμεσού το έχει κάνει ακόμη πιο ξεκάθαρο. Εκεί εκπροσωπείς ανθρώπους με διαφορετικές απόψεις, ανάγκες, στόχους και προσδοκίες. Δεν μπορείς να επιδιώκεις πάντοτε την εύκολη συναίνεση. Οφείλεις όμως να επιδιώκεις τη συλλογικότητα και να εξηγείς με ειλικρίνεια γιατί κάποτε μια δύσκολη απόφαση είναι αναγκαία.

Πιστεύω πολύ στη συλλογικότητα και στην ανοικτή, προσβάσιμη ηγεσία. Για μένα, το να ηγείσαι σημαίνει να μην απομακρύνεσαι από τους ανθρώπους όταν αναλαμβάνεις περισσότερη ευθύνη. Η πόρτα μου ήταν και παραμένει ανοικτή, όχι μόνο για να ακούω, αλλά και για να απαντώ, να καθοδηγώ και, όταν χρειάζεται, να παίρνω θέση.

Θέλω οι άνθρωποι γύρω μου να αισθάνονται ότι μπορούν να εκφράσουν μια διαφορετική άποψη, να αμφισβητήσουν μια προσέγγιση ή να φέρουν στο τραπέζι μια καλύτερη ιδέα. Αυτό δεν αποδυναμώνει την ηγεσία, την κάνει καλύτερη. Γιατί η συλλογικότητα αποκτά πραγματική αξία όταν δεν αναζητάς γύρω σου ανθρώπους που απλώς συμφωνούν μαζί σου, αλλά ανθρώπους που μπορούν να προσθέσουν, να σε προκαλέσουν δημιουργικά και να σε κάνουν και εσένα καλύτερο. Η ηγεσία που φοβάται τους ικανούς ανθρώπους γύρω της είναι τελικά αδύναμη ηγεσία. Ο πραγματικός ρόλος του προσώπου που ηγείται είναι να δημιουργεί τον χώρο μέσα στον οποίο οι ικανοί άνθρωποι μπορούν να γίνουν ακόμη καλύτεροι.

Πώς έχει εξελιχθεί ο ρόλος του σύγχρονου δικηγόρου από νομικός σύμβουλος σε στρατηγικό συνεργάτη των επιχειρήσεων;

Η εποχή του δικηγόρου που εμφανίζεται όταν υπάρχει ήδη το πρόβλημα έχει σε μεγάλο βαθμό παρέλθει. Οι επιχειρήσεις σήμερα λειτουργούν σε ένα περιβάλλον σύνθετης κανονιστικής συμμόρφωσης, τεχνολογικών αλλαγών, γεωπολιτικών εξελίξεων και αυξημένων απαιτήσεων διαφάνειας.

Ο δικηγόρος πρέπει επομένως να βρίσκεται δίπλα στην επιχείρηση πριν από την κρίση και όχι μόνο μετά από αυτή. Να κατανοεί το επιχειρηματικό μοντέλο, να αναγνωρίζει τον κίνδυνο εγκαίρως και να συμβάλλει στη λήψη αποφάσεων.

Πιστεύω ότι ο καλός δικηγόρος δεν πρέπει να λειτουργεί ως «φρένο» στην επιχειρηματικότητα. Ο ρόλος μας είναι να εντοπίζουμε και να χρησιμοποιούμε το νομικό πλαίσιο κατάλληλα, ώστε μια καλή επιχειρηματική ιδέα να μπορεί να αναπτυχθεί με ασφάλεια.

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες που βλέπετε σήμερα για τον νομικό κλάδο στην Κύπρο;

Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η αλλαγή, η οποία όμως αποτελεί ταυτόχρονα και τη μεγαλύτερη ευκαιρία.

Η κυπριακή δικηγορία καλείται να λειτουργήσει σε ένα πολύ πιο απαιτητικό διεθνές και ευρωπαϊκό περιβάλλον, με αυξημένες υποχρεώσεις συμμόρφωσης, ταχύτατη τεχνολογική εξέλιξη και πελάτες που δικαιολογημένα απαιτούν υπηρεσίες υψηλών προδιαγραφών, αμεσότητα στην ανταπόκριση, εξειδίκευση και αποτελεσματικότητα.

Παράλληλα, όμως, πρέπει να προστατεύσουμε κάτι θεμελιώδες, την αξιοπιστία του επαγγέλματος και τον θεσμικό ρόλο του δικηγόρου στην απονομή της δικαιοσύνης. Ο εκσυγχρονισμός δεν πρέπει να μετατρέπει το δικηγόρο σε έναν ακόμη πάροχο υπηρεσιών. Ο δικηγόρος παραμένει λειτουργός της δικαιοσύνης, με ευθύνη απέναντι στον πελάτη του, αλλά και απέναντι στο κράτος δικαίου και στους θεσμούς. Την ίδια στιγμή, θεωρώ ότι η Κύπρος έχει μια σημαντική ευκαιρία μπροστά της. Διαθέτουμε ένα νομικό επάγγελμα με υψηλό επίπεδο κατάρτισης, διεθνή προσανατολισμό και ουσιαστική εμπειρία σε σύνθετες διασυνοριακές υποθέσεις. Το ζητούμενο πλέον είναι να μην ακολουθούμε απλώς τις εξελίξεις, αλλά να αποκτήσουμε την αυτοπεποίθηση να συμμετέχουμε στη διαμόρφωσή τους.

Αυτό απαιτεί επένδυση στη γνώση, στην τεχνολογία και στη συνεχή εξειδίκευση. Χρειαζόμαστε όμως και αλλαγή νοοτροπίας, να βλέπουμε δηλαδή τις νέες απαιτήσεις όχι μόνο ως μία ακόμα κανονιστική υποχρέωση, αλλά ως ευκαιρία να γίνουμε καλύτεροι. Αν το πετύχουμε, μπορούμε να ενισχύσουμε όχι μόνο την ανταγωνιστικότητα των κυπριακών νομικών υπηρεσιών, αλλά και την αξιοπιστία της Κύπρου ως διεθνούς επιχειρηματικού και επαγγελματικού κέντρου.

Πώς επηρεάζουν η τεχνητή νοημοσύνη, το FinTech και η ψηφιακή εποχή το μέλλον των νομικών υπηρεσιών;

Το κρίσιμο ζήτημα πλέον δεν είναι αν θα χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία. Είναι πώς θα τη χρησιμοποιήσουμε χωρίς να θυσιάσουμε την αξιοπιστία, την εμπιστευτικότητα και τις θεμελιώδεις αρχές του επαγγέλματος.

Δεν πιστεύω ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσει τον δικηγόρο. Πιστεύω όμως ότι θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε.

Εργασίες που απαιτούσαν πολλές ώρες μπορούν πλέον να γίνονται πολύ ταχύτερα. Αυτό μεταφέρει την πραγματική αξία του δικηγόρου εκεί όπου πάντοτε έπρεπε να βρίσκεται. Στην κρίση, στη στρατηγική, στη διαπραγμάτευση και στην ανθρώπινη κατανόηση. Το ίδιο ισχύει για το FinTech και την ψηφιοποίηση της δικαιοσύνης. Η τεχνολογία δεν είναι αυτοσκοπός. Πρέπει να αποτελεί εργαλείο καλύτερης και ταχύτερης πρόσβασης στη δικαιοσύνη.

Τι σημαίνει για εσάς ο όρος “Power Woman” και ποιο είναι το μεγαλύτερο μάθημα που σας έχει δώσει η προσωπική σας διαδρομή;

Δεν αντιλαμβάνομαι το “Power Woman” ως τίτλο. Για μένα δύναμη είναι να μπορείς να παραμένεις ο εαυτός σου ακόμη και σε ένα περιβάλλον που η προσαρμογή σε αυτό δημιουργεί ρίσκο για τις αρχές και τις αξίες σου.

Η μέχρι σήμερα προσωπική μου διαδρομή μού έμαθε ότι δεν χρειάζεται να γνωρίζεις από την αρχή ολόκληρη τη πορεία. Χρειάζεται να έχεις καθαρή πυξίδα, να δουλεύεις πολύ και να μη φοβάσαι τις δύσκολες αποφάσεις.

Και όσο προχωράς, να αντιλαμβάνεσαι ότι πραγματική δύναμη και ηγεσία δεν είναι μόνο να ανοίγεις πόρτες για τον εαυτό σου. Είναι να μπορείς να τις αφήνεις ανοικτές και για εκείνους που έρχονται μετά από εσένα.

Ποιο είναι το όραμά σας για το μέλλον της L. PROTOPAPA & CO LLC και ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στις νέες γυναίκες που φιλοδοξούν να ηγηθούν;

Θέλω η L. PROTOPAPA & CO LLC να συνεχίσει να εξελίσσεται χωρίς να χάσει τον χαρακτήρα της. Να παραμείνει ένα σύγχρονο, ευέλικτο και εξωστρεφές γραφείο, με υψηλή εξειδίκευση αλλά και πραγματική σχέση εμπιστοσύνης με τους πελάτες που μας επιλέγουν.

Στις νέες γυναίκες θα έλεγα να επενδύουν στη γνώση τους, να δημιουργούν τη δική τους φωνή και να μην αισθάνονται ότι χρειάζεται να αντιγράψουν ένα συγκεκριμένο πρότυπο ηγεσίας για να γίνουν αποδεκτές. Δεν υπάρχει ένας τρόπος να ηγείσαι. Υπάρχει όμως ένας κανόνας που θεωρώ ότι παραμένει αδιαπραγμάτευτος. Όταν σου δίνεται η δυνατότητα να επηρεάσεις τα πράγματα, προσπάθησε να τα αφήσεις λίγο καλύτερα από ό,τι τα βρήκες.

Από την Κυπριακή έκδοση του περιοδικού Forbes