Σιτάρι: Οι επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα περιορίζουν τις προμήθειες και ανεβάζουν τις τιμές

Για περιορισμό των διαθέσιμων ποσοτήτων σιταριού προετοιμάζονται οι διεθνείς εισαγωγείς, καθώς οι επιθέσεις σε λιμάνια και υποδομές διακίνησης σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα προκαλούν σοβαρές καθυστερήσεις στις φορτώσεις και ωθούν τις τιμές υψηλότερα.

Οι διαταραχές εντείνουν τους κινδύνους για την επισιτιστική ασφάλεια μεγάλων αγοραστών, όπως η Αίγυπτος και η Ινδονησία, οι οποίοι εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές της Ρωσίας και της Ουκρανίας, σύμφωνα με το Reuters.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης σιταριού στο Σικάγο, σημείο αναφοράς για την παγκόσμια αγορά, έχουν ενισχυθεί περισσότερο από 17% από τις αρχές Ιουλίου, κυρίως λόγω της περιορισμένης προσφοράς από τη Μαύρη Θάλασσα.

Αυξήσεις καταγράφονται και στις φυσικές τιμές σιταριού άλλων σημαντικών εξαγωγέων, όπως η Αργεντινή, η Αυστραλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Καθυστερήσεις και ακυρώσεις φορτώσεων

Οι επιθέσεις Ρωσίας και Ουκρανίας σε λιμάνια και πλοία κατά τις τελευταίες εβδομάδες έχουν οδηγήσει σε αναστολή λειτουργίας τερματικών σταθμών σιτηρών. Παράλληλα, ναυλωτές έχουν αναγκαστεί να καθυστερήσουν ή να ακυρώσουν τις φορτώσεις δεκάδων πλοίων, σε μια περίοδο κατά την οποία η εξαγωγική δραστηριότητα βρίσκεται στο αποκορύφωμά της.

«Τα φορτία επρόκειτο να αρχίσουν να φτάνουν από τα μέσα Αυγούστου, όμως πολλά πλοία δεν μπόρεσαν να εισέλθουν στα λιμάνια για να φορτώσουν», δήλωσε στο Reuters έμπορος με έδρα τη Σιγκαπούρη, ο οποίος δραστηριοποιείται στην πώληση σιταριού της Μαύρης Θάλασσας σε ασιατικούς μύλους.

Οι αγοραστές εξετάζουν πλέον την αντικατάσταση μέρους αυτών των φορτίων με προμήθειες από την Αυστραλία, τη Βόρεια Αμερική και την Αργεντινή.

Οι μεγάλοι εισαγωγείς παραμένουν ευάλωτοι, καθώς βασίζονται σε σημαντικό βαθμό στις προμήθειες της Μαύρης Θάλασσας κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, όταν οι νέες σοδειές αρχίζουν να διοχετεύονται στην αγορά.

Ανησυχία στην Ασία για τις παραδόσεις

Οι ασιατικές εταιρείες επεξεργασίας σιτηρών έχουν αγοράσει περίπου 2 έως 2,5 εκατ. τόνους σιταριού από τη Μαύρη Θάλασσα για παράδοση από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο.

Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου στο 30%-50% της συνολικής εισαγωγικής ζήτησης. Ωστόσο, αυξάνονται οι ανησυχίες ότι αρκετά από τα φορτία δεν θα φτάσουν εγκαίρως.

«Μέχρι το τέλος Αυγούστου, η αγορά θα πρέπει να έχει βρει λύσεις», δήλωσε ο Maxence Devillers, αναλυτής σιτηρών στην Argus Media.

Προς το παρόν, οι ισχυρότερες σοδειές σε περιοχές της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής περιορίζουν τις άμεσες επιπτώσεις. Η αιγυπτιακή κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε αγορές ποσοτήτων-ρεκόρ εγχώριου σιταριού, ενώ οι αυξημένες βροχοπτώσεις βελτίωσαν τις προοπτικές παραγωγής στο Μαρόκο και την Τυνησία.

Η εξάρτηση της Αιγύπτου και της Ινδονησίας

Η Αίγυπτος, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας σιταριού παγκοσμίως, προμηθεύτηκε κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 περισσότερο από το 82% των εισαγωγών της από τη Ρωσία και την Ουκρανία.

Σύμφωνα με εμπόρους, τη μεγαλύτερη πίεση δέχεται ο ιδιωτικός τομέας της χώρας, ο οποίος καλύπτει μέσω εισαγωγών περισσότερο από το ήμισυ των αναγκών του και διαθέτει μικρότερα αποθέματα.

Η Ινδονησία, δεύτερος μεγαλύτερος αγοραστής, έχει συμφωνήσει να εισαγάγει περίπου 600.000 τόνους σιταριού από χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης για το διάστημα Ιουλίου-Σεπτεμβρίου.

Εκπρόσωπος της Ένωσης Μυλοβιομηχανιών Ινδονησίας ανέφερε ότι τα υφιστάμενα αποθέματα επαρκούν για τις άμεσες ανάγκες σε σιτάρι κατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση.

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν υπάρχουν πλεονάζουσες ποσότητες και ότι η χώρα θα πρέπει να αναζητήσει εναλλακτικές προμήθειες από τη Βουλγαρία, την Αυστραλία, τη Ρουμανία και την Αργεντινή.

Ακυρώθηκαν διαγωνισμοί στην Ιορδανία

Σημαντική εξάρτηση από το ρωσικό και το ουκρανικό σιτάρι έχουν επίσης η Αλγερία, το Μπανγκλαντές, η Ιορδανία, η Ταϊλάνδη, η Τυνησία και το Βιετνάμ.

Η Ιορδανία ακύρωσε μέσα στον Αύγουστο δύο διαγωνισμούς προμήθειας σιταριού και άλλους δύο για κριθάρι, καθώς έλαβε ελάχιστες προσφορές. Έμποροι απέδωσαν την περιορισμένη συμμετοχή στις υψηλές τιμές και στους αυξημένους ναυτιλιακούς κινδύνους.

Η Τυνησία προειδοποίησε, από την πλευρά της, τους προμηθευτές να μην επικαλεστούν λόγους ανωτέρας βίας για να αποφύγουν την εκπλήρωση των συμβατικών τους υποχρεώσεων.

Το ζήτημα έχει αποκτήσει και πολιτική διάσταση. Ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι συζήτησε με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, την απειλή που δημιουργούν οι επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα για την παγκόσμια τροφοδοσία τροφίμων.

Ακριβότερες οι εναλλακτικές προμήθειες

Η στροφή σε άλλους εξαγωγείς αναμένεται να αυξήσει σημαντικά το κόστος για τους εισαγωγείς.

Το αυστραλιανό σιτάρι τύπου Australian Premium White διαπραγματεύεται στα 315-320 δολάρια ανά τόνο, μαζί με το κόστος μεταφοράς προς την Ασία. Το φθηνότερο αμερικανικό σιτάρι διαμορφώνεται περίπου στα 305 δολάρια ανά τόνο.

Αντίθετα, τα περισσότερα φορτία από τη Μαύρη Θάλασσα κοστίζουν περίπου 260-280 δολάρια ανά τόνο, γεγονός που καταδεικνύει την επιβάρυνση που συνεπάγεται η αναζήτηση εναλλακτικών προμηθευτών.

Capital.gr