Μπορεί το νομικό πλαίσιο για τη σύσταση του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Επιχειρήσεων (ΚΟΑΕ) να εγκρίθηκε πριν από μερικές εβδομάδες από τη Βουλή, ωστόσο ο Οργανισμός εκτιμάται ότι θα τεθεί σε λειτουργία σε έναν έως ενάμιση χρόνο. Και αυτό γιατί, μετά τον αναμενόμενο διορισμό του Διοικητικού Συμβουλίου τον επόμενο μήνα, το οποίο αρχικά θα έχει μεταβατικό χαρακτήρα για περίοδο δύο ετών, θα αρχίσουν οι διαδικασίες για τη λειτουργία του ΚΟΑΕ, καθώς και η ετοιμασία των σχεδίων και των εργαλείων χρηματοδότησης.
Ο «Φ» επιχειρεί να κωδικοποιήσει τα οφέλη από τον ΚΟΑΕ, να καταγράψει σε ποιους απευθύνεται, αλλά και ποια κριτήρια θα πρέπει να πληρούν οι ενδιαφερόμενοι για να εξασφαλίσουν στήριξη. Συγκεκριμένα, ο Κυπριακός Οργανισμός Ανάπτυξης Επιχειρήσεων θα αποτελέσει ακόμη ένα χρηματοδοτικό εργαλείο για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της κυπριακής οικονομίας, καθώς δημιουργούν θέσεις εργασίας, καινοτομούν και στηρίζουν την ανάπτυξη.
Παρά τα βήματα προόδου που έγιναν τα τελευταία χρόνια, πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις εξακολουθούν να δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν την αναγκαία χρηματοδότηση, ώστε να αναπτυχθούν και να προχωρήσουν σε νέες επενδύσεις. Μεγαλύτερες δυσκολίες στην εξασφάλιση της απαιτούμενης χρηματοδότησης αντιμετωπίζουν οι νεοφυείς και καινοτόμες επιχειρήσεις, καθώς και οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε τομείς υψηλού επενδυτικού κινδύνου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επανειλημμένως αναδείξει, μέσω των συστάσεών της, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Το πρόβλημα δεν έγκειται στην έλλειψη βιώσιμων επιχειρηματικών σχεδίων. Συχνά, επιχειρήσεις που διαθέτουν αξιόλογα σχέδια ανάπτυξης δεν έχουν τις εξασφαλίσεις ή το πιστωτικό ιστορικό που απαιτούν οι τράπεζες.
Στα πρότυπα ευρωπαϊκών οργανισμών
Για πρώτη φορά, η Κύπρος αποκτά έναν εξειδικευμένο αναπτυξιακό φορέα, με αποστολή να εντοπίζει και να καλύπτει χρηματοδοτικά κενά της αγοράς, ενισχύοντας την πρόσβαση μικρομεσαίων και νεοφυών επιχειρήσεων, καθώς και αυτοεργοδοτουμένων, σε χρηματοδότηση.
Ο ΚΟΑΕ, σε συνδυασμό με το Κυπριακό Ταμείο Χρηματοδότησης Κεφαλαίου (Cyprus Equity Fund), δημιουργεί ένα συνεκτικό οικοσύστημα αναπτυξιακής χρηματοδότησης, αντίστοιχο, ως προς τη φιλοσοφία και τους στόχους του, με εκείνα που λειτουργούν σε άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο συνδυασμός χρηματοδότησης μέσω δανειακών και εγγυοδοτικών εργαλείων και συμμετοχικών κεφαλαίων επιτρέπει την κάλυψη ευρύτερου φάσματος χρηματοδοτικών αναγκών των επιχειρήσεων, σε όλα τα στάδια της ανάπτυξής τους.
Ο ΚΟΑΕ θα λειτουργεί στα πρότυπα αναπτυξιακών οργανισμών, όπως η KfW στη Γερμανία, η Bpifrance στη Γαλλία και η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.
Δεν θα αντικαταστήσει τράπεζες
Ουσιαστικά, με τον ΚΟΑΕ μετατοπίζεται το μοντέλο κρατικής στήριξης. Συγκεκριμένα, το παραδοσιακό μοντέλο των σχεδίων χορηγιών και επιδοτήσεων δεν επαρκεί πλέον από μόνο του για την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων της επιχειρηματικότητας.
Σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα του Υπουργείου Οικονομικών, ο ΚΟΑΕ θα καλύψει το κενό που παρατηρείται στην αγορά, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος χρηματοδότησης αυξάνεται, ενώ οι βιώσιμες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν τους αναγκαίους πόρους για να επενδύσουν, να καινοτομήσουν και να αναπτυχθούν.
Όπως επισημαίνει το Υπουργείο Οικονομικών, ο Οργανισμός δεν θα αντικαταστήσει τις εμπορικές τράπεζες, αλλά θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς αυτές και, σε συνεργασία μαζί τους, θα συμβάλει στην κάλυψη του κενού που παρατηρείται στην αγορά κεφαλαίου.
Παράλληλα, θα κινητοποιεί ιδιωτικά κεφάλαια και θα αξιοποιεί τις δυνατότητες που προσφέρουν τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα.
Σε ποιους απευθύνεται
Ο ΚΟΑΕ απευθύνεται σε επιχειρήσεις που δεν χαρακτηρίζονται προβληματικές και διαθέτουν βιώσιμο επιχειρηματικό σχέδιο, αλλά δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση από το τραπεζικό σύστημα εξαιτίας ανεπαρκών εξασφαλίσεων ή επειδή οι χρηματοδοτικές τους ανάγκες δεν καλύπτονται από τα διαθέσιμα τραπεζικά προϊόντα.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, ο ΚΟΑΕ θα μπορεί να αξιοποιεί ένα ευρύ φάσμα σύγχρονων χρηματοδοτικών εργαλείων, ανάλογα με τις ανάγκες της αγοράς.
Ο Οργανισμός θα σχεδιάζει χρηματοδοτικά εργαλεία για κάθε προγραμματική περίοδο, τα οποία θα περιλαμβάνουν εγγυήσεις προς τις τράπεζες για τη χορήγηση δανείων σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, συγχρηματοδοτήσεις με τραπεζικά ιδρύματα μέσω μηχανισμών επιμερισμού του κινδύνου, άμεση χρηματοδότηση σε περιορισμένες περιπτώσεις, συμμετοχή σε ή δημιουργία επενδυτικών ταμείων, καθώς και άλλες μορφές αναπτυξιακής χρηματοδότησης που εφαρμόζονται σήμερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Μέσω της συγκεκριμένης φόρμουλας, οι διαθέσιμοι πόροι δεν εξαντλούνται σε μια εφάπαξ επιχορήγηση, αλλά μπορούν να ανακυκλώνονται και να κινητοποιούν πολλαπλάσιες ιδιωτικές επενδύσεις.
Σύμφωνα με το αρμόδιο υπουργείο, πρόκειται για μια αλλαγή που θα μεταμορφώσει το χρηματοδοτικό περιβάλλον για τις κυπριακές επιχειρήσεις τα επόμενα χρόνια, συμβάλλοντας στη δημιουργία νέων ευκαιριών για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε στρατηγικούς τομείς, όπως η καινοτομία, η ψηφιακή τεχνολογία και η πράσινη μετάβαση.
Ο ΚΟΑΕ αποτελούσε ένα από τα τελευταία προαπαιτούμενα του Ταμείου Ανάκαμψης, προκειμένου η Κύπρος να εκταμιεύσει ευρωπαϊκά κονδύλια από €50 εκατ. έως €69 εκατ. Το κράτος θα χρηματοδοτήσει τον Οργανισμό με €60 εκατ. και, στη συνέχεια, αυτός θα καλύπτει τις ανάγκες του από τις δραστηριότητές του, καθώς και μέσω δανεισμού.
