Η Άννη Παττίχη, προπονήτρια ζωής (life coach), απαντά σε ερωτήσεις και επιλύει προβλήματα αναγνωστών του philenews μέσα από τη στήλη Life Coach.

Με αφορμή την ταινία Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν, την οποία παρακολούθησα πρόσφατα, καθώς και τις επετείους του πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο το 1974, σκέφτηκα να αναλύσω τα βαθύτερα μηνύματα που κρύβονται στην Οδύσσεια του Ομήρου και στο ταξίδι του κεντρικού της ήρωα, του Οδυσσέα.

Συνήθως περιγράφουμε την Οδύσσεια ως την ιστορία ενός άντρα που προσπαθεί να επιστρέψει στην πατρίδα του μετά τον Τρωικό Πόλεμο. Είναι, όμως, πολύ περισσότερα από μια περιπέτεια γεμάτη φουρτούνες, τέρατα, πειρασμούς και θυμωμένους θεούς. Είναι η ιστορία του ανθρώπινου ταξιδιού μέσα στη ζωή και, ίσως, του ταξιδιού της ψυχής πίσω στον αληθινό της εαυτό. Μια διάσταση στην οποία με μύησε πρώτος ο αγαπημένος μου Κλείτος Ιωαννίδης.

Ο Οδυσσέας περνά δέκα χρόνια πολεμώντας στην Τροία και άλλα δέκα προσπαθώντας να επιστρέψει στην Ιθάκη. Ο άνθρωπος, όμως, που τελικά επιστρέφει δεν μπορεί να είναι ο ίδιος άνθρωπος που έφυγε. Έχει δει την καταστροφή, έχει χάσει συντρόφους, έχει πάρει δύσκολες αποφάσεις και έχει βιώσει τα αποτελέσματα αυτών των αποφάσεων.

Η πραγματική έννοια της νίκης

Συχνά θυμόμαστε τον Οδυσσέα ως τον έξυπνο και θαρραλέο ήρωα που σκέφτηκε τον Δούρειο Ίππο και βοήθησε τους Έλληνες να κερδίσουν τον πόλεμο. Τι σήμαινε, όμως, πραγματικά εκείνη η νίκη; Σήμαινε την πτώση της Τροίας, την καταστροφή μιας ολόκληρης πόλης, ενός πολιτισμού και τον πόνο αμέτρητων ανθρώπων.

Πίσω από κάθε νίκη που γιορτάζεται υπάρχουν οι νεκροί, οι τραυματίες, οι οικογένειες που πενθούν και οι αθώοι άνθρωποι των οποίων η ζωή αλλάζει για πάντα.

Οι αρχαίοι τραγικοί ποιητές δεν μας άφησαν να ξεχάσουμε αυτό το ανθρώπινο κόστος. Στις Τρωάδες του Ευριπίδη βλέπουμε τον πόλεμο μέσα από τα μάτια των ηττημένων γυναικών της Τροίας. Η Εκάβη χάνει την οικογένεια, την πόλη και την ελευθερία της. Η Ανδρομάχη χάνει τον Έκτορα και στη συνέχεια το παιδί της. Η Κασσάνδρα οδηγείται αιχμάλωτη προς μια νέα τραγωδία.

Στην Εκάβη και στην Ανδρομάχη, ο Ευριπίδης συνεχίζει να μας δείχνει τη θλίψη, την ταπείνωση και το ψυχικό τραύμα όσων επέζησαν. Ο Αισχύλος, στον Αγαμέμνονα, μας θυμίζει ότι η βία δεν τελειώνει όταν οι στρατιώτες επιστρέφουν στην πατρίδα. Τους ακολουθεί, μπαίνει μέσα στα σπίτια και στις σχέσεις τους και δημιουργεί νέους κύκλους πόνου.

Για μένα, η περιπλάνηση του Οδυσσέα κρύβει μέσα της και ένα είδος συγγνώμης για τον Τρωικό Πόλεμο και όλα τα θύματά του, Έλληνες και Τρώες. Δεν είναι μια συγγνώμη που εκφράζεται άμεσα με λόγια. Διακρίνεται μέσα από όσα περνά και μέσα από το βάρος που κουβαλά επιστρέφοντας.

Η Οδύσσεια αρχίζει εκεί όπου τελειώνει ο πόλεμος. Μας δείχνει τι συμβαίνει μετά τη μάχη, όταν ο άνθρωπος πρέπει να ζήσει με όσα είδε, όσα έκανε και όσα έχασε.

Κάθε σταθμός και ένα μάθημα ζωής

Οι σταθμοί του Οδυσσέα δεν είναι απλώς διαφορετικά σημεία στον χάρτη. Μπορούμε να τους δούμε ως εσωτερικά τοπία και στάδια που όλοι συναντάμε στη δική μας ζωή.

Σε κάθε σταθμό, ο Οδυσσέας βρίσκεται μπροστά σε μια νέα επιλογή. Και κάθε επιλογή αλλάζει την κατεύθυνση του ταξιδιού του.

Οι Κίκονες: Να γνωρίζουμε πότε πρέπει να φύγουμε

Μετά την Τροία, ο Οδυσσέας και οι άντρες του λεηλατούν την πόλη των Κικόνων. Αντί να φύγουν εγκαίρως, παραμένουν για να απολαύσουν τα λάφυρα. Οι Κίκονες ανασυντάσσονται, αντεπιτίθενται και πολλοί από τους συντρόφους του σκοτώνονται.

Έχουν φύγει από τον πόλεμο, αλλά ο πόλεμος δεν έχει ακόμη φύγει από μέσα τους.

Ο πρώτος αυτός σταθμός μάς μιλά για την ανάγκη να γνωρίζουμε πότε κάτι έχει τελειώσει. Πολλές φορές παραμένουμε σε μια σχέση, μια εργασία, έναν ρόλο ή μια κατάσταση περισσότερο απ’ όσο μας ωφελεί, επειδή φοβόμαστε την αλλαγή ή επειδή δεν μπορούμε να αποχωριστούμε κάτι που κάποτε μάς έδινε ικανοποίηση.

Το life coaching μπορεί να μας βοηθήσει να ξεχωρίσουμε την επιμονή από την προσκόλληση. Μπορεί να μας οδηγήσει στο ερώτημα: «Παραμένω επειδή αυτή η επιλογή εξακολουθεί να με εξελίσσει ή επειδή φοβάμαι να φύγω;»

Οι Λωτοφάγοι: Να μην ξεχάσουμε τον προορισμό μας

Όσοι τρώνε τον λωτό ξεχνούν την πατρίδα τους. Δεν θέλουν πλέον να συνεχίσουν το ταξίδι. Επιθυμούν απλώς να παραμείνουν σε μια ευχάριστη κατάσταση λήθης.

Οι Λωτοφάγοι αντιπροσωπεύουν όλα όσα μας κάνουν να ξεχνάμε ποιοι είμαστε και πού θέλαμε να πάμε. Μπορεί να είναι μια εξάρτηση, μια βολική καθημερινότητα, η συνεχής διάσπαση της προσοχής ή η αναβολή μιας δύσκολης απόφασης.

Δεν χανόμαστε πάντα μέσα σε κάτι επώδυνο. Μερικές φορές χανόμαστε μέσα σε κάτι ευχάριστο που μας απομακρύνει αργά και αθόρυβα από τον σκοπό μας.

Το life coaching μάς βοηθά να επανασυνδεθούμε με τις αξίες, τις επιλογές και το όραμά μας. Μας καλεί να αναρωτηθούμε: «Ποια ήταν η δική μου Ιθάκη πριν αρχίσω να την ξεχνώ;»

Ο Κύκλωπας: Όταν η εξυπνάδα νικιέται από τον εγωισμό

Απέναντι στον Πολύφημο, η εξυπνάδα του Οδυσσέα σώζει τον ίδιο και τους συντρόφους του. Λέει ότι ονομάζεται «Κανένας», τυφλώνει τον Κύκλωπα και καταφέρνει να δραπετεύσει.

Όταν, όμως, βρίσκεται πλέον σε ασφάλεια, δεν αντιστέκεται στην ανάγκη να φωνάξει το πραγματικό του όνομα και να διεκδικήσει τη δόξα του κατορθώματός του. Έτσι προκαλεί την οργή του Ποσειδώνα.

Η ευφυΐα σώζει τον Οδυσσέα, αλλά ο εγωισμός του δημιουργεί τον επόμενο κίνδυνο. Πόσες φορές η ανάγκη μας να αποδείξουμε ότι έχουμε δίκαιο, να έχουμε τον τελευταίο λόγο ή να πάρουμε αναγνώριση καταστρέφει κάτι που είχαμε χειριστεί σωστά;

Το life coaching μάς βοηθά να καταλάβουμε ότι δεν χρειάζεται να αποδεικνύουμε συνεχώς την αξία μας. Μας κρατά έναν καθρέφτη, ώστε να αναγνωρίσουμε πότε μιλά η αυτοπεποίθηση και πότε ο πληγωμένος εγωισμός.

Ο ασκός του Αιόλου: Η αυτοϋπονόμευση λίγο πριν από τον στόχο

Ο Αίολος δίνει στον Οδυσσέα έναν ασκό μέσα στον οποίο έχει κλείσει τους αντίθετους ανέμους. Η Ιθάκη βρίσκεται σχεδόν μπροστά τους. Οι σύντροφοί του, όμως, πιστεύοντας ότι ο ασκός κρύβει θησαυρούς, τον ανοίγουν. Οι άνεμοι ελευθερώνονται και τους παρασύρουν ξανά μακριά.

Πόσες φορές φτάνουμε κοντά σε αυτό που θέλουμε και, από φόβο, καχυποψία ή ανασφάλεια, σαμποτάρουμε την πρόοδό μας; Μερικές φορές δεν φοβόμαστε μόνο την αποτυχία. Φοβόμαστε και την επιτυχία, γιατί μπορεί να μας οδηγήσει σε μια νέα ζωή και σε μια νέα ευθύνη.

Μέσα από το life coaching μπορούμε να εντοπίσουμε αυτά τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα. Να δούμε τι ακριβώς κάνουμε κάθε φορά που πλησιάζουμε τον στόχο και ποια παλιά πεποίθηση μας στέλνει ξανά πίσω.

Οι Λαιστρυγόνες: Να αναγνωρίζουμε τα καταστροφικά περιβάλλοντα

Στη χώρα των Λαιστρυγόνων σχεδόν ολόκληρος ο στόλος του Οδυσσέα καταστρέφεται. Μόνο το δικό του πλοίο, το οποίο είχε αφήσει έξω από το κλειστό λιμάνι, καταφέρνει να διαφύγει.

Στη ζωή υπάρχουν περιβάλλοντα, σχέσεις και καταστάσεις που δεν μπορούν να γίνουν ασφαλή μόνο και μόνο επειδή εμείς θα προσπαθήσουμε περισσότερο. Χρειάζεται να αναγνωρίζουμε τα προειδοποιητικά σημάδια και να προστατεύουμε τα όριά μας.

Το life coaching μπορεί να μας βοηθήσει να εξετάσουμε πού επενδύουμε την ενέργειά μας και αν προσπαθούμε να προσαρμοστούμε σε ένα περιβάλλον που μας πληγώνει. Δεν μπορούμε να ελέγξουμε κάθε κίνδυνο. Μπορούμε, όμως, να επιλέξουμε πού θα αγκυροβολήσουμε.

Η Κίρκη: Η άνεση που γίνεται στασιμότητα

Η Κίρκη μεταμορφώνει τους συντρόφους του Οδυσσέα σε χοίρους. Σε συμβολικό επίπεδο, μπορούμε να δούμε εδώ τον άνθρωπο που χάνει την ανώτερη φύση του και παραδίδεται αποκλειστικά στις επιθυμίες και στα ένστικτά του, την κατώτερη φύση του.

Αργότερα, η Κίρκη γίνεται σύμμαχος και καθοδηγήτρια. Ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του μένουν κοντά της για έναν ολόκληρο χρόνο. Ακόμη και ένας όμορφος και ασφαλής τόπος μπορεί να μας κρατήσει στάσιμους.

Δεν είναι όλες οι φυλακές σκοτεινές. Μερικές είναι τόσο άνετες, ώστε δυσκολευόμαστε να τις εγκαταλείψουμε.

Το life coaching μάς βοηθά να διακρίνουμε τη γαλήνη από τη στασιμότητα. Μας προκαλεί να αναρωτηθούμε αν ξεκουραζόμαστε για να συνεχίσουμε ή αν χρησιμοποιούμε την άνεση για να αποφύγουμε το επόμενο βήμα.

Η κάθοδος στον Άδη: Να αντικρίσουμε όσα κουβαλάμε

Για να συνεχίσει το ταξίδι του, ο Οδυσσέας πρέπει να κατέβει στον κόσμο των νεκρών. Εκεί συναντά τον Τειρεσία, τη μητέρα του και μορφές από το παρελθόν.

Πριν προχωρήσουμε πραγματικά, χρειάζεται πολλές φορές να κατεβούμε στα σκοτεινότερα σημεία του εαυτού μας. Να συναντήσουμε τη θλίψη, τους φόβους, τις ενοχές και τις απώλειες που προσπαθήσαμε να αφήσουμε πίσω.

Το life coaching μπορεί να μας βοηθήσει να αναγνωρίσουμε τι κουβαλάμε και πώς αυτό επηρεάζει τις σημερινές μας επιλογές. Όταν, όμως, κάτω από ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο κρύβεται ένας βαθύτερος φόβος, ένα τραύμα ή μια παλιά συναισθηματική πληγή, δεν αρκούν οι εύκολες θετικές σκέψεις. Στη δική μου δουλειά, εκεί αξιοποιώ, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ανθρώπου, μεθόδους όπως η κλινική ύπνωση και η Τεχνική Συναισθηματικής Απελευθέρωσης, EFT. Αυτές μας επιτρέπουν να προχωρήσουμε πέρα από το σύμπτωμα, να αναζητήσουμε τη ρίζα του ζητήματος και να επεξεργαστούμε ό,τι εξακολουθεί να επηρεάζει τη ζωή του ανθρώπου σήμερα. Γιατί η ουσιαστική αλλαγή δεν έρχεται όταν απλώς καλύπτουμε τον πόνο. Έρχεται όταν είμαστε έτοιμοι να τον προσεγγίσουμε με ασφάλεια, κατανόηση και τα κατάλληλα εργαλεία.

Δεν μπορούμε να αλλάξουμε αυτό που δεν είμαστε έτοιμοι να αντικρίσουμε.

Οι Σειρήνες: Η αυτογνωσία είναι δύναμη

Οι Σειρήνες αντιπροσωπεύουν τη γοητεία του πειρασμού. Ο Οδυσσέας δεν πιστεύει ότι θα μπορέσει απλώς να αντισταθεί. Ζητά να τον δέσουν στο κατάρτι και βάζει τους συντρόφους του να κλείσουν τα αυτιά τους.

Δύναμη δεν σημαίνει να πιστεύουμε ότι είμαστε άτρωτοι. Σημαίνει να γνωρίζουμε τις ατέλειες μας και να δημιουργούμε τις κατάλληλες συνθήκες ώστε να μην παρασυρθούμε.

Αυτό ακριβώς κάνει και το life coaching. Δεν βασίζεται μόνο στη δύναμη της θέλησης. Μας βοηθά να δημιουργήσουμε όρια, σχέδιο, πρακτικά βήματα και λογοδοσία.

Μερικές φορές το προσωπικό μας «κατάρτι» είναι μια απόφαση που έχουμε γράψει, μια νέα καθημερινή συνήθεια ή ένας άνθρωπος που μας θυμίζει τι επιλέξαμε όταν εμείς προσωρινά το ξεχνάμε.

Η Σκύλλα και η Χάρυβδη: Όταν δεν υπάρχει ‘τέλεια’ επιλογή

Ο Οδυσσέας πρέπει να περάσει ανάμεσα σε δύο κινδύνους. Δεν υπάρχει τρόπος να αποφύγει κάθε απώλεια. Στη μια θα χανόντουσαν όλοι, στην άλλη μόνο λίγοι.

Η ζωή δεν μας προσφέρει πάντοτε μία σωστή και μία λάθος επιλογή. Μερικές φορές καλούμαστε να επιλέξουμε ανάμεσα σε δύο ζόρικες διαδρομές. Συχνά περιμένουμε να νιώσουμε απόλυτη βεβαιότητα πριν προχωρήσουμε. Η βεβαιότητα, όμως, δεν έρχεται πάντα. Και όσο αναβάλλουμε την απόφαση, η ζωή συνεχίζει να κινείται. Γιατί και το να μην επιλέξουμε αποτελεί επιλογή και δημιουργεί τα δικά του αποτελέσματα..

Το life coaching δεν αποφασίζει για εμάς. Μας βοηθά να δούμε καθαρότερα τις επιλογές μας, να εξετάσουμε ποια συμφωνεί περισσότερο με τις αξίες μας και να αποδεχτούμε ότι κάθε δρόμος θα έχει τα δικά του αποτελέσματα.

Ωριμότητα δεν σημαίνει να βρίσκουμε πάντα την τέλεια λύση. Σημαίνει να κάνουμε μια συνειδητή επιλογή και να αναλαμβάνουμε την ευθύνη της.

Τα βόδια του Ήλιου: Οι επιλογές δημιουργούν αποτελέσματα

Οι σύντροφοι του Οδυσσέα είχαν προειδοποιηθεί να μην αγγίξουν τα ιερά βόδια του Ήλιου. Πιεσμένοι, όμως, από την πείνα, παραβιάζουν την απαγόρευση και πληρώνουν βαρύ τίμημα.

Αυτός ο σταθμός μιλά για τις στιγμές κατά τις οποίες μια άμεση ανάγκη ή επιθυμία υπερισχύει των αξιών και της μακροπρόθεσμης σκέψης μας. Γνωρίζουμε το όριο, αλλά πείθουμε τον εαυτό μας ότι αυτή τη φορά δεν πειράζει.

Μέσα από το coaching μαθαίνουμε να δημιουργούμε έναν μικρό χώρο ανάμεσα στην παρόρμηση και στην πράξη. Σε αυτόν τον χώρο υπάρχει η επιλογή. Και κάθε φορά που επιλέγουμε συνειδητά, ενισχύουμε την ικανότητά μας να κατευθύνουμε τη ζωή μας.

Η Καλυψώ: Όταν θυμόμαστε τον προορισμό αλλά δεν μπορούμε ακόμη να φύγουμε

Η Καλυψώ κρατά τον Οδυσσέα στο νησί της για επτά χρόνια. Του προσφέρει ασφάλεια, άνεση, ακόμη και αθανασία. Εκείνος, όμως, δεν ξεχνά ποιος είναι ούτε παύει να λαχταρά την Ιθάκη. Περνά τις μέρες του στην ακτή, κοιτάζοντας τη θάλασσα και θρηνώντας, γιατί γνωρίζει πού θέλει να πάει αλλά δεν διαθέτει τα μέσα για να φύγει.

Η απελευθέρωσή του γίνεται δυνατή όταν η Αθηνά παρεμβαίνει και ζητά από τον Δία να επιτρέψει την επιστροφή του. Ο Δίας στέλνει τον Ερμή στην Καλυψώ με την εντολή να τον αφήσει ελεύθερο. Τότε ο Οδυσσέας κατασκευάζει τη σχεδία του και συνεχίζει το ταξίδι.

Ο σταθμός αυτός μάς θυμίζει ότι δεν είναι όλα τα εμπόδια αποτέλεσμα φόβου, αδυναμίας ή λανθασμένων επιλογών. Μερικές φορές γνωρίζουμε πολύ καλά ποιοι είμαστε και πού θέλουμε να πάμε, αλλά οι συνθήκες δεν μας επιτρέπουν ακόμη να προχωρήσουμε. Μπορεί να μας κρατούν πίσω οικονομικές δυσκολίες, οικογενειακές υποχρεώσεις, προβλήματα υγείας ή καταστάσεις που δεν βρίσκονται κάτω από τον έλεγχό μας.

Το σημαντικό τότε είναι να μην εγκαταλείψουμε εσωτερικά τον προορισμό μας. Ο Οδυσσέας δεν μπορούσε να φύγει, αλλά δεν έκανε την Καλυψώ δική του Ιθάκη. Διατήρησε ζωντανή τη μνήμη του σπιτιού του και, όταν τελικά παρουσιάστηκε η δυνατότητα, ήταν έτοιμος να δράσει.

Το life coaching δεν μπορεί να εξαφανίσει κάθε πραγματικό εμπόδιο ούτε να αλλάξει συνθήκες που βρίσκονται έξω από τον έλεγχό μας. Μπορεί, όμως, να μας βοηθήσει να ξεχωρίσουμε τι μπορούμε να αλλάξουμε και τι χρειάζεται προσωρινά να αποδεχτούμε. Μας βοηθά να κρατήσουμε τον στόχο μας ζωντανό, να προετοιμαστούμε και να αναγνωρίσουμε τη δυνατότητα όταν εμφανιστεί.

Μας θυμίζει επίσης ότι δεν χρειάζεται να κάνουμε ολόκληρο το ταξίδι μόνοι μας. Όπως ο Οδυσσέας χρειάστηκε την παρέμβαση της Αθηνάς, την απόφαση του Δία και το μήνυμα του Ερμή, έτσι κι εμείς κάποιες φορές χρειαζόμαστε υποστήριξη, καθοδήγηση ή μια ευκαιρία που θα ανοίξει τον δρόμο.

Και όταν ο δρόμος ανοίξει, χρειάζεται να κάνουμε το δικό μας μέρος. Οι θεοί έδωσαν στον Οδυσσέα την ελευθερία να φύγει, αλλά τη σχεδία έπρεπε να την κατασκευάσει ο ίδιος.

Οι Φαίακες: Να επιτρέψουμε στους άλλους να μας βοηθήσουν

Στη χώρα των Φαιάκων, ο Οδυσσέας βρίσκει ανθρώπους πρόθυμους να τον ακούσουν και να τον βοηθήσουν. Εκεί αφηγείται την ιστορία του.

Πολλές φορές η αλλαγή αρχίζει όταν μπορούμε να διηγηθούμε όσα ζήσαμε σε κάποιον που είναι πραγματικά παρών. Λέγοντας την ιστορία μας, αρχίζουμε να τη βλέπουμε διαφορετικά. Ανακαλύπτουμε όχι μόνο τι μας συνέβη, αλλά και τι μάθαμε, πώς αλλάξαμε και ποιο νόημα επιλέγουμε να της δώσουμε.

Η δύναμη δεν βρίσκεται μόνο στο να αντέχουμε μόνοι μας. Βρίσκεται και στο να αναγνωρίζουμε πότε χρειαζόμαστε στήριξη.

Η/Ο coach δεν ταξιδεύει αντί για εμάς. Κάθεται δίπλα μας, ακούει, ρωτά και μας βοηθά να ξαναβρούμε την κατεύθυνσή μας, την πορεία μας.

Η επιστροφή στην Ιθάκη

Όταν ο Οδυσσέας φτάνει επιτέλους στην Ιθάκη, δεν επιστρέφει απλώς στην παλιά του ζωή. Επιστρέφει μεταμφιεσμένος, παρατηρεί, περιμένει και προσπαθεί να καταλάβει τι έχει αλλάξει.

Ούτε ο Οδυσσέας ούτε η Ιθάκη είναι οι ίδιοι. Αυτή είναι και η δική μας πραγματικότητα. Δεν μπορούμε να επιστρέψουμε στον άνθρωπο που ήμασταν πριν από μια απώλεια, μια κρίση ή μια μεγάλη αλλαγή. Μπορούμε, όμως, να προχωρήσουμε ως ένας άνθρωπος που έχει μάθει, έχει εξελιχθεί και βλέπει τώρα περισσότερες επιλογές.

Στην αναγνώριση από την Πηνελόπη, το συζυγικό κρεβάτι που είναι φτιαγμένο πάνω στον κορμό μιας ελιάς γίνεται σύμβολο βαθιών ριζών και μιας αλήθειας που άντεξε στον χρόνο. Έπειτα από τόσες περιπλανήσεις, ο Οδυσσέας χρειάζεται να ξαναβρεί όχι μόνο τον τόπο του, αλλά και τις ρίζες του.

Η Ιθάκη, επομένως, δεν είναι απλώς ένας προορισμός. Αντιπροσωπεύει την πατρίδα, την ταυτότητα και τη βαθιά επιθυμία μας να αισθανθούμε ξανά ολόκληροι. Πατρίδα δεν είναι μόνο ο τόπος που αφήσαμε πίσω μας. Είναι και εκείνο το μέρος μέσα μας όπου σταματάμε να τρέχουμε, αντικρίζουμε την αλήθεια μας και αναλαμβάνουμε την ευθύνη για τη ζωή που έχουμε ζήσει.

Αιώνες αργότερα, ο Κωνσταντίνος Καβάφης αποτύπωσε υπέροχα αυτό το βαθύτερο νόημα στο ποίημά του Ιθάκη. Η Ιθάκη μάς δίνει τον λόγο για να ξεκινήσουμε, αλλά είναι το ταξίδι που μας πλουτίζει και μας δίνει σοφία. Το πραγματικό της δώρο είναι ο άνθρωπος που γινόμαστε στην πορεία.

Η θέση του life coaching στο ταξίδι

Αυτό μπορεί να μας βοηθήσει να πετύχουμε και το life coaching. Δεν μας δίνει έτοιμες απαντήσεις και δεν αποφασίζει ποιον δρόμο πρέπει να ακολουθήσουμε. Μας βοηθά να αυξήσουμε την επίγνωσή μας, να αναγνωρίσουμε τα μοτίβα που μας κρατούν εγκλωβισμένους και να δούμε επιλογές που προηγουμένως δεν μπορούσαμε να διακρίνουμε.

Μας βοηθά να θυμηθούμε την Ιθάκη μας όταν βρισκόμαστε ανάμεσα στους Λωτοφάγους. Να αναγνωρίσουμε τον εγωισμό μας όταν φωνάζουμε το όνομά μας στον Κύκλωπα. Να δούμε την αυτοϋπονόμευση όταν ανοίγουμε ξανά τον ασκό των ανέμων. Να βάλουμε όρια στις Σειρήνες, να πάρουμε ζόρικες αποφάσεις ανάμεσα στη Σκύλλα και στη Χάρυβδη και να κρατήσουμε τον προορισμό μας ζωντανό όταν οι συνθήκες δεν μας επιτρέπουν ακόμη να εγκαταλείψουμε το νησί της Καλυψώς.

Το life coaching δεν υπόσχεται ένα ταξίδι χωρίς φουρτούνες. Μας βοηθά να καταλάβουμε πού βρισκόμαστε, τι μπορούμε να μάθουμε από αυτόν τον σταθμό και ποια μπορεί να είναι η επόμενη επιλογή μας. Μας βοηθά επίσης να ξεχωρίσουμε τι βρίσκεται κάτω από τον έλεγχό μας και τι όχι. Δεν μπορούμε πάντοτε να αλλάξουμε όσα συμβαίνουν γύρω μας. Μπορούμε, όμως, να επιλέξουμε τη στάση μας απέναντί τους, τον τρόπο με τον οποίο θα ανταποκριθούμε και πού θα κατευθύνουμε την ενέργειά μας. Δεν επιλέγουμε κάθε φουρτούνα που συναντάμε, μπορούμε όμως να επιλέξουμε πώς θα κρατήσουμε το τιμόνι.

Η Οδύσσεια στον σημερινό κόσμο

Ίσως γι’ αυτό η Οδύσσεια συνεχίζει να μας μιλά ύστερα από χιλιάδες χρόνια. Η ανθρώπινη φύση δεν έχει αλλάξει όσο θα θέλαμε να πιστεύουμε. Εξακολουθούμε να επιτρέπουμε στην υπερηφάνεια, στη φιλοδοξία, στην εκδίκηση και στην επιθυμία για δύναμη να μας οδηγούν στην καταστροφή.

Καθώς παρακολουθούμε τον πόλεμο που συνεχίζεται στην Ουκρανία και τη διευρυνόμενη σύγκρουση με επίκεντρο το Ιράν, οι φωνές του Ομήρου και των αρχαίων τραγικών ακούγονται οδυνηρά επίκαιρες. Ακούμε για στρατηγικές, εδάφη, στρατιωτικούς στόχους και νίκες. Πίσω, όμως, από αυτές τις λέξεις βρίσκονται νεκροί, τραυματίες, φοβισμένα παιδιά, οικογένειες που πενθούν και ζωές που αλλάζουν για πάντα.

Ακόμη και όταν τα όπλα σιγήσουν, ο πόλεμος δεν τελειώνει. Συνεχίζει να ζει μέσα στις αναμνήσεις, στα σώματα και στις οικογένειες των ανθρώπων που επέζησαν. Οι στρατιώτες επιστρέφουν κουβαλώντας όσα είδαν και όσα έκαναν. Οι πρόσφυγες μπορεί να επιστρέψουν σε τόπους που δεν αναγνωρίζουν πια, ενώ άλλοι δεν καταφέρνουν ποτέ να επιστρέψουν. Τα παιδιά μεγαλώνουν κουβαλώντας φόβους, απώλειες και αναμνήσεις που δεν έζησαν τα ίδια. Οι συνέπειες του πολέμου μπορεί να συνεχίζονται για πολλές γενιές.

Εμείς στην Κύπρο δεν χρειάζεται να κοιτάξουμε μακριά για να καταλάβουμε αυτή την πραγματικότητα. Πενήντα δύο χρόνια μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το νησί μας παραμένει διαιρεμένο και οι πληγές εκείνης της εποχής δεν έχουν κλείσει.

Υπάρχουν άνθρωποι που έφυγαν από τα σπίτια τους μέσα σε λίγες ώρες και πέθαναν χωρίς να μπορέσουν να επιστρέψουν. Υπάρχουν οικογένειες που εξακολουθούν να περιμένουν απαντήσεις για την τύχη των αγνοουμένων τους. Υπάρχουν παιδιά και εγγόνια προσφύγων που γνωρίζουν τα χωριά και τα σπίτια των οικογενειών τους μόνο μέσα από φωτογραφίες, αφηγήσεις και αναμνήσεις.

Ο πόνος του 1974 δεν παρέμεινε μόνο στη γενιά που έζησε την εισβολή. Πέρασε στις επόμενες γενιές μέσα από τις οικογενειακές ιστορίες, τις σιωπές, τον φόβο, το αίσθημα της αδικίας και τη βαθιά λαχτάρα της επιστροφής.

Η Ιθάκη, για πολλούς ανθρώπους στην Κύπρο, δεν είναι απλώς ένα λογοτεχνικό σύμβολο. Είναι ένα πραγματικό σπίτι, ένα χωριό, ένας κήπος ή μια αυλή που παραμένει απρόσιτη.

Αυτή είναι ίσως μία από τις πιο οδυνηρές αλήθειες του πολέμου: ακόμη και όταν τελειώσει η μάχη, η επιστροφή δεν είναι πάντοτε δυνατή. Και όταν γίνεται, ο άνθρωπος που επιστρέφει και ο τόπος στον οποίο επιστρέφει δεν είναι πια οι ίδιοι.

Οι αρχαίες τραγωδίες το γνώριζαν. Μας έδειξαν ότι τα αποτελέσματα του πολέμου δεν παραμένουν στο πεδίο της μάχης. Επιστρέφουν στην πατρίδα μαζί με τους ηττημένους αλλά και με τους νικητές.

Ίσως η σπουδαιότερη Οδύσσεια της ανθρωπότητας να είναι το ταξίδι από την υπερηφάνεια στην ταπεινότητα, από τη λήθη στην επίγνωση, από την εκδίκηση στην κατανόηση και από την καταστροφή στη συμπόνια.

Μόνο τότε θα μπορούμε να πούμε ότι βρήκαμε πραγματικά τον δρόμο της επιστροφής.

Η προπόνηση ζωής σε μαθαίνει πως να διαχειρίζεσαι οποιεσδήποτε προκλήσεις της ζωής και να βγάζεις στην επιφάνεια τα θετικά σου χαρακτηριστικά για να μπορείς να πορεύεσαι στη ζωή σου αγέρωχα και περήφανα.  Πρώτα μαθαίνουμε και μετά αρχίζουμε να εφαρμόζουμε και να εξασκούμε αυτούς τους καινούργιους τρόπους. Όταν αυξήσουμε τον δείκτη της Συναισθηματικής μας Νοημοσύνης (EQ) μπορούμε να  διαχειριζόμαστε τις προκλήσεις με αποτελεσματικότητα.  Βήμα-βήμα μαθαίνει κάποιος καινούργιους τρόπους διαχείρισης της ζωής και των καθημερινών προκλήσεων.
Όλοι μπορούμε ν’ αλλάξουμε, φτάνει να το θέλουμε και να κάνουμε βήματα σταθερά καθημερινά προς την αλλαγή!

Η Άννη Παττίχη είναι Προπονήτρια Ζωής, με ΜΑ στην Κλινική Ψυχολογία, Κλινική Υπνοθεραπεύτρια & Εκπαιδεύτρια, θεραπεύτρια Τεχνικών Συναισθηματικής Απελευθέρωσης (EFT) & Νευρογλωσσικού Προγραμματισμού (NLP). Βοηθά άτομα είτε σε ατομικές συνεδρίες ή σε ομάδες, ή μέσω του καινούργιου της καναλιού στο YouTube, The Neural Rewire with Annie, να βρουν τη δική τους πηγή σοφίας για να πάρουν πλήρη έλεγχο της ζωής τους. Παρουσιάζεται συχνά στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο και αρθρογραφεί στις εφημερίδες Ο Φιλελεύθερος και In-Cyprus(στα Αγγλικά) στη στήλη Life Coach. Επίσης κάνει εβδομαδιαία μαθήματα αυτογνωσίας και αυτοβελτίωσης στο Ανοικτό Σχολείο του Δημαρχείου Στροβόλου.

Στείλτε τις ερωτήσεις σας στην
Άννη Παττίχη
TransformNow Coaching Academy
Προπονήτρια Ζωής
ΜΑ Κλινική Ψυχολογία
Υπνοθεραπεύτρια
annie.pattichi@gmail.com
Tel: 99468260

Πατήστε ΕΔΩ για να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα

Δείτε στο youtube

https://www.facebook.com/transformnowannie/
https://www.facebook.com/annie.pattichi
https://www.instagram.com/anniepattichi/
https://www.youtube.com/channel/UCxAAmI3A7Zdczu02KmUEmgw
https://www.linkedin.com/in/anniepattichi/
https://twitter.com/AnniePattichi