Μετρητά επιλέγουν οι Κύπριοι – Άγνοια και επιφυλάξεις για το ψηφιακό ευρώ

Τα μετρητά παραμένουν η πιο διαδεδομένη μέθοδος πληρωμής στην Κύπρο, παρά την αυξανόμενη χρήση καρτών και ψηφιακών εφαρμογών, σύμφωνα με την πρώτη ποσοτική έρευνα της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου για το ψηφιακό ευρώ.

Η έρευνα καταδεικνύει παράλληλα χαμηλό επίπεδο ενημέρωσης, καθώς το 61% των πολιτών δεν γνωρίζει καθόλου το ψηφιακό ευρώ και μόλις το 1% δηλώνει πλήρως ενημερωμένο.

Μόνο το 35% των συμμετεχόντων εμφανίζεται διατεθειμένο να εντάξει το ψηφιακό ευρώ στην καθημερινότητά του. Οι κυριότερες ανησυχίες αφορούν την πιθανότητα παρακολούθησης των συναλλαγών και τον φόβο ότι μπορεί να καταργηθούν τα μετρητά.

Στο 63% η εβδομαδιαία χρήση καρτών

Παρότι τα μετρητά διατηρούν την πρώτη θέση, το 63% χρησιμοποιεί πιστωτική ή χρεωστική κάρτα σε φυσικά καταστήματα τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.

Πληρωμές ή μεταφορές χρημάτων μέσω διαδικτύου και εφαρμογών κινητού πραγματοποιεί σε εβδομαδιαία βάση το 23% των ερωτηθέντων. Από όσους πληρώνουν με κάρτα μέσω κινητού τηλεφώνου, το 40% χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη μέθοδο κάθε εβδομάδα.

Αντίθετα, η χρήση επιταγών έχει πλέον περιοριστεί σημαντικά.

Σύμφωνα με την έρευνα, τα μετρητά χρησιμοποιούνται καθημερινά κυρίως από πολίτες με περιορισμένη πρόσβαση σε ψηφιακά μέσα. Πρόκειται κατά κύριο λόγο για άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας, άτομα με χαμηλότερο μορφωτικό ή οικονομικό επίπεδο, συνταξιούχους και ανέργους.

Τα ψηφιακά μέσα πληρωμής, όπως η διαδικτυακή και κινητή τραπεζική ή οι πληρωμές με κάρτα μέσω κινητού, προτιμώνται κυρίως από γυναίκες κάτω των 45 ετών, με τριτοβάθμια εκπαίδευση, οι οποίες ανήκουν στα μεσαία ή ανώτερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα και κατοικούν σε αστικές περιοχές.

Οι φυσικές κάρτες σε συνδυασμό με μετρητά χρησιμοποιούνται περισσότερο από γυναίκες μεσαίου οικονομικού επιπέδου που διαμένουν σε πόλεις. Οι επιταγές συναντώνται κυρίως μεταξύ ηλικιωμένων ανδρών και επιχειρηματιών.

Περιορισμένη η γνώση για το ψηφιακό ευρώ

Από το σύνολο των συμμετεχόντων, το 61% δήλωσε ότι δεν γνωρίζει καθόλου το ψηφιακό ευρώ, ενώ μόλις το 1% εμφανίστηκε πλήρως ενημερωμένο.

Μεγαλύτερη εξοικείωση με το θέμα καταγράφεται μεταξύ ατόμων κάτω των 65 ετών, πτυχιούχων και εργαζομένων.

Όσοι δηλώνουν ότι έχουν ακούσει για το ψηφιακό ευρώ είναι κυρίως άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας, άτομα ανώτερου οικονομικού επιπέδου με τριτοβάθμια εκπαίδευση και κάτοικοι αστικών περιοχών. Πολλοί δραστηριοποιούνται στον επιχειρηματικό τομέα, είναι αυτοεργοδοτούμενοι ή κατέχουν διευθυντικές θέσεις.

Πρώτη πηγή ενημέρωσης τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν την κυριότερη πηγή πληροφόρησης για το ψηφιακό ευρώ, με ποσοστό 49%, και ακολουθούν οι τηλεοπτικές εκπομπές με 30%. Οι ημερίδες και τα σεμινάρια βρίσκονται στην τελευταία θέση.

Την ενημέρωση μέσω των κοινωνικών δικτύων προτιμούν κυρίως νεότεροι πολίτες, εργαζόμενοι, κάτοικοι αγροτικών περιοχών και άτομα μεσαίου ή χαμηλότερου οικονομικού επιπέδου.

Η τηλεόραση είναι δημοφιλέστερη μεταξύ ηλικιωμένων, ανέργων και ατόμων με χαμηλότερο εισόδημα ή μορφωτικό επίπεδο.

Αντίθετα, οι έντυπες και διαδικτυακές εφημερίδες προτιμώνται περισσότερο από πτυχιούχους, κατοίκους αστικών περιοχών και άτομα υψηλότερου οικονομικού επιπέδου, όπως επιχειρηματίες, αυτοεργοδοτούμενοι και διευθυντικά στελέχη.

Μόνο το 35% δηλώνει πρόθυμο να το χρησιμοποιήσει

Πρόθυμο να εντάξει το ψηφιακό ευρώ στις καθημερινές συναλλαγές του δηλώνει το 35% των ερωτηθέντων. Πρόκειται κυρίως για εργαζομένους κάτω των 45 ετών, με τριτοβάθμια μόρφωση και υψηλότερο οικονομικό επίπεδο.

Αντίθετα, το 28% θεωρεί από κάπως έως πολύ απίθανο να το χρησιμοποιήσει.

Μεταξύ όσων δηλώνουν πρόθυμοι να υιοθετήσουν το ψηφιακό ευρώ, το 41% θα το χρησιμοποιούσε για αγορές σε φυσικά καταστήματα, το 40% για διαδικτυακές αγορές και το 33% για πληρωμές μεταξύ ιδιωτών. Ποσοστό 17% δεν είναι βέβαιο για το είδος των συναλλαγών στις οποίες θα το χρησιμοποιούσε.

Το 56% δεν διακρίνει ουσιαστική διαφορά

Μόλις το 19% πιστεύει ότι το ψηφιακό ευρώ θα προσφέρει ουσιαστικά διαφορετικό τρόπο διεκπεραίωσης συναλλαγών. Η συγκεκριμένη άποψη εμφανίζεται συχνότερα μεταξύ ανδρών, ατόμων κάτω των 25 ετών και πολιτών που γνωρίζουν ήδη κάτι για το νέο μέσο πληρωμής.

Αντίθετα, το 56% δεν θεωρεί ότι θα προσφέρει κάτι πραγματικά διαφορετικό από τις υφιστάμενες μεθόδους πληρωμής.

Ο μεγαλύτερος ενδοιασμός αφορά την πιθανότητα παρακολούθησης των συναλλαγών και τον φόβο κατάργησης των μετρητών, ανησυχίες που εκφράζει το 53% των συμμετεχόντων.

Παράλληλα, το 38% προβληματίζεται για την ασφάλεια του ψηφιακού ευρώ και το 25% για τον τρόπο με τον οποίο θα διαχειρίζεται τα έξοδά του μέσω της χρήσης του.

Έντονους προβληματισμούς σχετικά με την ευκολία χρήσης εκφράζει το 30%. Οι σοβαρότερες επιφυλάξεις καταγράφονται κυρίως μεταξύ γυναικών, ηλικιωμένων, ανέργων, ατόμων χαμηλότερου οικονομικού επιπέδου ή χωρίς πανεπιστημιακή μόρφωση και πολιτών που δεν γνωρίζουν καθόλου το ψηφιακό ευρώ.

Θετικότεροι οι επαγγελματίες

Μεγαλύτερη προθυμία καταγράφεται μεταξύ επιχειρηματιών, διευθυντικών στελεχών και αυτοεργοδοτουμένων που συμμετείχαν στην έρευνα.

Το 54% των επαγγελματιών δήλωσε ότι θα ήταν πρόθυμο να δέχεται πληρωμές σε ψηφιακό ευρώ χωρίς ενδοιασμούς. Ποσοστό 9% ανέφερε ότι η απόφασή του θα εξαρτηθεί από το κόστος, την ευκολία εφαρμογής και τη ζήτηση, ενώ το 27% δεν είναι πρόθυμο να αποδέχεται τέτοιες πληρωμές.

Στόχος η πρώτη έκδοση το 2029

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναπτύσσει το ψηφιακό ευρώ ως μία ψηφιακή μορφή χρήματος που θα εκδίδεται από την ίδια και θα είναι διαθέσιμη στους πολίτες της Ευρωζώνης.

Το ψηφιακό ευρώ σχεδιάζεται να χρησιμοποιείται για πληρωμές τόσο μέσω διαδικτύου όσο και εκτός διαδικτυακής σύνδεσης. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο βρίσκεται σε εξέλιξη η διαμόρφωση του νομικού πλαισίου και της τεχνικής λύσης, με στόχο την πρώτη έκδοση το 2029.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τις 21 έως τις 27 Απριλίου με τηλεφωνικές συνεντεύξεις και δομημένο ερωτηματολόγιο της Γενικής Διεύθυνσης Εποπτείας Πληρωμών της ΚΤΚ. Είχε παγκύπρια κάλυψη και περιέλαβε 506 άτομα ηλικίας 18 ετών και άνω.