Σφίγγει ο κλοιός για greenwashing

Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για τις επιχειρήσεις, οι οποίες μέχρι τις 27 Σεπτεμβρίου θα πρέπει να συμμορφωθούν με το νέο πλαίσιο για την πράσινη μετάβαση.

Οι νέοι κανόνες βάζουν στο στόχαστρο τις παραπλανητικές περιβαλλοντικές πρακτικές (greenwashing) ενισχύοντας την προστασία των καταναλωτών και τη διαφάνεια στην αγορά. Μάλιστα,  οι επιχειρήσεις θα πρέπει να προχωρήσουν και σε διορθωτικές κινήσεις, από την αλλαγή διαδικτυακών και διαφημιστικών αναφορών μέχρι την προσαρμογή των συσκευασιών τους.

Τι προβλέπει ο νόμος

Ο περί Προστασίας του Καταναλωτή Νόμος μεταφέρει στο εθνικό δίκαιο την ευρωπαϊκή Οδηγία που αφορά την ενδυνάμωση των καταναλωτών για την πράσινη μετάβαση, μέσω της καλύτερης προστασίας τους από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και της πληρέστερης ενημέρωσής τους.

Με το νέο πλαίσιο επιδιώκεται η αποτελεσματικότερη προστασία των καταναλωτών από παραπλανητικές περιβαλλοντικές πρακτικές (greenwashing), η ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά και η προώθηση πιο βιώσιμων επιλογών κατανάλωσης.

Για την αποτελεσματική εφαρμογή του νέου πλαισίου, η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή έχει ετοιμάσει σχετικό οδηγό, ώστε οι επιχειρήσεις να γνωρίζουν τις νέες υποχρεώσεις τους. Παράλληλα, παρέχει κατευθυντήριες γραμμές για τη διαχείριση των προϊόντων που έχουν ήδη παραχθεί, εισαχθεί και διατεθεί στην αλυσίδα διανομής.

Μέσω του σχετικού οδηγού, οι καταναλωτές θα μπορούν να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και να εντοπίζουν παραπλανητικές πρακτικές. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις και οι επαγγελματίες θα πρέπει να συμμορφωθούν με τον νόμο, ώστε να αποφεύγουν πρακτικές greenwashing.

Προστασία από παραπλανητικές πράξεις

Με το νέο νομικό πλαίσιο στην Κύπρο ενισχύονται οι διατάξεις που αφορούν τις παραπλανητικές πράξεις. Συγκεκριμένα, διευρύνονται τα κύρια χαρακτηριστικά ενός προϊόντος για τα οποία ο καταναλωτής δεν πρέπει να παραπλανείται και  θα πρέπει να λαμβάνει σαφή πληροφόρηση, ώστε να περιλαμβάνονται στοιχεία, όπως είναι, τα κύρια περιβαλλοντικά ή κοινωνικά χαρακτηριστικά του προϊόντος, η ανθεκτικότητα, η δυνατότητα επισκευής και η ανακυκλωσιμότητα.

Παράλληλα, εισάγονται δύο νέες πρακτικές που θεωρούνται παραπλανητικές πράξεις. Η πρώτη αφορά τη διατύπωση ισχυρισμών για μελλοντικές περιβαλλοντικές επιδόσεις χωρίς σαφείς, επαληθεύσιμες και τεκμηριωμένες δεσμεύσεις. Η δεύτερη αφορά τη διαφήμιση πλεονεκτημάτων που δεν σχετίζονται ουσιαστικά με το ίδιο το προϊόν ή την επιχείρηση.

Στη νομοθεσία εισάγεται, επίσης, νέα υποχρέωση διαφάνειας για τις υπηρεσίες που συγκρίνουν προϊόντα με βάση περιβαλλοντικά, κοινωνικά ή άλλα χαρακτηριστικά βιωσιμότητας.

Βάσει του νόμου, όταν παρέχονται στους καταναλωτές συγκρίσεις προϊόντων, θα πρέπει να δίνονται ουσιώδεις πληροφορίες σχετικά με τη μεθοδολογία της σύγκρισης, τα προϊόντα και τους προμηθευτές που περιλαμβάνονται σε αυτήν, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο επικαιροποιούνται οι σχετικές πληροφορίες.

Νέες υποχρεώσεις ενημέρωσης

Παράλληλα, ενισχύονται οι υποχρεώσεις προσυμβατικής ενημέρωσης στις συμβάσεις που συνάπτονται εκτός εμπορικού καταστήματος και στις εξ αποστάσεως συμβάσεις.

Ειδικότερα, εισάγονται νέες υποχρεώσεις ενημέρωσης σχετικά με τη νόμιμη εγγύηση συμμόρφωσης, την εμπορική εγγύηση ανθεκτικότητας, όπου αυτή παρέχεται, τη διάρκεια παροχής ενημερώσεων λογισμικού για προϊόντα με ψηφιακά στοιχεία, καθώς και τη βαθμολογία δυνατότητας επισκευής. Όπου δεν υφίσταται τέτοια βαθμολογία, θα πρέπει να παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τη διαθεσιμότητα ανταλλακτικών, το εκτιμώμενο κόστος τους, τη διαδικασία παραγγελίας τους, καθώς και τη διαθεσιμότητα οδηγιών και τους περιορισμούς επισκευής.

Την ίδια ώρα, ο καταναλωτής θα μπορεί, πριν από την αγορά ενός προϊόντος, να γνωρίζει εάν αυτό συνοδεύεται από εμπορική εγγύηση ανθεκτικότητας, για πόσο χρονικό διάστημα θα παρέχονται ενημερώσεις λογισμικού, καθώς και κατά πόσο το προϊόν μπορεί να επισκευαστεί και υπό ποιες προϋποθέσεις.

Επιπρόσθετα, εισάγονται για πρώτη φορά η εναρμονισμένη ανακοίνωση σχετικά με τη νόμιμη εγγύηση συμμόρφωσης και το εναρμονισμένο σήμα για την εμπορική εγγύηση ανθεκτικότητας.

Τέλος στις απαγορευμένες πρακτικές

Ταυτόχρονα, επικαιροποιούνται οι πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται πριν από τη σύναψη εξ αποστάσεως συμβάσεων με ηλεκτρονικά μέσα, ώστε να περιλαμβάνονται και οι νέες απαιτήσεις ενημέρωσης που εισάγει το νέο πλαίσιο. Τέλος, εισάγονται νέες απαγορευμένες πρακτικές, οι οποίες αποσκοπούν κυρίως στην αντιμετώπιση του φαινομένου του greenwashing και στην ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά.