Η Φρανκφούρτη αύξησε τα επιτόκια – Προστατευμένοι όσοι έχουν σταθερό επιτόκιο

Νέα επιβάρυνση για τους δανειολήπτες με κυμαινόμενο επιτόκιο και Euribor φέρνει η νέα αύξηση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, καθώς η άνοδος του κόστους χρήματος αναμένεται να περάσει σταδιακά στις μηνιαίες δόσεις.

Η εξέλιξη επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο του κυμαινόμενου επιτοκίου, αν και η κυπριακή αγορά εμφανίζεται σήμερα περισσότερο θωρακισμένη σε σχέση με την περίοδο των μεγάλων αυξήσεων του 2022-2024.

Η εικόνα έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθώς ολοένα και περισσότεροι δανειολήπτες στρέφονται σε σταθερά επιτόκια, επιλέγοντας μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στη μηνιαία δόση τους. Έτσι, η νέα αύξηση της ΕΚΤ δεν επηρεάζει όλα τα νοικοκυριά με τον ίδιο τρόπο. Το ποσοστό των νέων στεγαστικών δανείων προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας με κυμαινόμενο επιτόκιο έχει υποχωρήσει από σχεδόν 100% στις αρχές του 2022 στο 12,1% τον Ιούλιο του 2026. Αυτό σημαίνει ότι σήμερα περίπου εννέα στα δέκα νέα στεγαστικά δεν ξεκινούν με κυμαινόμενα επιτόκια.

Η χθεσινή αύξηση

Χθες, το διοικητικό συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποφάσισε να ανεβάσει το επιτόκιο στο 2,50%, από 2,25% που ήταν προηγουμένως. Τον Ιούνιο του 2026 η ΕΚΤ προχώρησε στην πρώτη αύξηση 0,25% των επιτοκίων από το 2023. Η κίνηση της ΕΚΤ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη έχει αναθερμανθεί, κυρίως λόγω της μεγάλης ανόδου του ενεργειακού κόστους.

Ποιος είναι όμως ο αντίκτυπος της απόφασης στους δανειζόμενους; Το νέο περιβάλλον δημιουργεί ουσιαστικά δυο κατηγορίες δανειοληπτών. Στην πρώτη βρίσκονται όσοι έχουν σταθερό επιτόκιο. Η αύξηση της ΕΚΤ δεν μεταφέρεται άμεσα στη δόση τους κατά τη διάρκεια της περιόδου σταθερού επιτοκίου (3, 5 ή 7 χρόνια) και είναι αυτοί που είναι περισσότερο προστατευμένοι στις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής για αύξηση του επιτοκίου.

Στη δεύτερη βρίσκονται όσοι έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο. Εκεί η εξέλιξη του Euribor και του επιτοκίου αναφοράς αποκτά καθοριστική σημασία για το κόστος εξυπηρέτησης του δανείου. Ήδη στις αρχές Σεπτεμβρίου το Euribor 3 μηνών είχε ανέβει στο 2,679%, ενώ το Euribor 1 μηνός στο 2,364%.

Να δούμε μέσα από ένα παράδειγμα τι θα συμβεί στις δόσεις δανείων που έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο. Υπόλοιπο δανείου: €100.000, αρχική μηνιαία δόση: €750, αρχικό επιτόκιο: 3,50%, νέο επιτόκιο (+0,25%): 3,75%, νέα μηνιαία δόση: περίπου €763. Το παράδειγμα δείχνει ότι η μηνιαία αύξηση είναι περίπου €13 μηνιαίως, ανάλογα με την εναπομείνασα διάρκεια αποπληρωμής, π.χ. 15 έτη). Υπάρχουν και οι περιπτώσεις δανειοληπτών που μπορεί να δυσκολεύονται, παρά το γεγονός ότι η αύξηση δεν είναι μεγάλη (εξαρτάται από το υπόλοιπο του δανείου). Μπορεί ο πελάτης να επικοινωνήσει άμεσα με την τράπεζά του πριν δημιουργηθεί καθυστέρηση, ώστε να εξετάσει επιλογές επαναδιαπραγμάτευσης (π.χ. επιμήκυνση διάρκειας, μετατροπή σε σταθερό επιτόκιο για συγκεκριμένη χρονική περίοδο κ.α.).

Τι κερδίζουν οι τράπεζες

Η ανοδική αναθεώρηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ λειτουργεί υπέρ των τραπεζών, πυροδοτώντας τα έσοδα από τόκους (Net Interest Income). Η Τράπεζα Κύπρου έχει πλέον αναβαθμίσει την πρόβλεψή της για ολόκληρο το 2026 σε περίπου €750 εκατ. NII, λόγω της ταχύτερης και υψηλότερης ανόδου των επιτοκίων αλλά και της ισχυρής αύξησης των όγκων δανείων.

Σύμφωνα με τα όσα έχουν δηλώσει οι διοικήσεις των ελληνικών τραπεζών έως τώρα, για κάθε 25 μονάδες βάσης που αυξάνονται τα έσοδα των τραπεζών, η ενίσχυση στο NII υπολογίζεται σε πάνω από 130 εκατ. ευρώ για τους τέσσερις συστημικούς ομίλους σε βάθος 12 μηνών.

Συγκεκριμένα, η Τράπεζα Πειραιώς και η Εθνική Τράπεζα αναμένουν ετήσια αύξηση κατά 40 εκατ. ευρώ στα έσοδα από τόκους για κάθε αύξηση 0,25% των επιτοκίων, η Eurobank περιμένει επιπλέον 30 εκατ. ευρώ και η Alpha Bank περίπου 20 εκατ. ευρώ.