Διασύνδεση: Άρεσε στον ΔΗΣΥ η δήλωση του Προέδρου – Ζητά και συμμετοχή στον GSI – Το ΑΚΕΛ ρωτά αν μπορούμε να τερματίσουμε τις δεσμεύσεις μας

Μετά από αρκετό καιρό συχνών αντιπολιτευτικών τοποθετήσεων, ο ΔΗΣΥ προέβη χθες σε γραπτή ανακοίνωση με την οποία εκφράζεται θετικά για τις δηλώσεις του Προέδρου Χριστοδουλίδη, την Τετάρτη, για την ηλεκτρική διασύνδεση.

Την ίδια στιγμή, καλείται κατ’ ουσία ο Πρόεδρος να διασφαλίσει ότι η προχθεσινή του τοποθέτηση για το έργο του GSI, την οποία χαιρέτισε ο ΔΗΣΥ, θα γίνει θέση και των υπουργών Οικονομικών και Ενέργειας, ώστε να σταματήσει η εκπομπή αντιφατικών και διαφορετικών μηνυμάτων προς την κοινή γνώμη.

Στα σημαντικά της ανακοίνωσης του ΔΗΣΥ περιλαμβάνεται και η ξεκάθαρη τοποθέτηση του κόμματος υπέρ της μετατροπής της Κύπρου «σε πρωταγωνιστή του έργου, αντί να παραμένει σε ρόλο θεατή». Δήλωση που εκτιμάται πως παραπέμπει σε θέση του κόμματος υπέρ της συμμετοχής του κράτους στο μετοχικό κεφάλαιο του GSI, ώστε να έχει αποτελεσματικότερη και ουσιαστικότερη συμμετοχή στις αποφάσεις και τη διαχείριση του έργου.

Το άλλο μεγάλο κοινοβουλευτικό κόμμα, το ΑΚΕΛ, έστειλε χθες νέο ερωτηματολόγιο στον υπουργό Οικονομικών, σε συνέχεια εκείνου που είχε αποστείλει στον κ. Κεραυνό την περασμένη εβδομάδα ο γενικός γραμματέας Στέφανος Στεφάνου. Ερωτηματολόγιο απέστειλε το ΑΚΕΛ και στη ΡΑΕΚ.

Μέσα από τις ερωτήσεις είναι ξεκάθαρο πως το ΑΚΕΛ εξακολουθεί να θεωρεί ως επείγουσα ανάγκη το ξεκαθάρισμα των βασικών οικονομικών παραμέτρων του έργου του GSI και κυρίως του ύψους της επιβάρυνσης των Κυπρίων καταναλωτών, δίνοντας την εντύπωση πως θεωρεί την έναρξη του έργου συζητήσιμη και υπό διαπραγμάτευση ή αξιολόγηση από την κυπριακή Κυβέρνηση, παρ’ ότι είναι γνωστό πως ήδη ένα σημαντικό τμήμα του καλωδίου έχει κατασκευαστεί από τη γαλλική Nexans σε εργοστάσια στη Νορβηγία και την Ιαπωνία και εκκρεμεί η πληρωμή της από τον φορέα υλοποίησης (για την ώρα, στα χαρτιά, παραμένει ο ΑΔΜΗΕ).

Και, επιπλέον, ο ελληνικός οργανισμός διεκδικεί να του αναγνωριστεί (για μελλοντική ανάκτηση) από τη ΡΑΕΚ ποσό μερικών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ που έχουν ήδη δαπανηθεί για τη διασύνδεση. Απαιτήσεις που σύντομα θα υποβληθούν στη ΡΑΕΚ από τη νέα ιδιοκτησία του GSI, δηλαδή τη γαλλική Meridiam. Η οποία συνεχίζει, σε συνεργασία με τη Nexans και τον ΑΔΜΗΕ, την αναζήτηση κοινοπραξίας γαλλικών εταιρειών που θα αναλάβει το απαιτητικό έργο της ολοκλήρωσης των βυθοσκοπήσεων στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κάσου και Κύπρου (περίπου το 60% των βυθομετρήσεων έχει ολοκληρωθεί). Ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας δήλωσε την Τρίτη ότι το έργο θα συνεχιστεί στη βάση του χρονοδιαγράμματος της εταιρείας. Το θέμα του GSI συζητήθηκε, σύμφωνα με ελλαδικά ΜΜΕ, στη συνάντηση που είχαν την Τετάρτη ο πρόεδρος Μακρόν και ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης.

Να τα λένε όπως εσείς, κ. Πρόεδρε…

Στη χθεσινή ανακοίνωση του ΔΗΣΥ αναφέρονται τα εξής: «Καταγράφουμε θετικά τη χθεσινή σαφέστερη τοποθέτηση του Προέδρου της Δημοκρατίας για την υλοποίηση του Great Sea Interconnector. Αυτή την προσέγγιση και θέση από πλευράς της Κυβέρνησης ζητήσαμε εξ αρχής και επαναλάβαμε και χθες Τετάρτη, στο πλαίσιο της δημοσιογραφικής μας διάσκεψης».

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είχε δηλώσει την Τετάρτη ότι, μετά τη συνεννόηση που είχε γίνει περί τα μέσα Αυγούστου με τον Γάλλο Πρόεδρο και τον Έλληνα Πρωθυπουργό, έχει διαμορφωθεί ένα νέο σκηνικό για την προώθηση του έργου. «Μετά και τη συνεννόηση που έγινε περί τις 15 Αυγούστου με τον Γάλλο Πρόεδρο και με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, για πρώτη φορά από το 2012 που ξεκίνησε αυτή η ιδέα βρισκόμαστε πολύ κοντά στο στάδιο να ξεκινήσουμε, έτσι ώστε να υπάρξουν αποτελέσματα», είπε.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε την είσοδο της γαλλικής επενδυτικής εταιρείας Meridiam «καθοριστικής σημασίας», τόσο για την οικονομική όσο και για τη γεωπολιτική διάσταση του έργου, σημειώνοντας ότι οι εξελίξεις προχωρούν στη βάση της συνεννόησης και της πλήρους συμφωνίας που υπάρχει με τον Έλληνα Πρωθυπουργό.

Στην ανακοίνωση του ΔΗΣΥ περιλαμβάνεται και προτροπή προς τον Πρόεδρο να διασφαλίσει μία τοποθέτηση της Κυβέρνησης για τη διασύνδεση. «Αναμένουμε», γράφει ο ΔΗΣΥ, «αυτή η σαφέστερη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας να υιοθετηθεί και να εκφράζεται ενιαία από το σύνολο της κυβέρνησής του. Μόλις πριν από μερικά εικοσιτετράωρα, ενώπιον της Επιτροπής Ενέργειας της Βουλής, οι τοποθετήσεις των αρμόδιων υπουργών εξέπεμψαν διαφορετικά και αντιφατικά μηνύματα για την πορεία του έργου, συντηρώντας την αβεβαιότητα και τη διγλωσσία.

»Ελπίζουμε, συνεπώς», καταλήγει η ανακοίνωση, «να μην υπάρξει εκ νέου πισωγύρισμα από πλευράς της Κυβέρνησης και να μην επανέλθουν οι αντιφατικές τοποθετήσεις που θολώνουν την εικόνα γύρω από ένα έργο αυτής της σημασίας, όπως δυστυχώς συμβαίνει και από πλευράς ΑΚΕΛ, μέσα από τις συνεχείς αμφιβολίες και αμφισβητήσεις. Για τον Δημοκρατικό Συναγερμό το ζητούμενο δεν είναι ποιος δικαιώνεται. Είναι να προχωρήσει, με σοβαρότητα και τεκμηρίωση, ένα έργο στρατηγικής και εθνικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια και το μέλλον της Κύπρου και προς όφελος των πολιτών. Η χώρα μας πρέπει να μετατραπεί σε πρωταγωνιστή του έργου αντί να παραμένει σε ρόλο θεατή».

Νέο ερωτηματολόγιο

Από πλευράς του, με επιστολή του προς το Μάκη Κεραυνό ο γ.γ. του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου θέτει νέα ερωτήματα προς την Κυβέρνηση για την ηλεκτρική διασύνδεση, με αφορμή τις αναφορές που έγιναν κατά τη συνεδρία της Επιτροπής Ενέργειας στις 8 Σεπτεμβρίου.

Ο κ. Στεφάνου ζητά ενημέρωση για τους προβληματισμούς που, όπως είχε πει ο κ. Κεραυνός, αναπτύσσονται στο ECOFIN σε σχέση με το υψηλό κόστος των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και τις μεταβαλλόμενες ενεργειακές προτεραιότητες στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο κ. Στεφάνου ζητά πρόσθετη ενημέρωση και για το πιθανό τελικό κόστος της διασύνδεσης: «Δεδομένης της αναφοράς σας ότι τα €1,9 δισ. αφορούν κυρίως το καλώδιο και ότι δεν υπάρχει ακόμη πλήρης εικόνα για το συνολικό κόστος, υπάρχει ανώτατο οικονομικό όριο πέραν του οποίου η Κυπριακή Δημοκρατία θεωρεί ότι το έργο είναι οικονομικά μη βιώσιμο;», ρωτά ο γ.γ. του ΑΚΕΛ.

Σε άλλο σημείο της επιστολής επισημαίνεται: «Ενημερώσατε παράλληλα ότι, κατά τη λήψη της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου για το Πλαίσιο Κατανόησης (MoU) μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας τον Σεπτέμβριο του 2024 (σ.Φ. επρόκειτο για Πλαίσιο Συμφωνίας), θέσατε ενώπιον του Σώματος συγκεκριμένους προβληματισμούς και ανησυχίες. Ποιοι ήταν αυτοί οι προβληματισμοί και ποιες προϋποθέσεις είχατε θέσει;», διερωτάται ο κ. Στεφάνου. Η πληροφόρηση που έχουμε για εκείνη την περίοδο αναφέρει πως ο κ. Κεραυνός, δεδομένων των σοβαρών του επιφυλάξεων για το έργο, είχε αναφέρει στον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη πως ήταν έτοιμος να τον διευκολύνει με την παραίτησή του, σε περίπτωση που η θέση του Προέδρου ήταν διαφορετική.

Ο κ. Στεφάνου θέτει, επίσης, το ερώτημα κατά πόσο, σε περίπτωση που η νέα μελέτη (της ΕΤΕπ) καταλήξει ότι το έργο δεν είναι οικονομικά βιώσιμο ή δεν συμφέρει την Κυπριακή Δημοκρατία, υπάρχει νομική δυνατότητα μη καταβολής των €125 εκατ. (σ.Φ. που προβλέπει το Πλαίσιο Συμφωνίας με την ελληνική Κυβέρνηση) ή τερματισμού των σχετικών δεσμεύσεων. Ζητά ακόμη να διευκρινιστούν οι οικονομικές συνέπειες σε περίπτωση μη καταβολής του ποσού και κατά πόσο υπάρχουν ενδεχόμενες αποζημιώσεις, άλλες συμβατικές υποχρεώσεις ή ρυθμιστικές επιβαρύνσεις που θα εξακολουθήσουν να επιβαρύνουν το κράτος ή τους Κύπριους καταναλωτές.