Μεταρρυθμίσεις που θα δώσουν χρήμα στο επιχειρείν

Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για μικρομεσαίες και νεοφυείς επιχειρήσεις, αλλαγές στη νομοθεσία για τις εταιρείες και νέο πλαίσιο για τον έλεγχο των ξένων επενδύσεων συνθέτουν το πακέτο μεταρρυθμίσεων με το οποίο το κράτος επιχειρεί να βελτιώσει το επιχειρηματικό περιβάλλον τα επόμενα χρόνια.

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται ένα από τα προβλήματα που διαχρονικά αντιμετωπίζει μερίδα των επιχειρήσεων και αφορά την πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Το κράτος επιχειρεί να καλύψει μέρος του κενού, με εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, αλλά και με τη δημιουργία μόνιμων εργαλείων που θα μπορούν να στηρίζουν επιχειρήσεις οι οποίες δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν κεφάλαια από τις παραδοσιακές πηγές.

Το πλάνο αποτυπώνεται στο Στρατηγικό Σχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών για την περίοδο 2027-2029 και περιλαμβάνει τόσο νέες όσο και ήδη δρομολογημένες μεταρρυθμίσεις. Στόχος η προσπάθεια ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, η βελτίωση του πλαισίου μέσα στο οποίο δραστηριοποιούνται οι επιχειρήσεις και η δημιουργία καλύτερων συνθηκών για την προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων.

Από τις σημαντικότερες αλλαγές ξεχωρίζουν η λειτουργία του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Επιχειρήσεων (ΚΟΑΕ), η αναθεώρηση του περί Εταιρειών Νόμου και η τροποποίηση του πλαισίου που διέπει τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων από τρίτες χώρες.

Νέος νόμος για τις εταιρείες

Μία από τις παρεμβάσεις που αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα τη λειτουργία του επιχειρηματικού κόσμου αφορά τον περί Εταιρειών Νόμο. Στόχος είναι το 2027 να τεθεί σε εφαρμογή ένα νέο, σύγχρονο νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο θα ανταποκρίνεται καλύτερα στις σημερινές ανάγκες των επιχειρήσεων.

Το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να είναι έτοιμο περί τα τέλη του 2026 και, αφού εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο, θα πάρει τον δρόμο για τη Βουλή.

Η αλλαγή δεν αφορά μόνο την επικαιροποίηση μιας παλαιότερης νομοθεσίας. Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, επιδίωξη είναι να απλοποιηθούν διαδικασίες, να αρθούν ερμηνευτικές ασάφειες και να αντιμετωπιστούν πρακτικά προβλήματα που προκύπτουν κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας. Πρόκειται, ουσιαστικά, για μια προσπάθεια να γίνει πιο λειτουργικό το θεσμικό περιβάλλον μέσα στο οποίο δραστηριοποιούνται οι επιχειρήσεις.

Το μεγάλο στοίχημα του ΚΟΑΕ

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται την ίδια ώρα στον Κυπριακό Οργανισμό Ανάπτυξης Επιχειρήσεων, στον οποίο η Κυβέρνηση ποντάρει για να καλύψει μέρος του χρηματοδοτικού κενού που υπάρχει στην αγορά.

Η Βουλή ενέκρινε τον περασμένο Ιούλιο το σχετικό νομοσχέδιο και περί τα τέλη του 2026 με αρχές του 2027 αναμένεται να προωθηθούν οι απαραίτητες ενέργειες για τη σύσταση και οργάνωση του Οργανισμού. Παράλληλα, θα πρέπει να στηθεί το κανονιστικό και λειτουργικό πλαίσιο που θα του επιτρέψει να αναπτύξει σταδιακά τις δραστηριότητές του και να διαμορφώσει τα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα διαθέτει στην αγορά.

Ο ΚΟΑΕ προορίζεται να διευκολύνει την πρόσβαση σε χρηματοδότηση για μικρομεσαίες και νεοφυείς επιχειρήσεις, καθώς και για αυτοεργοδοτούμενους, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου διαπιστώνονται κενά στην αγορά.

Τον Αύγουστο η Κυβέρνηση προχώρησε και στον διορισμό μεταβατικού διοικητικού συμβουλίου, καθώς η συγκεκριμένη ενέργεια περιλαμβανόταν στα προαπαιτούμενα του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η «προίκα» του νέου Οργανισμού θα ανέλθει στα €60 εκατ. και θα καλύπτει τόσο τα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα παρέχει στις επιχειρήσεις όσο και τα λειτουργικά του έξοδα. Η εφάπαξ κρατική χορηγία θα καταβληθεί σε πέντε δόσεις.

Μέσω του ΚΟΑΕ θα μπορούν να αξιοποιούνται εργαλεία όπως δάνεια, εγγυήσεις, επιχορηγήσεις, επενδυτικά προϊόντα και συμβουλευτικές υπηρεσίες, δίνοντας περισσότερες επιλογές χρηματοδότησης κυρίως σε πολύ μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

€30 εκατ. μέσω Ταμείου Χρηματοδότησης

Παράλληλα με τον νέο Οργανισμό, συνεχίζεται και η λειτουργία του Ταμείου Χρηματοδότησης, το οποίο έχει χρηματοδοτηθεί από το κράτος με €30 εκατ.

Μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχουν ήδη λάβει στήριξη μέσω του Ταμείου, ενώ οι διαχειριστές του θα συνεχίσουν να προωθούν επενδύσεις σε επιλέξιμες επιχειρήσεις μέχρι την ολοκλήρωση της λειτουργίας του. Στόχος είναι τα διαθέσιμα κεφάλαια να κατευθυνθούν σε επιχειρήσεις που μπορούν να στηρίξουν την ανάπτυξή τους και, κατ’ επέκταση, την οικονομική δραστηριότητα.

Νέοι κανόνες για τις ξένες επενδύσεις

Το επιχειρηματικό περιβάλλον δεν αφορά, ωστόσο, μόνο την προσέλκυση νέων κεφαλαίων. Το κράτος επιχειρεί ταυτόχρονα να ενισχύσει τους μηχανισμούς με τους οποίους ελέγχεται η προέλευσή τους όταν τίθενται ζητήματα ασφάλειας ή δημόσιας τάξης.

Εντός του 2027 το Υπουργείο Οικονομικών προγραμματίζει τροποποίηση του νομικού πλαισίου για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων. Η νομοθεσία που εφαρμόζεται από τον περασμένο Απρίλιο προβλέπει μηχανισμό ελέγχου επενδύσεων από τρίτες χώρες, όταν αυτές ενδέχεται να επηρεάσουν την ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Οι νέες τροποποιήσεις θα αποσκοπούν στην εναρμόνιση με τον νέο κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ προβλέπεται και περαιτέρω ενίσχυση της αρμόδιας Μονάδας για τις ξένες επενδύσεις, με στόχο την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των διαδικασιών.

Με βάση τη νομοθεσία, ξένος επενδυτής που σχεδιάζει άμεση επένδυση η οποία εμπίπτει στο συγκεκριμένο πλαίσιο οφείλει να υποβάλει εκ των προτέρων γραπτή κοινοποίηση στο Υπουργείο Οικονομικών. Η επένδυση δεν μπορεί να προχωρήσει πριν από την έκδοση σχετικής απόφασης.

Το κυνήγι επενδύσεων συνεχίζεται

Την ίδια στιγμή, η Κύπρος επιδιώκει να διατηρήσει ανοικτή την πόρτα σε νέες παραγωγικές επενδύσεις και σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό.

Η προσέλκυση ξένων εταιρειών και ταλέντου παραμένει ένας από τους βασικούς άξονες του Στρατηγικού Σχεδίου 2027-2029, με τις αρμόδιες αρχές να επιδιώκουν επενδύσεις υψηλότερης προστιθέμενης αξίας και ανθρώπινο δυναμικό με εξειδικευμένες γνώσεις και δεξιότητες.

Μέρος της προσπάθειας αποτελεί και η πολιτική για την οπτικοακουστική βιομηχανία. Το υφιστάμενο Σχέδιο Προώθησης της Οπτικοακουστικής Βιομηχανίας λήγει στο τέλος Ιουνίου του 2027 και οι αρμόδιες αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο συνέχισής του, χωρίς να αποκλείονται αναθεωρήσεις σε επιμέρους σημεία.

Το σχέδιο αποσκοπεί στην προσέλκυση παραγωγών στην Κύπρο μέσω αναπτυξιακών, οικονομικών και φορολογικών κινήτρων, με παράλληλα οφέλη για την προβολή της χώρας, την εισροή κεφαλαίων, τις εγχώριες επιχειρήσεις του κλάδου και την απασχόληση.

Αλλαγές και στους ημικρατικούς

Το πακέτο μεταρρυθμίσεων συμπληρώνεται από την προσπάθεια αλλαγής του τρόπου διακυβέρνησης των κρατικών οντοτήτων.

Τον περασμένο Δεκέμβριο το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε σχέδιο δράσης που ετοιμάστηκε στη βάση εισηγήσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, με στόχο την ευθυγράμμιση του πλαισίου διακυβέρνησης των κρατικών οργανισμών με διεθνή πρότυπα.

Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η ανάπτυξη ιδιοκτησιακής πολιτικής και Κώδικα Διακυβέρνησης των Κρατικών Οντοτήτων, ώστε το κράτος να μπορεί να παρακολουθεί αποτελεσματικότερα τη λειτουργία και την απόδοσή τους, αλλά και την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχουν.

Η υλοποίηση του έργου έχει ανατεθεί στο ΔΝΤ και αναμένεται να διαρκέσει δύο χρόνια, με ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Σεπτέμβριο του 2028.