Τα δεξιά «φλερτ» και οι ίντριγκες – Ο ρόλος του ΕΛΑΜ σε ένα κατακερματισμένο σκηνικό σε ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ και η ακροδεξιά στροφή στην Ευρώπη

Την περασμένη Πέμπτη, το Υπουργικό Συμβούλιο ανακοίνωσε τους διορισμούς μελών Διοικητικών Συμβουλίων, μεταξύ των οποίων και του Οργανισμού Νεολαίας Κύπρου. Ανάμεσά τους και αυτός της Ζαφείρως Κάστανου, υποψήφιας στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές με το ΕΛΑΜ. Ένας διορισμός που δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητος. Είναι ένα πρώτο μικρό πολιτικό άνοιγμα του Νίκου Χριστοδουλίδη προς το ΕΛΑΜ;

Ο διορισμός ενός μέλους ΔΣ ενός Οργανισμού όπως αυτού του Οργανισμού Νεολαίας μπορεί να μη σημαίνει τίποτα. Μπορεί όμως να είναι και ένα πρώτο δειλό βήμα. Το άνοιγμα μιας μικρής χαραμάδας ενίσχυσης, σε πιο επίσημο πλέον επίπεδο, της σχέσης Κυβέρνησης – ΕΛΑΜ. Όλοι οι διορισμοί, εξάλλου, των μελών των Διοικητικών Συμβουλίων Οργανισμών έχουν πολιτικό χρώμα. Είχε προηγηθεί και κάτι άλλο. Στις αρχές της εβδομάδας που πέρασε είχαμε και την επιστολή του Μάριου Πελεκάνου στην Αννίτα Δημητρίου.

Ο βουλευτής και εκπρόσωπος Τύπου του ΕΛΑΜ ζητούσε εξηγήσεις και εσωτερική διερεύνηση της διαρροής του εγγράφου για την αγορά της θωρακισμένης λιμουζίνας του Προέδρου της Δημοκρατίας. Μια πράξη με την οποία το ΕΛΑΜ έδειχνε να υιοθετεί και να υπερασπίζεται τη θέση περί διαρροής απόρρητου εγγράφου από τη Βουλή,  για την οποία είχε κάνει λόγο ο Νίκος Χριστοδουλίδης το προηγούμενο Σάββατο, όταν το θέμα είχε δει για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας…

Ο αναβαθμισμένος ρόλος του ΕΛΑΜ

Οι πολιτικές πράξεις της προηγούμενης εβδομάδας σηματοδοτούν ίσως κάποια νέα δεδομένα στο πολιτικό σκηνικό, στον ευρύτερο χώρο της κεντροδεξιάς μέχρι και τις παρυφές της άκρας δεξιάς, ή της πιο λαϊκής δεξιάς, όπως η ηγεσία και στελέχη του ΕΛΑΜ αυτοχαρακτηρίζονται.

Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, το ΕΛΑΜ αναβαθμίζεται σε ρόλο ρυθμιστή για τις προεδρικές εκλογές του 2028. Στο κόμμα της κυπριακής ακροδεξιάς οι διεργασίες για τις προεδρικές εκλογές δεν έχουν αρχίσει, ενώ τον επόμενο μήνα πιθανότατα το ΕΛΑΜ μπαίνει σε διαδικασία εσωκομματικών εκλογών.

Παρόλα αυτά, η συζήτηση για το τι θα πράξει στις προεδρικές εκλογές και αν θα επιλέξει να κατέλθει με δικό του υποψήφιο, όπως έκανε το 2018 και το 2023, αποτελεί σημείο αναφοράς στην εξίσωση των ισορροπιών, σε ένα σκηνικό όπου ο ΔΗΣΥ δείχνει σημάδια πολυδιάσπασης και κατακερματισμού, από το ΔΗΚΟ βγαίνουν διαφορετικές φωνές, ενώ η ΔΗΠΑ αναζητεί να βρει τους βηματισμούς της.

Το παράδειγμα Γερμανίας και Σουηδίας

Στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές το ΕΛΑΜ διπλασίασε την εκλογική του δύναμη. Τα ποσοστά, ωστόσο, που κατέγραψε ήταν συγκρατημένα σε σχέση με αυτά που οι δημοσκοπήσεις το έδειχναν.

Αυτό μπορεί να έχει διάφορες εξηγήσεις, είναι όμως γεγονός ότι πλέον το ΕΛΑΜ έχει απενοχοποιηθεί και έχει σε μεγάλο βαθμό κανονικοποιηθεί και ενσωματωθεί στο κυπριακό πολιτικό σύστημα ως η πιο συντηρητική δεξιά.

Σε αυτό συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό και η στάση του ίδιου του ΕΛΑΜ, το οποίο εδώ και μερικά χρόνια έχει φροντίσει να λειτουργεί ως πιο συμβατικό κόμμα, προσπαθώντας να διαγράψει το παρελθόν του και τους δεσμούς που είχε με τη Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα.

Στόχος του ΕΛΑΜ, όπως εδώ και αρκετό καιρό πλέον διαμηνύει η ηγεσία του, είναι να αποκτήσει εκτελεστική εξουσία. Ο δρόμος αυτός ανοίγει μέσω μιας… πολιτικής συνεργασίας.

Τα δεδομένα, βέβαια, δεν είναι τόσο απλά. Ωστόσο, είναι γεγονός ότι μια άτυπη σχέση συνεργασίας με το Προεδρικό υπάρχει, ιδιαίτερα με την πρώην συναγερμική πτέρυγα του κόμματος. Ο Ανδρέας Παπαχαραλάμπους και ο Μάριος Πελεκάνος είναι δύο άτομα που έχουν στενή σχέση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη.

Στον ευρωπαϊκό χώρο, επίσης, το περιβάλλον είναι ευνοϊκό για τέτοιου είδους συνεργασίες. Η νίκη του AfD στη Γερμανία ήταν και είναι αντικείμενο πολιτικών συζητήσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στις σημερινές εκλογές στη Σουηδία, η ακροδεξιά είναι πολύ πιθανόν να διασφαλίσει συμμετοχή στην κυβέρνηση της χώρας. Ήρθε η ώρα και στην Κύπρο;

Θα μπορούσε το ΕΛΑΜ να γίνει συμπολίτευση;

Μια ανοικτή στήριξη του Νίκου Χριστοδουλίδη από το ΕΛΑΜ ή μια συνεργασία από τον πρώτο γύρο των εκλογών ενδεχομένως να είχε αρνητικές συνέπειες. Στην τελευταία συνέντευξή του στον «Φ», ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Χρύσης Παντελίδης ανέφερε ότι θα αποτελούσε αρνητικό στοιχείο στη συνεργασία με τον Νίκο Χριστοδουλίδη η στήριξή του από το ΕΛΑΜ. Θα ήταν όμως διαφορετικά τα δεδομένα μιας συνεργασίας του Νίκου Χριστοδουλίδη με το ΕΛΑΜ στον β’ γύρο των προεδρικών εκλογών. Εξάλλου, κατά τις διεργασίες για την Προεδρία της Βουλής, ο Νικόλας Παπαδόπουλος όχι μόνο δεν έκλεισε την πόρτα στο ΕΛΑΜ, αλλά αντίθετα συνομιλούσε μαζί του και προσδοκούσε στη στήριξή του.

Η… τριχοστασία στον ΔΗΣΥ

Ο ρόλος του ΕΛΑΜ αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο εξαιτίας και του κατακερματισμένου σκηνικού στον Δημοκρατικό Συναγερμό. Αυτό το οποίο αιωρείται ως αντίληψη στην κοινωνία φαίνεται ότι καταγράφεται και μέσα από τις δημοσκοπήσεις. Τόσο η τελευταία δημοσκόπηση της IMR, που δημοσίευσε ο Reporter, όσο και η παλαιότερη εσωκομματική της Pulse, αλλά και άλλες δημοσκοπήσεις που δεν έχουν δει το φως της δημοσιότητας, αποτυπώνουν την εξής εικόνα στο συναγερμικό στρατόπεδο: Προβάδισμα της Αννίτας Δημητρίου για το χρίσμα του προεδρικού υποψηφίου, αλλά την ίδια ώρα ο Αβέρωφ Νεοφύτου συγκεντρώνει ένα ποσοστό που τον διατηρεί κοντά της και αφήνει τη μάχη ανοικτή.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης διατηρεί ένα ισχυρό έρεισμα εντός του συναγερμικού ακροατηρίου, το οποίο κυμαίνεται από 25% έως 30%. Σχεδόν δηλαδή το ένα τρίτο των συναγερμικών τον στηρίζει. Και το ποσοστό αυτό συναντάται και ανάμεσα στα μέλη του κόμματος, όχι μόνο στους ψηφοφόρους του ΔΗΣΥ. Αυτό σημαίνει ότι έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει, μέσω των «χριστοδουλιδικών», ακόμη και το αποτέλεσμα των εσωκομματικών εκλογών στον ΔΗΣΥ.

Το σενάριο του «αντάρτη» υποψήφιου

Στην τελευταία δημοσκόπηση της IMR τέθηκε και το ερώτημα κατά πόσο τα συναγερμικά μέλη θα ήταν έτοιμα να ψηφίσουν «αντάρτη» υποψήφιο. Ασφαλώς, η αναφορά δεν αφορά τον Νίκο Χριστοδουλίδη, αλλά κάποιο άλλο πρόσωπο. Το σενάριο μιας ανεξάρτητης υποψηφιότητας του Αβέρωφ Νεοφύτου, εκτός των εσωκομματικών διαδικασιών του ΔΗΣΥ, είναι κάτι που συζητείται πλέον ως προβληματισμός ή επιλογή, ως επακόλουθο δηλώσεων και τοποθετήσεων του τέως προέδρου του ΔΗΣΥ.

Την ώρα που ο Νίκος Χριστοδουλίδης κερδίζει έδαφος στο πιο δεξιό ακροατήριο της δεξιάς και η επίσημη Πινδάρου επιδιώκει, μέσω της πολιτικής και της ρητορικής της, να τον ανταγωνιστεί, ο Αβέρωφ φαίνεται να ρίχνει ματιές στα αριστερά του. Αρχίζει ήδη να φημολογείται ένα φλερτ συνεργασίας με το Volt, αλλά και με την Άμεση Δημοκρατία του Φειδία Παναγιώτου, με τον οποίο διατηρεί πολύ καλές σχέσεις. Αυτά τα δεδομένα δημιουργούν ένα σκηνικό πίεσης προς την Πινδάρου και την Αννίτα Δημητρίου, η οποία έχει αφενός να διαχειριστεί το σταθερό ποσοστό διαρροής προς τον Νίκο Χριστοδουλίδη και αφετέρου να αντιμετωπίσει και το σενάριο «αντάρτη» υποψηφίου, το οποίο αρχίζει πλέον να καλλιεργείται.

Το ΔΗΚΟ της… πολυφωνίας

Ακόμη όμως και στο ΔΗΚΟ, αυτό που κυκλοφορούσε στο παρασκήνιο για διαφορετικές φωνές και τάσεις διαπιστώνεται πλέον και μέσα από τις δημόσιες τοποθετήσεις στελεχών της ηγεσίας του κόμματος.

Ο Νικόλας Παπαδόπουλος παραπέμπει σε συλλογικά όργανα και κομματικές διαδικασίες για τη λήψη απόφασης για τις προεδρικές εκλογές και διαμηνύει πως τίποτε δεν είναι δεδομένο.Ο Χρύσης Παντελίδης συντηρεί το θέμα της κεντροδεξιάς συνεργασίας με τον ΔΗΣΥ, η Χριστιάνα Ερωτοκρίτου επιμένει στη θέση «γιατί όχι με δικό μας υποψήφιο», ενώ το… κυβερνητικό ΔΗΚΟ διαμηνύει πως και Πρόεδρο έχουν και υποψήφιο έχουν.

Την Τετάρτη το μήνυμα στην ηγεσία του ΔΗΚΟ το έστειλε ο Υπουργός Υγείας Νεόφυτος Χαραλαμπίδης. Παλαιότερα το είχε πράξει ο έτερος αντιπρόεδρος του ΔΗΚΟ, Υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός.

Τα ίδια, προφανώς, θα απαντήσουν, εάν ερωτηθούν, και ο Υπουργός Γεωργίας Χρίστος Σενέκης, η Υπουργός Γεωργίας Έφη Τσολάκη και ο Διευθυντής του Γραφείου του Προέδρου Παναγιώτης Παλατές.

Σε αυτή τη γραμμή κινούνται και άλλοι βουλευτές του κόμματος. Άρα, ανεξάρτητα από το τι λέει ή εκφράζει η ηγεσία του κόμματος, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, ένα κομμάτι του ΔΗΚΟ είναι ήδη δεμένο με τον Νίκο Χριστοδουλίδη.

Αλλά, βέβαια, δεν μπορούν να περάσουν απαρατήρητες οι δηλώσεις του Νικόλα Παπαδόπουλου για τις προεδρικές, όπως και η επιμονή του να επαναφέρει το θέμα, αναδεικνύοντας τις διαφωνίες του στο ζήτημα του GSI.

Ρευστή η κατάσταση σε ΕΔΕΚ και ΔΗΠΑ

Ρευστό είναι το σκηνικό και στα δύο άλλα κόμματα της συμπολίτευσης. Η ΕΔΕΚ βρίσκεται σε μια μεταβατική φάση αλλαγής ηγεσίας, με όλα τα σενάρια ανοικτά για την πολιτική πορεία πλεύσης της στις προεδρικές εκλογές. Αυτό, όμως, θα ξεκαθαρίσει σε βάθος χρόνου. Σε μεταβατική φάση αναδιάρθρωσης και αναδιοργάνωσης βρίσκεται και η ΔΗΠΑ, η οποία έμεινε εκτός Βουλής, ενώ στελέχη της δεν κρύβουν τη δυσαρέσκειά τους για το γεγονός ότι δεν είχαν καμία ενημέρωση για τον τελευταίο ανασχηματισμό.

Ο παραιτηθείς αντιπρόεδρός της, Μαρίνος Κλεάνθους, το έχει δηλώσει και δημόσια. Έχει, όμως, δύο υπουργούς στην κυβέρνηση, από τους στενότερους συνεργάτες του Νίκου Χριστοδουλίδη. Όλα αυτά, ενώ άνοιξε η συζήτηση για συνένωση ή συνεργασία με το ΔΗΚΟ, θέτοντας ως θέμα συζήτησης και τη στήριξη κοινού υποψηφίου στις προεδρικές εκλογές, την ώρα που και τα δύο κόμματα μετέχουν στην κυβέρνηση Χριστοδουλίδη.