Τα μαθηματικά των προεδρικών οχημάτων από Χριστόφια μέχρι Χριστοδουλίδη – Η «άγνωστη» ιστορία με το αυτοκίνητο Αναστασιάδη – Τα €500.000 είναι το ανώτατο όριο, όχι η αγορά

Οι 595.000 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, που συζητήθηκαν για την αγορά νέου θωρακισμένου οχήματος για τις ανάγκες της Δημοκρατίας, επί διακυβέρνησης Νίκου Χριστοδουλίδη, δεν είναι η τελική τιμή του νέου προεδρικού οχήματος, αλλά το ταβάνι της δαπάνης που μπορεί να κάνει το κράτος και ακολουθείται ουσιαστικά, βάσει και της προϊστορίας, η ίδια λογική με τις αποφάσεις των προηγούμενων διακυβερνήσεων.

Δηλαδή, 500.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, ποσό στο οποίο φαίνεται να περιλαμβάνεται και η συντήρηση του οχήματος. Μάλιστα, τα δύο αμέσως προηγούμενα παραδείγματα από τη διακυβέρνηση Νίκου Αναστασιάδη και Δημήτρη Χριστόφια δείχνουν πως διαφορετικό είναι το αρχικό ανώτατο όριο που αποφασίζεται και πιο χαμηλή η τελική τιμή που τελικά συμφωνείται για την αγορά.

Αυτό σημαίνει πως το αυτοκίνητο μπορεί τελικά να κοστίσει αρκετά λιγότερα. Το ακριβές ποσό θα διαφανεί όταν προχωρήσει η διαδικασία και γίνει η διαπραγμάτευση με τις ενδιαφερόμενες αντιπροσωπείες. Το ότι πρόκειται για οροφή όμως και όχι για τελική τιμή είναι μια διευκρίνιση που έχει τη δική της σημασία για σκοπούς σύγκρισης με αντίστοιχες περιπτώσεις στο παρελθόν και τις αποφάσεις και διαδικασίες που είχαν δρομολογηθεί.

Δικαιολογείται το ανώτατο όριο;

Το 2019, κατά τη διακυβέρνηση Νίκου Αναστασιάδη, όταν αποφασίστηκε η αγορά νέου θωρακισμένου οχήματος, το αντίστοιχο ταβάνι, σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», ήταν 432.000 ευρώ, χωρίς ΦΠΑ. Σήμερα, επτά χρόνια αργότερα, είναι 500.000 ευρώ.

Με βάση τους υπολογισμούς, η διαφορά του 2019 με το 2026, είναι 68.000 ευρώ ή 15,7%.

Την ίδια περίοδο, δηλαδή από το 2019 μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για τις τιμές των αυτοκινήτων στην Κύπρο, η αύξηση ήταν περίπου 18%. Με πιο απλά λόγια, το ανώτατο ποσό που έχει σήμερα στη διάθεσή του το κράτος αυξήθηκε περίπου όσο αυξήθηκαν και οι τιμές των αυτοκινήτων από το 2019 μέχρι σήμερα.

Πρέπει να σημειώσουμε πως αν και τα στοιχεία αφορούν την ευρύτερη αγορά αυτοκινήτου και όχι ειδικά τα θωρακισμένα οχήματα, δίνει ένα ενδεικτικό μέτρο της μεταβολής των τιμών από το 2019 μέχρι σήμερα.

Αυτό φυσικά δεν σημαίνει πως το νέο θωρακισμένο όχημα πρέπει να κοστίσει €500.000, εντούτοις, δείχνει πως η αύξηση του ανώτατου ορίου της δαπάνης κατά 15,7% σε σχέση με το 2019 δεν φαίνεται να είναι εκτός πραγματικότητας, αν λάβουμε υπόψη ότι οι τιμές των αυτοκινήτων για την ίδια περίοδο που συγκρίνουμε έχουν αυξηθεί σχεδόν 18%.

Κατά τη διακυβέρνηση Χριστόφια

Το 2009, επί κυβέρνησης Δημήτρη Χριστόφια, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, είχε αρχικά εγκριθεί ποσό €330.000, χωρίς ΦΠΑ. Σημαντικό είναι να διευκρινιστεί πως στο ποσό αυτό δεν περιλαμβανόταν η συντήρηση, όπως ίσχυε με την αγορά οχήματος το 2019 και όπως ισχύει την αγορά του νέου αυτοκινήτου.

Η θωρακισμένη Mercedes που χρησιμοποιούσε ο Δημήτρης Χριστόφιας αγοράστηκε τελικά το 2010 για €291.000, συν ΦΠΑ.

Η BMW Αναστασιάδη

Συγκεκριμένα, το 2019, επί κυβέρνησης Νίκου Αναστασιάδη, σύμφωνα με τις πληροφορίες που εξασφάλισε ο «Φ», είχε αρχικά εγκριθεί ποσό €432.000, χωρίς ΦΠΑ, στο οποίο περιλαμβανόταν και η συντήρηση.

Η BMW 760 αγοράστηκε τελικά για €258.850 συν ΦΠΑ και άλλα €36.000 συν ΦΠΑ συμφωνήθηκαν για έξι χρόνια συντήρησης.

Ειδικότερα, η αγορά και η εξαετής συντήρηση έφτασαν δηλαδή περίπου στις €295.000 χωρίς ΦΠΑ, αρκετά χαμηλότερα από το όριο που είχε τότε εγκριθεί και άγγιζε τις €432.000.

Πώς συγκρίνονταν οι τιμές

Ενδιαφέρον στοιχείο είναι και η σύγκριση μεταξύ των τιμών των αυτοκινητών στην Κύπρο κατά τις περιόδους που αγοράστηκε το όχημα από τη διακυβέρνηση Χριστόφια και το αυτοκίνητο από τη διακυβέρνηση Νίκου Αναστασιάδη.

Από το 2009 μέχρι το 2019 οι τιμές των αυτοκινήτων στην Κύπρο είχαν μειωθεί περίπου 8% με 11% (αναλόγως της ημερομηνίας της παραγγελίας).

Σε αυτό το εύρος ήταν και η διαφορά στις πραγματικές τιμές που αγοράστηκαν τελικά τα δύο αυτοκίνητα. Η Mercedes επί Χριστόφια κόστισε €291.000, ενώ η BMW επί Αναστασιάδη €258.850, δηλαδή περίπου 11% λιγότερα.

Τα δύο αυτοκίνητα φυσικά δεν είναι ίδια και η σύγκριση δεν μπορεί να είναι απόλυτα αντικειμενική, καθώς έπαιξαν ρόλο και κάποιοι άλλοι παράγοντες, όπως θα διαβάσετε και πιο κάτω, ωστόσο, η διαφορά στις τιμές τους κινήθηκε περίπου στην ίδια κατεύθυνση με τις τιμές των αυτοκινήτων εκείνη την περίοδο.

Γιατί ήταν «φθηνότερη» η BMW του Αναστασιάδη

Ανατρέχοντας στην ιστορία των αυτοκινήτων που χρησιμοποίησαν οι πρώην Πρόεδροι της Κυπριακής Δημοκρατίας εντοπίσαμε και μια άλλη σημαντική λεπτομέρεια για την BMW του Νίκου Αναστασιάδη, που φαίνεται να επηρέασε προς τα κάτω την τιμή της τελικής αγοράς.

Όπως πληροφορηθήκαμε, αυτή μπορεί να αγοράστηκε το 2019, αλλά ήταν κατασκευής 2017. Σύμφωνα μάλιστα με τις ίδιες πληροφορίες, φαίνεται πως το συγκεκριμένο θωρακισμένο όχημα είχε ήδη παραγγελθεί, όχι από το κράτος αλλά από άλλον ενδιαφερόμενο, ωστόσο, αυτό τελικά δεν παραλήφθηκε.

Αν πράγματι αυτό συνέβη, τότε το αυτοκίνητο φαίνεται πως ήταν ήδη κατασκευασμένο και ετοιμοπαράδοτο όταν ενδιαφέρθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία, κάτι που ενδεχομένως να έπαιξε ρόλο στην τελική τιμή της αγοράς του.

Είχε συζητηθεί και επί Χριστόφια

Πάντως, οι αντιδράσεις για τις προεδρικές λιμουζίνες δεν είναι κάτι καινούργιο.

Θέμα είχε προκύψει και μετά την αποχώρηση Δημήτρη Χριστόφια από την Προεδρία, το 2013, όταν συνέχισε προσωρινά να χρησιμοποιεί τη θωρακισμένη προεδρική Mercedes.

Το Προεδρικό, επί Προεδρίας Νίκου Αναστασιάδη, είχε τότε αναφέρει πως το όχημα παρέμενε στην κατοχή του Δημήτρη Χριστόφια μέχρι την παραλαβή άλλου αυτοκινήτου. Λίγους μήνες αργότερα, ο Δημήτρης Χριστόφιας επέστρεψε το αυτοκίνητο και δεν προχώρησε τελικά στην παραλαβή νέου κρατικού οχήματος, επιλέγοντας να χρησιμοποιεί ιδιωτικό όχημα.

Τι γίνεται με τη συντήρηση

Ψάχνοντας το θέμα του κόστους συντήρησης των θωρακισμένων οχημάτων που χρησιμοποιούνται σήμερα, μας λέχθηκε πως δεν μπορούν να δημοσιοποιηθούν επακριβώς τα ποσά και οι εργασίες, για λόγους ασφαλείας.

Όπως μας εξηγήθηκε, μέσα από την τιμή συγκεκριμένων ανταλλακτικών ή εργασιών μπορεί να γίνει αντιληπτό τι έχει ήδη αλλαχθεί στο αυτοκίνητο, τι ενδεχομένως χρειάζεται αλλαγή ή ακόμη και τι δεν έχει ακόμη αντικατασταθεί.

Με απλά λόγια, η δημοσιοποίηση πολύ αναλυτικών στοιχείων μπορεί να δώσει πληροφορίες για την κατάσταση ενός οχήματος που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά του Προέδρου.

Μια ένδειξη, πάντως, για το κόστος υπάρχει από προηγούμενες αναφορές στην Κύπρο αλλά και από παρόμοιο όχημα που βρίσκεται στην Ελλάδα.

Συγκεκριμένα, η μετέπειτα Υπουργός Μεταφορών Βασιλική Αναστασιάδου, απαντώντας στη Βουλή το 2019 για το (τότε) νέο όχημα του Νίκου Αναστασιάδη, είχε ενημερώσει τους βουλευτές πως για τα προηγούμενα πέντε χρόνια για το θωρακισμένο όχημα του Δημήτρη Χριστόφια είχαν δαπανηθεί €138.654, χωρίς τα ελαστικά.

Το ποσό, όπως είχε αναφέρει, περιλάμβανε προληπτική και διορθωτική συντήρηση, αποκατάσταση βλαβών αλλά και επιδιορθώσεις λόγω ατυχημάτων.

Η σύγκριση είναι ενδεικτική, καθώς κάθε χρόνος διαφέρει στα έξοδα σχετικά με τη συντήρηση των αυτοκινήτων.

Παράλληλα, σύμφωνα με δημοσίευμα σε ελλαδικά Μέσα, για υπηρεσιακή θωρακισμένη BMW 760Li High Security εγκρίθηκαν στην Ελλάδα το 2017 €11.000 μόνο για τέσσερα ειδικά ελαστικά.

Για το ίδιο αυτοκίνητο, το δημοσίευμα αναφέρει ότι το service το 2014 κόστισε €18.664 σε ανταλλακτικά και άλλες €2.000 σε εργασία.

Δεν σημαίνει φυσικά πως κάθε service κοστίζει τόσα. Δίνει όμως μια ένδειξη για το πόσο ακριβά μπορεί να είναι συγκεκριμένα ανταλλακτικά και επισκευές σε θωρακισμένα αυτοκίνητα.

Δεν αγοράζεται τρίτο όχημα

Την ίδια ώρα, το νέο αυτοκίνητο δεν θα προστεθεί απλώς στον υφιστάμενο στόλο.

Η Mercedes του 2010 που παρήγγειλε η Κυβέρνηση Χριστόφια θα αποσυρθεί, άρα δεν θα χρειάζονται πλέον επιπλέον χρήματα για συντήρηση της. Η BMW που αγοράστηκε το 2019 επί Νίκου Αναστασιάδη και χρησιμοποιείται σήμερα ως το όχημα του Νίκου Χριστοδουλίδη θα γίνει το εφεδρικό όχημα.

Αν η παράδοση του νέου θωρακισμένου γίνει στα τέλη του 2027 ή στις αρχές του 2028, η Mercedes του Δημήτρη Χριστόφια θα είναι τότε 17 με 18 ετών και η BMW του Νίκου Αναστασιάδη 10 με 11 ετών.

Το βασικό λοιπόν που μένει να φανεί είναι η τελική τιμή.

Σύμφωνα με τις επίσημες θέσεις, οι €500.000 είναι το ταβάνι και όχι το ποσό που έχει ήδη συμφωνηθεί. Μάλιστα, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, η αύξηση στο ανώτατο όριο φαίνεται να ακολουθά την αύξηση των τιμών των αυτοκινήτων όπως καταγράφονται στην Κύπρο. Όπως έδειξαν οι προηγούμενες δύο αγορές, από τους προηγούμενους Προέδρους της Κυπριακής Δημοκρατίας, το τελικό κόστος μπορεί να είναι αρκετά χαμηλότερο από το ποσό που έχει αρχικά εγκριθεί, ωστόσο, αυτό θα διαφανεί με την τελική συμφωνία.

Κυρίως για τον επόμενο Πρόεδρο

Ένα άλλο σημείο που αξίζει επισήμανσης και έχει σημασία είναι το γεγονός πως το νέο θωρακισμένο αυτοκίνητο θα χρησιμοποιηθεί κυρίως από τον επόμενο Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Όπως ήδη έγραψε ο «Φ», άτομα της αγοράς αναφέρουν πως μόνο η κατασκευή ενός τέτοιου οχήματος μπορεί να χρειαστεί από έξι μέχρι και 12 μήνες.

Αν χρειαστεί ένας χρόνος, η παράδοση τοποθετείται περίπου στο δεύτερο μισό του 2027, πολύ κοντά δηλαδή στις προεδρικές εκλογές του 2028. Σε περίπτωση καθυστερήσεων, υπάρχει ακόμη και το ενδεχόμενο ο Νίκος Χριστοδουλίδης να μην προλάβει να το χρησιμοποιήσει στην παρούσα θητεία.

Επιπλέον, σύμφωνα με τα όσα ειπώθηκαν επισήμως στη Βουλή κατά τη συνεδρία της αρμόδιας επιτροπής, αλλά και δημόσια, η σημερινή διαδικασία που ακολουθήθηκε είναι η ίδια όπως και στις δύο προηγούμενες κυβέρνησεις, με τις ενέργειες για την αλλαγή του στόλου ή για θέματα ασφαλείας να αποτελούν καθαρά τεχνοκρατική απόφαση, που δεν εξαρτάται από τον εκάστοτε Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας.