Με σημαδεμένη τράπουλα η Τουρκία στα ευρωτουρκικά και το Κυπριακό

Με διπλωματικές παρεμβάσεις, που έχουν στόχο να διαμορφωθεί κλοιός πιέσεων στη Λευκωσία, η Άγκυρα αναπτύσσει παρασκηνιακές πρωτοβουλίες στο πεδίο των ευρωτουρκικών. Είναι σαφές πως από διαφορετικούς παίκτες, το ευρωπαϊκό χαρτί είναι στο τραπέζι των διεργασιών της νέας προσπάθειας στο Κυπριακό. Ωστόσο, είναι σαφές πως υπάρχουν διαφορετικές αφετηρίες και αφηγήματα σε σχέση με το περιεχόμενο και τον τρόπο αξιοποίησης του.

Στο παρασκήνιο διαδραματίζονται πολλά, με την Τουρκία να δημιουργεί γέφυρες με εταίρους μας στην Ε.Ε., ενώ στην εξίσωση φαίνεται ότι θα μπει, σε κάποια φάση, το ΝΑΤΟ.

Μετά το τέλος της κυπριακής Προεδρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση- αυτό το μήνα- και θεωρώντας η Άγκυρα, ότι η Λευκωσία θα χάσει το «πολιτικό πλεονέκτημα», που απέκτησε αυτό το εξάμηνο, θα επιχειρηθεί να στηθεί ένα σκηνικό πιέσεων. Η Άγκυρα επιχειρεί την τελευταία περίοδο να αναδείξει μια «πραγματικότητα», σύμφωνα με την οποία, είναι μεγάλη χώρα, την χρειάζεται η Ένωση και πως δεν μπορεί να εμποδίζει η Κυπριακή Δημοκρατία την ανάπτυξη των σχέσεων τους. Επί τούτου, υπενθυμίζεται ότι ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, σε δηλώσεις του στη Βιέννη ( 30 Απριλίου 2026), έδειξε την ενόχληση του για την ευρωπαϊκή παρουσία και δράση της Κυπριακής Δημοκρατίας και έσπευσε να στείλει ένα μήνυμα με πολλούς αποδέκτες άφησε αιχμές κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας επειδή, δήθεν, εμποδίζει μια μεγάλη στρατηγική προοπτική για την Ευρώπη. Μιλώντας σε κοινή συνέντευξη Τύπου με την Αυστριακή ομόλογό του, Μπεάτε Μάινλ-Ράισινγκερ, ο κ. Φιντάν ανέφερε ότι «ενώ θα μπορούσε να επιτευχθούν κοινά παραδοτέα σε όλους αυτούς τους τομείς με έναν πληθυσμό 500 εκατομμυρίων( σ.σ. Τουρκία και κράτη Ε.Ε. μαζί), μια χώρα με λιγότερο από 1 εκατομμύριο πληθυσμό μπορεί σε μεγάλο βαθμό να το εμποδίζει αυτό και κανείς να μην μπορεί να πει τίποτα».

Αυτό είναι το τουρκικό αφήγημα δεν παρουσιάσθηκε μόνο στη Βιέννη, αλλά και σε άλλες πρωτεύουσες. Είναι σαφές πως με τη συγκεκριμένη προσέγγιση, που δεν είναι καινούργια, η Άγκυρα σκληραίνει τη στάση της και να ζητά από κράτη-μέλη της Ε.Ε. να πιέσουν τη Λευκωσία επειδή η στάση της «κοστίζει και στα ίδια». Στο πλαίσιο της τακτικής που υιοθετείται, η κατοχική πλευρά υποστηρίζει ότι μπορούν στην Κύπρο, οι δυο πλευρές να συζητούν ( τι θα συζητούν δεν διευκρινίζει) και παράλληλα η Τουρκία να προχωρά με την ενταξιακή της πορεία. Ζητά μάλιστα και άνοιγμα ενταξιακών κεφαλαίων. Τούρκοι αξιωματούχοι επιμένουν προς Ευρωπαίους συνομιλητές τους ότι δεν θα πρέπει να αφήσουν την Κυπριακή Δημοκρατία να προβάλλει εμπόδια στις σχέσεις Τουρκίας και Ε.Ε. και ζητούν όπως παρέμβουν προς τη Λευκωσία «για να συνετισθεί». Το ανησυχητικό είναι πως το τουρκικό αφήγημα βρίσκει σε κάποιους εταίρους μας πρόσφορο έδαφος. Όπως, είναι για παράδειγμα, η Γερμανία.

Και στο ΝΑΤΟ

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο τουρκικός σχεδιασμός περιλαμβάνει και το ΝΑΤΟ, υπό την έννοια ότι θα προβληθεί- εκ νέου- το αφήγημα ότι η Κυπριακή Δημοκρατία μπαίνει, δήθεν, εμπόδιο στις σχέσεις Ε.Ε.-ΝΑΤΟ, λόγω ενστάσεων της στα ευρωτουρκικά, κάτι που δεν ισχύει. Το αντίθετο συμβαίνει. Στην Άγκυρα ελπίζουν πως όσο αναφέρονται στο ΝΑΤΟ κάποια στιγμή θα μπορούσε να προκληθεί και αντίδραση του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ!

Γνωρίζει η Λευκωσία

Στη Λευκωσία έχουν πλήρη εικόνα για τις τουρκικές ενέργειες στο παρασκήνιο. Γνωρίζει ότι δημιουργούνται σενάρια για άσκηση πιέσεων στην κυπριακή πλευρά. Γιατί, όμως, να ασκηθούν πιέσεις και τι θα ζητούν να αποδεχθεί η Κυπριακή Δημοκρατία; Να συναινέσει στο ξεπάγωμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων; Και τούτο πώς θα γίνει όταν η Τουρκία δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της; Η Λευκωσία, άλλωστε, πρώτη επιχείρησε να αξιοποιήσει το ευρωπαϊκό χαρτί. Και μάλιστα είχε θέσει και ένα πλαίσιο κινήσεων. Όμως, αυτό που ζητά η Άγκυρα και κάποιοι εταίροι μας, είναι να ξεπαγώσει η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας ενώ στο Κυπριακό τα επόμενα βήματα να είναι …θολά! Καμία δέσμευση από την Τουρκία και πρωτίστως ουδεμία διαφοροποίηση επί της ουσίας του Κυπριακού. Να υπάρχει κινητικότητα στο Κυπριακό και ταυτόχρονα να κάνει βήματα η Τουρκία στην προσέγγισή της με την Ε.Ε.

Η διασύνδεση ευρωτουρκικών με Κυπριακό είναι μια οπτική που υιοθετείται και από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, όχι όμως στη λογική της Άγκυρας. Ο τελευταίος θεωρεί πως αυτό το πεδίο προσφέρει ευκαιρία και δυνατότητες και για το Κυπριακό, καθώς η Άγκυρα εξακολουθεί να επενδύει στην ενταξιακή της πορεία. Ο κ. Γκουτέρες φαίνεται να συζήτησε το όλο θέμα με Τούρκους αξιωματούχους. Ωστόσο, η τουρκική πλευρά δεν έδωσε δείγματα γραφής για το πως αντιλαμβάνεται αυτό το σενάριο σε σχέση με το Κυπριακό. Το σίγουρο είναι πως η Άγκυρα δηλώνει ότι ενδιαφέρεται για τις ευρωτουρκικές σχέσεις. Αυτό, όμως, δεν αρκεί. Την ίδια δε ώρα, επιλέγει, σε Κύπρο και Αιγαίο, την τακτική των εντάσεων. Κι αυτή η συμπεριφορά προφανώς και δεν μπορεί να τεθεί εκτός εξίσωσης.

Η κάθοδος Ολγκίν

Οι επαφές αυτή την εβδομάδα στη Λευκωσία της Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στο Κυπριακό, Μαρίας Άνχέλα Ολγκίν, σηματοδοτεί την προσπάθεια να ξεκλειδώσει η διαδικασία. Προηγήθηκαν επαφές της συνεργάτιδας της στη Λευκωσία για να προετοιμασθεί το έδαφος. Η κ. Ολγκίν, που μετά τη Λευκωσία θα μεταβεί Αθήνα, Άγκυρα, Λονδίνο και Βρυξέλλες, στοχεύει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για πραγματοποίηση άτυπης Πενταμερούς Διάσκεψης για το Κυπριακό. Είναι ένας στόχος, που έχει ως γνωστό θέσει ο Γενικός Γραμματέας του Διεθνούς Οργανισμού, ο οποίος φέτος αποχωρεί από τη θέση του.

Τι θα φέρει η κ. Ολγκίν στη Λευκωσία; Κάποιες πληροφορίες αναφέρουν πως θα επιχειρήσει να δεσμεύσει εκ νέου τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και τον κατοχικό ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν, στις συγκλίσεις που επιτεύχθηκαν μέχρι το 2017 και να αποτελέσουν βάση για διαπραγμάτευση. Αυτή είναι πάγια και διαχρονική θέση της Λευκωσίας, δεν ισχύει όμως το ίδιο με την κατοχική πλευρά. Γιατί, όμως, τα Ηνωμένα Έθνη θεωρούν ότι αυτό μπορεί να πετύχει; Επειδή στο θέμα των συγκλίσεων έχει αναφερθεί σε μια περίπτωση ο κ. Έρχιουρμαν , κατά τις συζητήσεις που είχε με τον Γενικό Γραμματέα. Ότι, δηλαδή αποδέχεται τις συγκλίσεις. Στην Άγκυρα, ωστόσο, όταν μετέβη εκεί ο κ. Γκουτέρες του είχαν αναφέρει πως δεν θέλουν να γίνεται καν αναφορά στο Κραν Μοντανά.

Είναι σαφές πως χωρίς να υπάρχει κοινό έδαφος ο Γενικός Γραμματέας δεν πρόκειται να συγκαλέσει άτυπη σύναξη. Καθώς, όπως συναφώς αναφέρουν ενημερωμένες πηγές, στην άτυπη Πενταμερή θέλει να ανακοινώσει την έναρξη διαπραγματεύσεων. Αν αυτό δεν γίνει κατορθωτό, τότε δεν θα έχει λόγο να συγκαλέσει συνάντηση. Δεν θα… αποχαιρετήσει το Κυπριακό με νέα αποτυχία.

Περαιτέρω, η κ. Ολγκίν επιμένει και στη διάνοιξη «έστω και ενός οδοφράγματος», πλην όμως με βάση τα σημερινά δεδομένα τούτο φαντάζει δύσκολο. Μπορεί, όμως, να ανακοινωθούν μέτρα χαμηλής πολιτικής, ήσσονος σημασίας.

Κινήσεις εκβιασμού και υλοποίησης επιδιώξεων

στην περίκλειστη περιοχή της Αμμοχώστου

Κινητικότητα σημειώνεται στην περίκλειστη περιοχή της κατεχόμενης Αμμοχώστου, με την Τουρκία να προβαίνει σε μικρά βήματα «αναζωογόνησης» της ενώ παράλληλα επιχειρεί να… θολώσει τα νερά. Στο πλαίσιο αυτό, φαίνεται να είναι και διάφορες κινήσεις- πιέσεις επιχειρηματιών, που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στην περίκλειστη περιοχή, αλλά βρίσκουν, δήθεν, εμπόδια.

Πρόκειται για επιχειρηματίες, που δεν είναι σίγουρο ότι ενεργούν από μόνοι τους. Προ ημερών, σε ανάρτηση στα κατεχόμενα αναφέρεται ότι Τουρκοκύπριος επιχειρηματίας, ο οποίος το 2023 φέρεται να αγόρασε ξενοδοχεία εντός της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου, εξέφρασε την έντονη αντίδρασή του για τις διαδικασίες «αδειοδότησης» των ξενοδοχείων του! Ανέφερε πως: «Εάν εντός ενός μηνός δεν μου παραχωρηθούν οι απαραίτητες άδειες, θα εισέλθω εντός αυτών και θα αρχίσω τουριστικές δραστηριότητες, ακόμη και εάν το τίμημα είναι η σύλληψή μου». Περαιτέρω, έστειλε και προειδοποιητικό μήνυμα ότι «σε περίπτωση που δεν εκδοθούν οι άδειες, θα ακυρώσω όλες τις πωλήσεις και θα επιστρέψω τις περιουσίες στους Ελληνοκύπριους. Σε μια τέτοια περίπτωση, η ε/κυπριακή κυβέρνηση ( σ.σ. εννοεί την Κυπριακή Δημοκρατία ) θα είναι αρκετά ευχαριστημένη με αυτό το αποτέλεσμα, ενώ οι πραγματικοί χαμένοι θα είναι η κυβέρνηση της Τουρκίας και της ‘’τ.δ.β.Κ’’.».

Υπενθυμίζεται συναφώς ότι τον Ιούλιο του 2023, είχε κυκλοφορήσει ευρέως ότι Τουρκοκύπριος επιχειρηματίας υποστήριξε δημόσια ότι είχε αγοράσει τέσσερα ξενοδοχεία εντός της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου, για τα οποία έχει αρχίσει να δέχεται κρατήσεις για το 2025 μέσω της ιστοσελίδας www.varoshahotels.com. Όσοι είχαν προσπαθήσει να κάνουν κράτηση μέσω της ιστοσελίδας αυτής ή και από άλλη εφαρμογή, τούτο δεν κατέστη δυνατόν. Η ιστοσελίδα δεν υφίσταται! Πρέπει, επίσης, να σημειωθεί ότι ο φερόμενος επιχειρηματίας, που παρουσιάζεται να αγοράζει δήθεν ξενοδοχεία είναι ο ιδιοκτήτης της εφημερίδας, «Μπακίς», Γιούσουφ Κίσα, ο οποίος στο παρελθόν είχε προβλήματα και με το «νόμο».

Περαιτέρω, σε άλλες κινήσεις, που γίνονται, υπενθυμίζουμε ότι στην παραλία, που βρίσκεται μπροστά από τα ξενοδοχεία «Florida» και «Aspelia», εντός της περίκλειστης πόλης της κατεχόμενης Αμμοχώστου, κατασκευάζεται πεζόδρομος. Πρόκειται για μια ενέργεια που παρουσιάζεται «αθώα», ωστόσο, παραπέμπει σε μια τακτική σαλαμοποίησης, που αφορά σταδιακό εποικισμό της περιοχής.

Όπως είναι γνωστό, η κατοχική Τουρκία χρησιμοποιεί πάντα το χαρτί της Αμμοχώστου, είτε εκβιαστικά είτε για λόγους εντυπώσεων. Ο εποικισμός της περιοχής είναι πάντα στην ατζέντα της κατοχικής δύναμης. Ενίοτε, ωστόσο, οι όποιες κινήσεις γίνονται προσεκτικά για να αποφεύγονται αντιδράσεις.