Επικίνδυνα παιχνίδια σε βάρος της διεθνούς αεροπλοΐας παίζει και πάλι η Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο. Επιχείρησε να διαψεύσει τις προκλητικές ενέργειες κατά των αεροσκαφών τριών Υπουργών Άμυνας που κατευθύνονταν προς την Κύπρο, αλλά μέσα από την ανακοίνωση που εξέδωσε, ουσιαστικά κατέδειξε ποιες είναι οι πραγματικές της προθέσεις.
Όπως αποκάλυψε την Κυριακή το philenews, οι Τούρκοι παρενόχλησαν το στρατιωτικό αεροσκάφος που μετέφερε στην Κύπρο τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας, Νίκο Δένδια. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ανάλογες ενέργειες υπήρξαν και σε βάρος άλλων ΥΠΑΜ, όπως της Γαλλίας και της Ολλανδίας.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του philenews, υπήρξαν παρεμβολές στην επικοινωνία του αεροσκάφους από το λεγόμενο Πύργο Ελέγχου του παράνομου αεροδρομίου της Τύμπου. Παράλληλα, από τα κατεχόμενα απογειώθηκαν δύο F-16, τα οποία έγιναν αντιληπτά και από τις ελεύθερες περιοχές. Τα δύο τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη παρακολουθούσαν από απόσταση τα κρατικά αεροσκάφη Ευρωπαίων υπουργών, που κατευθύνονταν στην Κύπρο.
Η διάψευση που επιβεβαιώνει
Η Διεύθυνση Επικοινωνίας της Τουρκικής Προεδρίας ισχυρίστηκε ότι είναι ψευδή τα δημοσιεύματα και οι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που υποστηρίζουν ότι τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη παρενόχλησαν αεροπλάνα που μετέφεραν τον Έλληνα Υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια και Ευρωπαίους Υπουργούς, παραβιάζοντας τον ελληνικό εναέριο χώρο.
Σύμφωνα με τον ισχυρισμό «στις 7 Ιουνίου 2026, τέσσερα από τα έξι αεροσκάφη που εκτελούσαν πτήσεις στη διαδρομή μεταξύ Ελλάδας και της ελληνοκυπριακής διοίκησης νότιας Κύπρου παραβίασαν τον εναέριο χώρο της τδβκ» όπως αναφέρονται στην ανακοίνωση η Κυπριακή Δημοκρατία και το ψευδοκράτος, αντίστοιχα.
«Ως εκ τούτου, δύο τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη F-16 που βρίσκονταν σε κατάσταση ετοιμότητας στην τδβκ απογειώθηκαν αμέσως για προληπτικούς λόγους» συμπληρώνεται. Σύμφωνα με τον ισχυρισμό της Άγκυρας, «τα αεροσκάφη εκτέλεσαν την αποστολή τους εντός του εναέριου χώρου της τδβκ, δεν παραβίασαν τον εναέριο χώρο της ελληνοκυπριακής διοίκησης νοτίου Κύπρου και δεν παρενόχλησαν τα εν λόγω αεροσκάφη».
Μέσα από την τουρκική ανακοίνωση γίνεται παραδοχή των παράνομων ενεργειών, καθώς το μόνο που έσπευσε να διευκρινίσει η Τουρκική Προεδρία είναι πως δεν υπήρξε παραβίαση του ελληνικού εναέριου χώρου.
Προκλητικά παιχνίδια της Άγκυρας
Από την τουρκική ανακοίνωση είναι εμφανή τα παιχνίδια κυριαρχίας που θέλει να παίξει η Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο και στο ψευδοκράτος. Εμφανίζει το όλο θέμα ως δήθεν προστασία του λεγόμενου «εναέριου χώρου» των κατεχομένων, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και των κανόνων διεθνούς αεροπλοΐας.
Εμφανώς η Άγκυρα επιχείρησε να περάσει το μήνυμα ότι υπάρχει ένα ξεχωριστό κράτος στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, το οποίο η ίδια προστατεύει, και μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο κινείται σε περίπτωση που υπάρξει παραβίαση. Παράλληλα, μέσω της στρατιωτικής της ισχύ θέλει να επιβάλει σε όσα αεροσκάφη κατευθύνονται προς τα αεροδρόμια της Κυπριακής Δημοκρατίας να ανταποκρίνονται στις παρεμβολές που γίνονται μέσω Τύμπου, διαφορετικά θα βρίσκονται σε κίνδυνο.
Εκνευρισμός με τις διεθνείς συμφωνίες
Οι άκρως επικίνδυνες κινήσεις της Τουρκίας είναι και δείγμα του εκνευρισμού της Άγκυρας σε σχέση με την Κυπριακή Δημοκρατία. Οι προκλητικές ενέργειες με τα αεροσκάφη των Ευρωπαίων ΥΠΑΜ συνδέονται με το γεγονός ότι αυτοί έρχονταν στην Κύπρο για το άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Άμυνας της ΕΕ που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου ΕΕ. Ανάλογες ενέργειες, σύμφωνα με πληροφορίες, είχαν γίνει και σε άλλες περιπτώσεις Ευρωπαίων υπουργών που κατευθύνονταν προς την Κύπρο.
Εκνευρισμός υπάρχει στην Άγκυρα και με τις διεθνείς συμφωνίες στις οποίες προχωρά η Κυπριακή Δημοκρατία. Κυβερνητικές πηγές στην Αθήνα απέδιδαν τις τουρκικές ενέργειες στην αντίδραση της Άγκυρας στην πρόσφατη συμφωνία μεταξύ Κύπρου και Γαλλίας. Οι ίδιες πηγές εξέφρασαν την εκτίμηση ότι η παρενόχληση εντάσσεται σε ένα συνολικό τουρκικό σχέδιο αντίδρασης στην επικείμενη συμφωνία SOFA μεταξύ Γαλλίας και Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και το αεροσκάφος που μετέφερε τη Γαλλίδα Υπουργό Άμυνας δέχτηκε τις ίδιες παρεμβολές.
Καταγγέλλονται οι προκλήσεις
Η Κυπριακή Δημοκρατία επιβεβαιώνει το περιστατικό παρενόχλησης των αεροσκαφών του Υπουργού Άμυνας της Ελλάδας και της Ολλανδίας, καθώς και της Υπουργού Άμυνας της Γαλλίας, τα οποία κατευθύνονταν το βράδυ της Κυριακής προς την Κύπρο για τη συμμετοχή των Υπουργών στην Άτυπη Συνάντηση των Υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως δήλωσε τη Δευτέρα στο ΚΥΠΕ ο Διευθυντής του Γραφείου Τύπου του Προέδρου της Δημοκρατίας, Βίκτωρας Παπαδόπουλος. Όλα αυτά θα τα καταγγείλει η Κυπριακή Δημοκρατία αρμοδίως εκεί που πρέπει, είπε.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης σε δηλώσεις του είπε ότι «τέτοιες παρενοχλήσεις είναι απαράδεκτες». «Δεν υπάρχει καμιά απολύτως δικαιολογία. Το γεγονός ότι γίνεται σε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Γαλλία, Ολλανδία, Ελλάδα – δείχνει και μια, αν θέλετε, αναθεωρητική προσέγγιση», είπε.
«Έχω την εντύπωση ότι το θέμα θα απασχολήσει και το Συμβούλιο των Υπουργών Άμυνας», είπε, σημειώνοντας ότι εξ όσων αντιλαμβάνεται δεν ήταν μόνο η παρενόχληση προς το αεροσκάφος του Έλληνα Υπουργού Άμυνας, αλλά και προς τους Υπουργούς Άμυνας της Γαλλίας και της Ολλανδίας.
Ούτε λέξη από την Κάλας
Για τα όσα συνέβησαν στον κυπριακό εναέριο χώρο οι ΥΠΑΜ της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ήταν στη Λευκωσία για το άτυπο συμβούλιο υπουργών είχαν ενημερωθεί. Όπως και η Ύπατη Εκπρόσωπος Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας της ΕΕ.
Η Κάγια Κάλας στις δηλώσεις της μετά το άτυπο συμβούλιο ΥΠΑΜ, έπραξε ότι είχε κάνει προ ημερών στη Λεμεσό κατά το Gymnich. Επέμεινε μονοθεματικά να αναφέρεται στην ρωσική προκλητικότητα και επιθετικότητα, αλλά κανένα σχόλιο δεν έκανε ως προς το συγκεκριμένο συμβάν και τις τουρκικές προκλήσεις.
Στις δηλώσεις της η Κάλας είπε ότι ο χρόνος δεν λειτουργεί πλέον υπέρ της Ρωσίας στο πεδίο της μάχης. Τόνισε ακόμα ότι οι δυτικές κυρώσεις έχουν ήδη κοστίσει στη Μόσχα 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Ο ΥΠΑΜ Βασίλης Πάλμας στις δικές του δηλώσεις ευθύς μετά την ολοκλήρωση του άτυπου συμβουλίου ανέφερε πως «η Κύπρος, ως ασκούσα την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει θέσει τη στήριξη της Ουκρανίας ως κεντρική προτεραιότητα, συνεχίζοντας με συνέπεια τη σταθερή ευρωπαϊκή προσέγγιση».
Σύμφωνα με τον Υπουργό, κατά τη διάρκεια της δεύτερης θεματικής ενότητας οι Υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για τη θαλάσσια ασφάλεια, με ιδιαίτερη έμφαση στη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και στην ανάγκη αντιμετώπισης αποσταθεροποιητικών ενεργειών στη θάλασσα.
Η Κύπρος αποκτά θεσμική βάση για τη SOFA Γαλλίας
Η Κύπρος και η Γαλλία υπέγραψαν χθες στη Λευκωσία Συμφωνία για το Καθεστώς των Δυνάμεων (Status of Forces Agreement – SOFA), θέτοντας για πρώτη φορά σε θεσμικό πλαίσιο τη φιλοξενία γαλλικών στρατευμάτων στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η υπογραφή έγινε στο περιθώριο της άτυπης συνάντησης των Υπουργών Άμυνας της ΕΕ, με τους υπουργούς Βασίλη Πάλμα και Κατρίν Βοτρέν να χαρακτηρίζουν τη συμφωνία ορόσημο για τις αμυντικές σχέσεις των δύο χωρών.
Η SOFA ρυθμίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ενόπλων δυνάμεων κάθε χώρας όταν βρίσκονται στο έδαφος της άλλης. Πρακτικά, παρέχει το νομικό υπόβαθρο για ανθρωπιστικές και επιχειρησιακές αναπτύξεις γαλλικών δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής με ορμητήριο την Κύπρο. Η συμφωνία αποτελεί εκπλήρωση της δημόσιας δέσμευσης που είχε αναλάβει ο Πρόεδρος, Νίκος Χριστοδουλίδης, κατά την επίσκεψη του Γάλλου Προέδρου, Εμανουέλ Μακρόν, στην Κύπρο στις 23 Απριλίου.
Αμυντική σχέση σε εξέλιξη
Σε δηλώσεις του μετά την υπογραφή, ο κ. Πάλμας χαρακτήρισε τη SOFA «επιστέγασμα» της συνάντησης. Εξήγησε ότι η συμφωνία «θέτει ένα σύγχρονο και ολοκληρωμένο πλαίσιο συνεργασίας στους τομείς άμυνας και ασφάλειας», ρυθμίζοντας με σαφήνεια το νομικό καθεστώς των δυνάμεων. Τόνισε ότι η αναβάθμιση της συνεργασίας «προσδίδει στην Κυπριακή Δημοκρατία αυξημένο στρατηγικό βάθος και ενισχύει το ρόλο της ως πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο».
Ο υπουργός Άμυνας υπενθύμισε ότι η SOFA εντάσσεται σε μια διαρκώς εξελισσόμενη αμυντική σχέση. Αναφέρθηκε στη Συμφωνία Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης που υπέγραψαν οι δύο πρόεδροι στο Παρίσι, τον Δεκέμβριο του 2024, καθώς και στον τετραμερή αμυντικό μηχανισμό στον οποίο συμμετέχουν Κύπρος, Γαλλία, Ελλάδα και Ιταλία. Ανέφερε επίσης ότι η στενή συνεργασία αποτυπώνεται, τόσο σε επιχειρησιακό επίπεδο -με την τακτική παρουσία γαλλικών δυνάμεων στην περιοχή-, όσο και σε θεσμικό, μέσω κοινών πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της ΕΕ.
Αταλάντευτη αλληλεγγύη
Από γαλλικής πλευράς, η κ. Βοτρέν διαβεβαίωσε για «αταλάντευτη αλληλεγγύη» προς την Κύπρο και χαρακτήρισε τη νήσο «βασική βάση» για τις γαλλικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Επισήμανε ότι τα λιμάνια Λάρνακας και Λεμεσού φιλοξενούν περίπου τριάντα γαλλικά πολεμικά πλοία ετησίως -21 ήδη από τις αρχές του τρέχοντος έτους- ενώ οι ναυτικές δυνάμεις των δύο χωρών εκπαιδεύονται τακτικά μαζί σε ασκήσεις, όπως «Αργοναύτης» και «Ευνομία».
Η Γαλλίδα υπουργός επικαλέστηκε το επεισόδιο της 3ης Μαρτίου ως απόδειξη της έμπρακτης στάσης της: γαλλική φρεγάτα αναπτύχθηκε τότε εντός των χωρικών υδάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας για να στηρίξει την αεροπορική της άμυνα, μαζί με ολλανδικές, ισπανικές και ιταλικές δυνάμεις. «Αυτή είναι η απόδειξη του τι σημαίνει ευρωπαϊκή άμυνα», υπογράμμισε η κ. Βοτρέν, προσθέτοντας ότι η SOFA δεν αποτελεί αυτοσκοπό αλλά «βήμα» προς την περαιτέρω ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας.
Ανέδειξε επίσης τον ρόλο της Κύπρου ως υλικοτεχνικής βάσης για τη Γαλλία: η κυπριακή υποδομή παρέχει δυνατότητες επιτήρησης και αεροπορικής άμυνας, ενώ κατά την πρόσφατη επίσκεψη του αμφίβιου ελικοπτεροφόρου, Tonnerre, ενισχύθηκαν οι δεσμοί στους τομείς χερσαίας κινητικότητας και επιχειρησιακής ετοιμότητας. Συμπλήρωσε ότι η Γαλλία υποστηρίζει ενεργά τον εκσυγχρονισμό των κυπριακών ενόπλων δυνάμεων και ότι οι δύο χώρες μοιράζονται «κοινό όραμα για την ευρωπαϊκή άμυνα, με επίκεντρο την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης».
Συμβολή στην αυτονομία της ΕΕ
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης σχολίασε την υπογραφή μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ, τονίζοντας ότι «με τη συμφωνία SOFA, Κύπρος και Γαλλία συμβάλλουν καθοριστικά στην επίτευξη του κοινού ευρωπαϊκού στόχου για την στρατηγική αυτονομία της ΕΕ». Χαρακτήρισε επίσης την υπογραφή ως περαιτέρω ενίσχυση της στρατηγικής σχέσης των δύο χωρών, ενώ υπενθύμισε ότι είχε αναγγείλει δημόσια τη συγκεκριμένη συμφωνία κατά την επίσκεψη Μακρόν, εκφράζοντας ικανοποίηση για την εκπλήρωση της δέσμευσης.
Η SOFA αποτελεί το πιο πρόσφατο βήμα σε μια σχέση που αναβαθμίστηκε ραγδαία τα τελευταία χρόνια. Από την Στρατηγική Εταιρική Σχέση του Δεκεμβρίου 2024, έως την επίσκεψη Μακρόν στη Λευκωσία τον Απρίλιο και την υπογραφή της SOFA αυτή την εβδομάδα, η Κύπρος εδραιώνει σταδιακά ρόλο στρατηγικού εταίρου για τη Γαλλία στη νοτιοανατολική πτέρυγα της Ευρώπης- έναν ρόλο με αυξανόμενο επιχειρησιακό και θεσμικό περιεχόμενο.
