Στόχος του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στην άτυπη διάσκεψη 5+1 (κατά πάσα πιθανότητα στη Γενεύη τέλη Ιουλίου) είναι να ανακοινώσει την επανέναρξη των συνομιλιών στο Κυπριακό. Καθοριστικός ο κύκλος επαφών της Ολγκίν η οποία συναντά αυτή την εβδομάδα τον ΓΓ ΟΗΕ πριν πάει Βρυξέλλες για να συναντήσει Αντόνιο Κόστα, ίσως και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Από τα όσα καταγράφηκαν από την ενημέρωση της πολιτικής ηγεσίας από τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, κατά το χθεσινό Εθνικό Συμβούλιο, είναι εμφανής η κινητικότητα από πλευράς των Ηνωμένων Εθνών. Από πηγές που γνωρίζουν το παρασκήνιο στο Κυπριακό και τα διαμειφθέντα στη σύσκεψη της πολιτικής ηγεσίας, αυτό που το philenews καταγράφει είναι:
- Η έντονη κινητικότητα από πλευράς ΟΗΕ σε δύο επίπεδα με Ολγκίν και Λονδόνο (βοηθός της Ολγκίν),
- Τα Ηνωμένα Έθνη δείχνουν αποφασισμένα να ετοιμάσουν ένα νέο έγγραφο ή πλαίσιο όπως εκείνο που ετοίμασε ο Γκουτέρες (αλλά με άλλο όνομα),
- Ο ΟΗΕ θέλει μια διευρυμένη διάσκεψη η οποία θα ανακοινώσει επανέναρξη των διαπραγματεύσεων,
- Ο ΓΓ ΟΗΕ και οι συνεργάτες του επενδύουν πολλά στον παράγοντα Ευρωπαϊκή Ένωση.
Από την ενημέρωση της πολιτικής ηγεσίας προκύπτει ότι, εντός της εβδομάδας η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών θα βρίσκεται στη Νέα Υόρκη προκειμένου να συναντήσει τον Αντόνιο Γκουτέρες και να συζητήσουν τα επόμενα βήματα. Την ερχόμενη εβδομάδα η Ολγκίν θα βρίσκεται στις Βρυξέλλες: εκεί έχει ήδη κλείσει ραντεβού με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ενώ θα δει και την Πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αλλά ακόμα δεν πήρε απάντηση για το ραντεβού.
Σημειώνεται ότι ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ενώ βρισκόταν την περασμένη εβδομάδα στις Βρυξέλλες συζήτησε τις εξελίξεις στο Κυπριακό (ενόψει επαφών Ολγκίν), τόσο με τον Αντόνιο Κόστα, όσο και με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Η σημασία του παράγοντα ΕΕ
Από όλες τις συζητήσεις που έχουν γίνει τους τελευταίους μήνες και τις τελευταίες εβδομάδες στον άξονα του Κυπριακού, αυτό που συνεπάγεται ως συμπέρασμα είναι η σημασία που παίζει ο παράγοντας ΕΕ όσον αφορά τις πάρα πέρα εξελίξεις.
Τόσο ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, όσο και πολιτικοί ηγέτες καταγράφουν μια εμφανή διαφοροποίηση στην προσέγγιση της Ολγκίν σε σχέση με τον ρόλο της ΕΕ.
Το μήνυμα που μετέφερε η Ολγκίν κατά τις επαφές της στο νησί είναι πως ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών θέλει την Ευρωπαϊκή Ένωση να είναι παρούσα στην επόμενη διεθνή διάσκεψη. Το μήνυμα του ΓΓ ΟΗΕ είχε και μια δεύτερη πτυχή -η οποία αφορούσε περισσότερο την τουρκική πλευρά- μέσα από την οποία ο Γκουτέρες ξεκαθαρίζει πως οι εντολές που έδωσε στην απεσταλμένη του ήταν να εργαστεί για διεθνή διάσκεψη και όχι για ΜΟΕ.
Τι γίνεται με τα «θέλω» της Τουρκίας
Ως προς τα ευρωτουρκικά τα τρία θέματα που ενδιαφέρουν την Τουρκία είναι:
- Θεωρήσεις εισόδου,
- Επικαιροποίηση της τελωνειακής ένωσης και
- Συμμετοχή της Τουρκίας στο SAFE και στα εξοπλιστικά προγράμματα της ΕΕ.
Για το θέμα της επικαιροποίησης της τελωνειακής ένωσης η Λευκωσία έχει ισχυρή θέση, καθώς η Τουρκία δεν έχει αλλάξει τη στάση της όσον αφορά τις υποχρεώσεις της έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Απ’ εκεί και πέρα τα Ηνωμένα Έθνη φαίνεται να προβληματίζονται ως προς τη στάση άλλων χωρών μελών της ΕΕ σε σχέση με τα ευρωτουρκικά. Ο ΟΗΕ εκτιμά πως η Ελλάδα δύσκολα θα δεχτεί λαμβάνοντας υπόψη το casus belli στο Αιγαίο. Ενώ ενστάσεις φαίνεται να καταγράφονται τόσο από τη Γερμανία, όσο και από τη Γαλλία.
Εμπόδια για καταγραφεί των συγκλίσεων
Τέλος, σ’ ό,τι αφορά τις συγκλίσεις η τουρκική πλευρά φαίνεται να βάζει εμπόδια στην καταγραφή τους μέχρι και το Κραν Μοντανά. Φαίνεται να αποδέχεται καταγραφή συγκλίσεων και πριν τη διάσκεψη του 2017. Από την άλλη, η Λευκωσία ήδη εργάζεται προς την κατεύθυνση της καταγραφής όλων των συγκλίσεων, συμπεριλαμβανομένων και όσων συζητήθηκαν στο ελβετικό θέρετρο.
Ανοικτή γραμμή με τον ΟΗΕ
Στις δηλώσεις του μετά τη συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου, ο κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, ανέφερε πως «είμαστε σε διαρκή επικοινωνία μαζί με τα Ηνωμένα Έθνη. Συναντήσεις γίνονται και επαφές σε κάθε επίπεδο, με στόχο τη σύγκληση μιας άτυπης διευρυμένης συνάντησης το συντομότερο δυνατόν, η οποία θα αποτελέσει το εφαλτήριο για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, πάντοτε εντός του συμφωνημένου πλαισίου, από το σημείο που είχαν διακοπεί στην προηγούμενη διαπραγματευτική διαδικασία».
«Η διασφάλιση του διαπραγματευτικού κεκτημένου και η επανένωση της πατρίδας μας παραμένει ο ύψιστος εθνικός στόχος. Θα συνεχίσουμε, θα αξιοποιούμε κάθε δυνατότητα, κάθε διπλωματικό παράθυρο, κάθε πρωτοβουλία η οποία αναλαμβάνεται, πόσω μάλλον από έναν Γενικό Γραμματέα των ΗΕ, ο οποίος είναι βαθύς γνώστης του Κυπριακού, είναι ο βασικός αρχιτέκτονας της προηγούμενης διαπραγματευτικής διαδικασίας και η θητεία του οποίου ολοκληρώνεται τον επόμενο Δεκέμβριο, και αυτήν ακριβώς την ευκαιρία θα την αξιοποιήσουμε και θα συμβάλουμε όπως ακριβώς πράττει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας», πρόσθεσε. Η προσπάθεια θα συνεχιστεί, συνεχίζεται και θα ενταθεί, σημείωσε ο Εκπρόσωπος.
Τι είπαν οι πολιτικοί αρχηγοί
Αννίτα Δημητρίου (ΔΗΣΥ): Σε δηλώσεις της μετά τη συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου, είπε ότι αυτό που «κρατάμε» είναι ότι διαμορφώνονται κάποιες νέες δυνατότητες που «πρέπει να αξιοποιηθούν με σοβαρότητα και στρατηγική. Πάντα, όπως τονίζουμε κάθε φορά, με την παράλληλη ανάγνωση των ευρύτερων εξελίξεων όχι μόνο στην περιοχή μας, αλλά και διεθνώς».
Στέφανος Στεφάνου (ΑΚΕΛ): Ανέφερε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά θα πρέπει πάντοτε να επαναβεβαιώνει και να δηλώνει την πολιτική της βούληση να εμπλακεί σε μία διαπραγμάτευση, συνεχίζοντας ουσιαστικά τις διαπραγματεύσεις με στόχο σύντομα να φτάσουμε σε μία πρώτα στρατηγική συναντίληψη που θα σηματοδοτήσει τον αναπόδραστο δρόμο για να πετύχουμε μία συνολική λύση στο Κυπριακό.
Χρίστος Χρίστου (ΕΛΑΜ): Είπε ότι από πλευράς του Εθνικού Λαϊκού Μετώπου επαναλήφθηκε η πάγια θέση ότι το κόμμα διαφωνεί με λύση βασισμένη στο πλαίσιο της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας. Πρόσθεσε ότι για οποιεσδήποτε νέες πρωτοβουλίες που θα οδηγήσουν σε διαπραγματεύσεις, θα πρέπει να ξεκαθαριστούν από τώρα «ποιες είναι οι προϋποθέσεις και ποιοι είναι οι ξεκάθαροι στόχοι της Κυπριακής Δημοκρατίας ενώπιον των συγκεκριμένων εξελίξεων».
Νικόλας Παπαδόπουλος (ΔΗΚΟ): «Στηρίζουμε τις πρωτοβουλίες του Προέδρου της Δημοκρατίας έτσι ώστε ο ΓΓ του ΟΗΕ να συγκαλέσει μια διευρυμένη διεθνή διάσκεψη το συντομότερο με την ελπίδα ότι αυτή η διάσκεψη θα είναι διάσκεψη ουσίας, μια διάσκεψη που ελπίζουμε να ανακοινώσει την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων πάνω στο συμφωνημένο πλαίσιο που καθορίζουν τα ψηφίσματα των ΗΕ».
Οδυσσέας Μιχαηλίδης (Άλμα): «Εκφράσαμε την άποψη ότι η συγκυρία αυτή, στην οποία ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ βλέπει ένα παράθυρο ευκαιρίας προ της δικής του αποχώρησης, ένα πρόσωπο, μια προσωπικότητα η οποία γνωρίζει πάρα πολύ καλά το Κυπριακό και έχει και τον θεσμικό ρόλο να μπορέσει να ενεργήσει ως καταλύτης για τη λύση του Κυπριακού, είναι μια θετική συγκυρία».
Φειδίας Παναγιώτου (Αμ. Δημ.): Δήλωσε ότι επί του παρόντος η «Άμεση Δημοκρατία» δεν έχει θέσεις για το Κυπριακό και όταν διαπιστώσει «περισσότερη κινητικότητα» θα διαβουλευτούν με τον κόσμο τους και θα αποφασίσουν εάν είναι υπέρ ή κατά της λύσης διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας.
Οι παρόντες και ο απόντας
Το Εθνικό Συμβούλιο συνήλθε υπό τη νέα του σύνθεση όπως αυτή διαμορφώθηκε κατά τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές. Δηλαδή με τη συμμετοχή των: ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΕΛΑΜ, ΔΗΚΟ, Άλμα και Άμεση Δημοκρατία.
Τα δύο νέα πρόσωπα στο Εθνικό Συμβούλιο, οι Οδυσσέας Μιχαηλίδης και Φειδίας Παναγιώτου.
Από τη χθεσινή συνεδρία απουσίαζε ο τέως Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης ο οποίος ως γνωστό σήμερα θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου. Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης κατά την έναρξη της συνεδρίασης ενημέρωσε τους πολιτικούς αρχηγούς ότι ο Ν. Αναστασιάδης έμεινε για να ετοιμαστεί για τη συνέντευξη Τύπου.
Όσον αφορά τους αρχηγούς των κομμάτων που συμμετείχαν σε συνεδρίες Εθνικού Συμβουλίου μέχρι και τον περασμένο Μάρτιο και έμειναν εκτός, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είχε ανακοινώσει ότι θα τους κρατά ενήμερους σε κατ’ ιδίαν συναντήσεις.
Μέχρι στιγμής δεν έχει αποφασιστεί πότε θα καλέσει για ενημέρωση τους αρχηγούς της ΕΔΕΚ, της ΔΗΠΑ και των Οικολόγων.
