Ανταπόκριση από Βρυξέλλες

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ανακοίνωσε πως σχεδιάζει τη σύγκληση νέας άτυπης συνάντησης 5+1 για το Κυπριακό, ενισχύοντας τις ελπίδες για επανεκκίνηση των συνομιλιών. Καθώς η διπλωματική κινητικότητα εντείνεται, ο νεοδιορισθείς απεσταλμένος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Κύπρο, Ραφαέλε Φίτο, αναμένεται να επισκεφθεί το νησί την Παρασκευή, προκειμένου να στηρίξει την προσπάθεια επανένωσης υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.

Ο Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε ότι τα Ηνωμένα Έθνη θα εργαστούν σε διαβούλευση με τις δύο πλευρές και τις εγγυήτριες δυνάμεις, ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις για την επιτυχία της συνάντησης.

Παράλληλα, επανέλαβε ότι «τα Ηνωμένα Έθνη δεν μπορούν να επιβάλουν την ειρήνη», τονίζοντας όμως πως «τα Ηνωμένα Έθνη παραμένουν πλήρως προσηλωμένα στη στήριξη του λαού της Κύπρου σε αυτή την κρίσιμη στιγμή για το νησί και την ευρύτερη περιοχή».

Η επίσκεψη αυτή σηματοδοτεί μια πιθανή επανέναρξη των συνομιλιών στο καθιερωμένο σχήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, της τουρκοκυπριακής πλευράς, της Ελλάδας, της Τουρκίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ηνωμένων Εθνών, τα οποία θα εκπροσωπηθούν από τον Αντόνιο Γκουτέρες.

Στο μεταξύ, νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διόρισε ειδικό εκπρόσωπο για το Κυπριακό, με στόχο την υποστήριξη των προσπαθειών για επανένωση.

Η εντολή του είναι να στηρίξει τη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού υπό την ηγεσία του ΟΗΕ, να συμβάλει στη δημιουργία των προϋποθέσεων για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, να συνεργάζεται με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και να προωθεί μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

Παράλληλα, έχει ως αποστολή να διασφαλίσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κατάλληλα προετοιμασμένη να υποστηρίξει οποιαδήποτε ενδεχόμενη συμφωνία, παρέχοντας παράλληλα συμβουλές σχετικά με το πώς μια μελλοντική διευθέτηση θα ενταχθεί στο νομικό πλαίσιο της ΕΕ.

Ο Φίτο είναι ο δεύτερος ειδικός εκπρόσωπος που διορίζεται για το Κυπριακό, μετά τον Γιοχάνες Χαν, ο οποίος παραιτήθηκε από τη θέση τον Μάρτιο του 2026. Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν πρόκειται για μια μόνιμη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με μακρά ιστορία διαδόχων, αλλά για έναν ειδικό διορισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με σκοπό την ενίσχυση της ευρωπαϊκής στήριξης στη διαδικασία του ΟΗΕ σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαπραγματεύσεις φαίνεται να αποκτούν εκ νέου δυναμική.

Ποιος είναι ο Ραφαέλε Φίτο;

Πριν αναλάβει τον ρόλο του απεσταλμένου για το Κυπριακό, ο Ραφαέλε Φίτο ήταν ένα από τα υψηλόβαθμα στελέχη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από το 2024 υπηρετεί ως Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις, έχοντας την ευθύνη για τις περιφερειακές επενδύσεις της ΕΕ, την πολιτική συνοχής και την εφαρμογή των προγραμμάτων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ένωσης.

Πριν ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διετέλεσε Υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Νότιας Ιταλίας, Πολιτικής Συνοχής και Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στην κυβέρνηση της Ιταλίδας Πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι. Από το 2019 είναι μέλος του εθνικοσυντηρητικού κόμματος Αδέλφια της Ιταλίας (Fratelli d’Italia).

Ο Φίτο έχει διαγράψει μακρά πορεία στην ιταλική και ευρωπαϊκή πολιτική. Υπήρξε ευρωβουλευτής, κατείχε υπουργικές θέσεις στις κυβερνήσεις του πρώην πρωθυπουργού Σίλβιο Μπερλουσκόνι και διετέλεσε Πρόεδρος της περιφέρειας της Απουλίας, στη νότια Ιταλία, από το 2000 έως το 2005.

Επίσκεψη στην Κύπρο

Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις και ειδικός απεσταλμένος της ΕΕ για το Κυπριακό, Ραφαέλε Φίτο, φθάνει στην Κύπρο σήμερα το βράδυ, όπου την Παρασκευή θα πραγματοποιήσει συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, καθώς και με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν.

Η επίσκεψη του Φίτο έρχεται σε συνέχεια της επίσκεψης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, γεγονός που καταδεικνύει ότι διατηρείται η θετική δυναμική γύρω από το Κυπριακό.