Το πολιτικό σκηνικό σε νέες αναζητήσεις – Οι πληγές των βουλευτικών και η προοπτική των προεδρικών εκλογών

Ποια θα είναι η επόμενη μέρα της συμπολίτευσης; Ποιο θα είναι το πολιτικό μέλλον της ΕΔΕΚ, της ΔΗΠΑ και των Οικολόγων; Υπάρχει προοπτική συνεργασίας των κομμάτων του Κέντρου; Υπάρχει πολιτικό μέλλον για τους νεοφανείς πολιτικούς σχηματισμούς, όπως είναι το ΑΛΜΑ και η Άμεση Δημοκρατία;

Το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών δημιούργησε νέα δεδομένα στο πολιτικό σκηνικό, το οποίο συνεχίζει να μεταβάλλεται διαρκώς, αναδεικνύοντας τη ρευστότητα ως το μόνο σταθερό χαρακτηριστικό του.

Τα μετεκλογικά τραύματα

Το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών διαμόρφωσε ένα νέο εκλογικό σκηνικό. ΕΔΕΚ, Οικολόγοι και ΔΗΠΑ έμειναν εκτός Βουλής. Τη θέση τους στο κοινοβούλιο πήραν δύο άλλοι σχηματισμοί: το ΑΛΜΑ και η Άμεση Δημοκρατία. Από την άλλη, το ΔΗΚΟ κατέγραψε πτώση ποσοστών, ενώ την ίδια ώρα το ΕΛΑΜ διπλασίασε τα ποσοστά του.

Αυτή είναι μία εξίσωση η οποία βρίσκεται ακόμα υπό εξέλιξη για όλα αυτά τα κόμματα. Η ΕΔΕΚ, η οποία είναι το ιστορικότερο από όλα, βρίσκεται, κακά τα ψέματα, ενώπιον της κορύφωσης μιας παρατεταμένης κρίσης που βιώνει εδώ και μερικά χρόνια. Ίσως, εάν κατάφερνε να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική παρουσία, τα προβλήματα να έμπαιναν και αυτή τη φορά κάτω από το χαλί.

Ο τέως πρόεδρος του κόμματος, Νίκος Αναστασίου, σε πρόσφατη συνέντευξή του στον «Πολίτη» είπε ότι το κόμμα πολεμήθηκε εκ των έσω, διότι κάποιοι ήθελαν η ΕΔΕΚ να μείνει εκτός Βουλής. Είναι γεγονός ότι η άποψη αυτή κυκλοφορούσε μεταξύ ορισμένων ατόμων. Το σκεπτικό ήταν ότι με αυτόν τον τρόπο θα δημιουργούνταν οι προϋποθέσεις ώστε το κόμμα να ανασυνταχθεί και να αναγεννηθεί.

Εάν αυτό ήταν σωστό ή λάθος, θα διαφανεί στην πορεία. Το σίγουρο είναι ότι αυτή τη στιγμή η ΕΔΕΚ βρίσκεται μπροστά σε ένα κομβικό σημείο της ιστορίας της, καθώς βρίσκεται για πρώτη φορά εκτός κοινοβουλίου. Θα μπορέσει ο/η νέος/α πρόεδρος του κόμματος να ενώσει το κόμμα και να το οδηγήσει ενωμένο σε ένα καταστατικό και εκλογικό συνέδριο; Θα μπορέσουν να συμφωνήσουν στη φόρμουλα που θα ακολουθηθεί; Είναι ερωτήματα που αιωρούνται και είναι δεδομένο πως, εάν δεν γυρίσουν σελίδα, η επόμενη μέρα προβλέπεται θολή και δύσκολη.

Δύσκολα είναι τα δεδομένα και για τους Οικολόγους. Ήδη το κόμμα προχώρησε σε κινήσεις οικονομικής περισυλλογής, προκειμένου να μπορεί να αντεπεξέλθει από τη στιγμή που δεν θα λαμβάνει κρατική χορηγία. Το κίνημα δεν κατάφερε να αναπτυχθεί και να ανανεωθεί στην πορεία της ιστορίας του, κατάφερνε όμως, μέσω των διάφορων δράσεών του, να εξασφαλίζει κοινοβουλευτική παρουσία. Αυτή την παρουσία, ωστόσο, την έχασε και η πολιτική του δράση περιορίζεται πλέον σε εξωκοινοβουλευτικό επίπεδο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Η ΔΗΠΑ βρίσκεται μπροστά σε δύσκολα μετεκλογικά δεδομένα. Στην πρώτη συνεδρία για την αποτίμηση του εκλογικού αποτελέσματος κατατέθηκαν παραιτήσεις, οι οποίες δεν έγιναν αποδεκτές, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι το κόμμα λειτουργεί υπό καθεστώς αβεβαιότητας. Υπάρχουν διαφωνίες, και μάλιστα έντονες σε κάποιες περιπτώσεις, για θέματα πολιτικής.

Ο Μαρίνος Κλεάνθους έχει τοποθετηθεί έντονα αρκετές φορές κατά της Κυβέρνησης και έχει επιμερίσει ευθύνες στον Νίκο Χριστοδουλίδη για το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών. Σίγουρα, η παρουσία δύο υπουργών από τη ΔΗΠΑ στο Υπουργικό Συμβούλιο αποτελεί ενισχυτικό στοιχείο για το κόμμα, όμως το γεγονός ότι έμεινε εκτός Βουλής είναι, αναμφίβολα, επιβαρυντικό.

Η προοπτική συνένωσης του Κέντρου

Ο Νικόλας Παπαδόπουλος, σε συνέντευξή του μετά τις βουλευτικές εκλογές, είχε ανακοινώσει μια πρωτοβουλία βολιδοσκόπησης για συνένωση ή συνεργασία των κομμάτων του Κέντρου. Η προοπτική αυτή παραμένει ανοικτή, αν και το σενάριο συνένωσης δεν διαφαίνεται στην παρούσα φάση στον ορίζοντα.

Αναμένεται ότι από τον Σεπτέμβριο μπορεί να υπάρξει νέα συνάντηση του προέδρου του ΔΗΚΟ με τον πρόεδρο της ΔΗΠΑ για συνέχιση της συζήτησης, στο πλαίσιο διερεύνησης μιας συνεργασίας σε ζητήματα πολιτικής. Ούτως ή άλλως, τα δύο κόμματα βρίσκονται στη συμπολίτευση, χωρίς όμως αυτό να έχει εξαλείψει το στοιχείο του ανταγωνισμού μεταξύ τους.

Στην περίπτωση της ΕΔΕΚ, από τη στιγμή που η κατάσταση είναι ρευστή και ουσιαστικά δεν υπάρχει ηγεσία, είναι δύσκολο να υπάρξει και διάλογος. Ούτε στη μία ούτε στην άλλη περίπτωση, όμως, τα δεδομένα είναι εύκολα.

Η σχέση συμπολίτευσης

Ο τελευταίος ανασχηματισμός της Κυβέρνησης έφερε μουρμούρα τόσο στην ΕΔΕΚ όσο και στη ΔΗΠΑ. Η μεν ΕΔΕΚ δεν έχει πλέον εκπρόσωπο στο Υπουργικό Συμβούλιο. Η δε ΔΗΠΑ διαμαρτύρεται για τη μη ενημέρωση και διαβούλευση. Και στη μία και στην άλλη περίπτωση υπάρχουν φωνές δυσπιστίας και δυσαρέσκειας προς την Κυβέρνηση.

Κάποιοι βάζουν στο τραπέζι και άλλες επιλογές, με ματιές προς τα αριστερά. Προς το παρόν, το σκηνικό είναι θολό, καθότι τα δύο κόμματα δεν έχουν συνέλθει από το σοκ της κάλπης των βουλευτικών εκλογών. Ωστόσο, όλα τα σενάρια είναι πιθανά όσον αφορά τη σχέση τους με την Κυβέρνηση, αλλά και την πορεία που θα ακολουθήσουν στις προεδρικές εκλογές του 2028, οι οποίες προηγούνται οποιασδήποτε άλλης εκλογικής αναμέτρησης.

Σε αυτό το κομμάτι της εξίσωσης προστίθενται ακόμη δύο στοιχεία. Το ΔΗΚΟ θα πρέπει, σε γενικές γραμμές, να είναι ευχαριστημένο από το αποτέλεσμα του ανασχηματισμού. Για κάποιους, όμως, το σενάριο αποχώρησης πριν από τις προεδρικές εκλογές δεν αποκλείεται, ακόμα και εάν αυτό σημαίνει ότι τα στελέχη του κόμματος που έχουν διοριστεί παραμένουν στην Κυβέρνηση.

Το άνοιγμα του ΑΚΕΛ

Ο Στέφανος Στεφάνου, όπως και άλλα στελέχη του ΑΚΕΛ, σε δημόσιες τοποθετήσεις τους έχουν αναφέρει ότι το κόμμα μπαίνει σε διάλογο με δυνάμεις του Κέντρου που έμειναν εκτός Βουλής, όπως η ΕΔΕΚ, η ΔΗΠΑ και οι Οικολόγοι, στο πλαίσιο των ενεργειών που θα γίνονται για τη σύσταση μιας προοδευτικής κοινωνικής συμμαχίας.

Αυτό που γίνεται αντιληπτό είναι ότι ο διάλογος αυτός δεν θα αφορά κατ’ ανάγκην τις ηγεσίες, αλλά ενδεχομένως να γίνει προσέγγιση στελεχών και μελών των κομμάτων αυτών, ώστε να πορευθούν σε μία πολιτική συνεργασία στις προεδρικές εκλογές. Το σενάριο αυτό δεν μπορεί να αποκλειστεί και, συνεπώς, δημιουργεί ένα δεδομένο για τις προεδρικές εκλογές, μεγάλο ή μικρό, το οποίο έχει τη σημασία του και γενικότερα στη διαμόρφωση του πολιτικού σκηνικού.

ΑΛΜΑ και Άμεση Δημοκρατία

Δύο κόμματα τα οποία ήρθαν στο πολιτικό σκηνικό με ένα συγκεκριμένο ακροατήριο. Το ΑΛΜΑ του Οδυσσέα Μιχαηλίδη ξεκίνησε με μια προοπτική και μία δυναμική, η οποία στην πορεία του χρόνου χάθηκε. Η Άμεση Δημοκρατία ήταν η προσπάθεια πολιτικής θεσμοθέτησης αυτού που καταγράφηκε ως αντίδραση στις ευρωεκλογές του 2024, με την ψήφο στον Φειδία Παναγιώτου.

Ο τελευταίος, με τις πράξεις και τις ενέργειές του, είχε καταφέρει να απομυθοποιήσει τον εαυτό του ως πολιτικό και, μαζί, την προσπάθειά του να παρουσιάσει μια πολιτική πρόταση στον λαό μέσω του κόμματος της Άμεσης Δημοκρατίας και της περιβόητης εφαρμογής «Αγορά».

Για διαφορετικούς λόγους, είναι δύο κόμματα των οποίων το πολιτικό μέλλον είναι αβέβαιο. Η κοινοβουλευτική παρουσία τους είναι πολύ σύντομη για να κριθεί. Υπάρχουν, βέβαια, και για τα δύο κόμματα ζητήματα συνοχής και εσωκομματικών διαφωνιών, τα οποία είναι ήδη ορατά, αλλά θα διαφανεί στην πορεία πόσο έντονα θα βγουν προς τα έξω.

Είναι σίγουρα δύο πολιτικοί σχηματισμοί οι οποίοι δεν έκαναν δυναμική είσοδο στο πολιτικό σκηνικό και αυτό, από μόνο του, έχει αποδυναμώσει την προοπτική του όποιου ρόλου θα μπορούσαν να διαδραματίσουν. Οι πρώτες πολιτικές πράξεις τους προκάλεσαν συζητήσεις και αμφιβολίες. Η μεν Άμεση Δημοκρατία στήριξε και εξέλεξε την Αννίτα Δημητρίου στην Προεδρία της Βουλής, το δε ΑΛΜΑ στήριξε τον Στέφανο Στεφάνου, σε μία συνεργασία την οποία ανακοίνωσε στην Κεντρική Επιτροπή του ΑΚΕΛ ο γ.γ. του κόμματος.

Δύο κόμματα με τον μανδύα του αντισυστημικού, τα οποία κινήθηκαν εντός της λογικής του συστήματος.

Παρ’ όλα αυτά, είναι δύο κόμματα που έχουν ένα κοινό και εξασφάλισαν συνολικά ένα ποσοστό ψήφων που έχει τη σημασία του. Άρα, έχει σημασία το πώς θα κινηθούν και θα πορευθούν.