Το δύσκολο παζλ του Γκουτέρες – Ποια κομμάτια υπολείπεται για να καλέσει νέα διευρυμένη για το Κυπριακό

Η πραγματοποίηση μιας πολυμερούς συνάντησης στη διάρκεια της εβδομάδας Υψηλού Επιπέδου στη Νέα Υόρκη ήταν εξ αρχής εκτός του προγράμματος του ΓΓ ΟΗΕ, κάτι που και ο ίδιος είχε ξεκαθαρίσει προ διμήνου όταν ήταν στην Κύπρο. Ο Αντόνιο Γκουτέρες για να καταφέρει να συναρμολογήσει το παζλ των συναντήσεων στο Κυπριακό θα πρέπει να συγκεντρώσει όλα τα κομμάτια, κάτι που μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να το επιτυγχάνει.

Το επόμενο εφταήμερο η προσοχή για το Κυπριακό είναι στραμμένη προς τη Νέα Υόρκη. Ο Γενικός Γραμματέας θα συνομιλήσει με όλους τους εμπλεκόμενους και από τα όσα θα ακούσει ή δεν θα ακούσει θα σχηματίσει μια πιο ξεκάθαρη εικόνα ως προς τις προθέσεις τους. Παράλληλα, η προσωπική του απεσταλμένη θα συναντηθεί με τους δύο ηγέτες για να εξετάσει την έως τώρα πρόοδο στις μεταξύ τους συζητήσεις.

Στο τέλος της εβδομάδας, όταν ο ΓΓ ΟΗΕ θα δει και τον κατοχικό ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, δεν αποκλείονται κάποιες ανακοινώσεις από πλευράς Γκουτέρες.

Το παζλ για συναντήσεις υψηλού επιπέδου είναι χωρισμένο σε δύο φάσεις, η πρώτη σε φόρματ 2+1, δηλαδή ανάμεσα σε Γκουτέρες, Χριστοδουλίδη και Έρχιουρμαν, η δεύτερη σε φόρματ 5+1, ανάμεσα σε Γκουτέρες, τους δύο ηγέτες και τις τρεις εγγυήτριες δυνάμεις.

Σε κάθε περίπτωση ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών για να μπορέσει να διοργανώσει οποιαδήποτε από τις συναντήσεις στα δύο φόρματ χρειάζεται να έχει συγκεντρωμένα όλα τα κομμάτια.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, έχει τη θετική ανταπόκριση της ελληνοκυπριακής πλευράς, μια «ναι μεν, αλλά» της τουρκοκυπριακής ηγεσίας, την κάθετη αντίθεση της Τουρκίας και τη στήριξη της Ελλάδας και της Βρετανίας.

Τα δύο clues της εβδομάδας

Το πρώτο σημαντικό στοιχείο που μπορεί να παίξει ρόλο στην παραπέρα πορεία είναι το πώς θα συμπεριφερθεί η Τουρκία ενώπιον του ΓΓ ΟΗΕ. Η προϊστορία δεν αφήνει και πολλές ελπίδες καθώς ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν περιόριζε τις αναφορές του στο Κυπριακό κατά την ομιλία του ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης, ενώ στις συναντήσεις με τον ΓΓ ΟΗΕ απέφευγε να αναφέρει οτιδήποτε.

Το δεύτερο σημαντικό στοιχείο είναι οι συναντήσεις της Μαρία Άνχελα Ολγκίν που βρίσκεται στη Νέα Υόρκη και θα συναντήσει τους δύο ηγέτες. Δεν αποκλείεται η Ολγκίν να παραδώσει, στις συναντήσεις αυτές ή στο τέλος τους, το από καιρό αναμενόμενο έγγραφο συγκλίσεων που ανέλαβαν να ετοιμάσουν τα Ηνωμένα Έθνη.

Κομβικής σημασίας η συνάντηση με τον ΓΓ

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης στις πρώτες τους δηλώσεις επί αμερικανικού εδάφους τόνισε πως «η εβδομάδα υψηλού επιπέδου των ΗΕ αποτελεί την κορυφαία διπλωματική στιγμή της χρονιάς, βεβαίως βρισκόμαστε εδώ με επίκεντρο το Κυπριακό και τις προσπάθειες που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καταβάλλει για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων».

Υπογράμμισε πως «η 81η Γενική Συνέλευση των ΗΕ έχει ως θέμα την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, αλλά και την προάσπιση και προώθηση της πολυμέρειας, ζητήματα και αρχές που η Κυπριακή Δημοκρατία προασπίζεται, υπερασπίζεται και προωθεί, διεκδικεί εδώ και 52 χρόνια».

Ο Κ. Λετυμπιώτης υπέδειξε ότι η 20η Σεπτεμβρίου, είναι «η επέτειος που το 1960 η Κυπριακή Δημοκρατία ως επίσημο μέλος των ΗΕ έχει εισαχθεί σε αυτή τη μεγάλη οικογένεια, της οικογένειας των ΗΕ που επιχειρούν να στείλουν τα μηνύματα τους μέσα από την προάσπιση και την προώθηση του διεθνούς δικαίου».

Κατά τον Εκπρόσωπο «η συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον ΓΓ των ΗΕ είναι μια κομβική συνάντηση, πέραν των πολλών διμερών επαφών που θα έχει στο πλαίσιο αυτής της βδομάδας, με αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, με θεσμικούς συνεργάτες και με κορυφαίους ενεργειακούς κολοσσούς».

Η συνάντηση με τον ΓΓ είναι προγραμματισμένη για τις 24 Σεπτεμβρίου, θα προηγηθεί η συνάντηση του Προέδρου με την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ των ΗΕ για το Κυπριακό κα Ολγκίν. «Προσερχόμαστε μετά από μια περίοδο τακτικών επαφών και συναντήσεων και όπως έχει ήδη καταστήσει γνωστό ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, προσέρχεται με ιδέες, με προτάσεις και εισηγήσεις, τόσο ως προς το ζήτημα των ΜΟΕ όσο και ως προς τη μεθοδολογία αλλά και την ουσία του Κυπριακού, είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

Συνεχίζοντας υπογράμμισε πως «ο στόχος μας παραμένει αμετακίνητος: πώς μπορούμε να συμβάλουμε, στον βαθμό των δικών μας δυνατοτήτων, ώστε να καταστεί εφικτή η σύγκληση μιας διευρυμένης συνάντησης, με τον στόχο που έχει θέσει ο ΓΓ των ΗΕ. Μια πετυχημένη διευρυμένη συνάντηση που θα αποτελέσει ουσιαστικό εφαλτήριο προς την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων από το σημείο που έχουν διακοπεί».

Ουδέν νεότερο για τριμερή ή έγγραφο

Κατά τις δηλώσεις του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο πραγματοποίησης μιας τριμερούς συνάντησης και απάντησε πως «δεν έχουμε μέχρι στιγμής τουλάχιστον το ενδεχόμενο μιας κοινής συνάντησης είτε με τον ΓΓ των ΗΕ είτε με την προσωπική του απεσταλμένη. Ασφαλώς, ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι κάτι που εμείς βλέπουμε και το προσεγγίζουμε θετικά, ο ίδιος ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έχει πει ότι εάν το πρόγραμμα του ΓΓ των ΗΕ το επιτρέπει, μετά ασφαλώς από την εβδομάδα υψηλού επιπέδου, εξετάζουμε το ενδεχόμενο και της παράτασης της παραμονής μας στη Νέα Υόρκη ακριβώς για να καταστεί εφικτή αυτή η συνάντηση. Η κα Ολγκίν έρχεται στη Νέα Υόρκη την ερχόμενη Τρίτη, τη μέρα που θα έχει τη συνάντηση με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη».

Ως προς το έγγραφο των συγκλίσεων είπε ότι «αυτό είναι κάτι για το οποίο και εμείς αναμένουμε να ενημερωθούμε από την κα Ολγκίν». 

Έπιασε ήδη δουλειά ο Πρόεδρος

Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης βρίσκεται ήδη στη Νέα Υόρκη και η εβδομάδα των επαφών, συναντήσεων και ομιλιών έχει ξεκινήσει από τα ξημερώματα σήμερα, ώρα Κύπρου. Γύρω στις 3 το πρωί (8 μ.μ. ώρα Νέας Υόρκης) ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα είχε συνάντηση με τους επικεφαλής των ομογενειακών οργανώσεων με τους οποίους θα συζητούσε τις εξελίξεις στο Κυπριακό.

Το κρίσιμο τριήμερο επαφών με την πλευρά των Ηνωμένων Εθνών θα είναι από την Τρίτη μέχρι και την Πέμπτη. Πιο αναλυτικά το πρόγραμμα του ΠτΔ περιλαμβάνει:

• Μεταξύ άλλων, στις 21 Σεπτεμβρίου, στη 1.15 μ.μ. (ώρα Νέας Υόρκης) θα έχει συνάντηση με τον Βασιλιά της Ιορδανίας Αμπντάλλα Β΄, ενώ το απόγευμα θα συμμετάσχει σε Σύνοδο που συνδιοργανώνεται από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Antonio Costa και τον Πρωθυπουργό του Καναδά Mark Carney, με θέμα την πολυμέρεια, το διεθνές δίκαιο, την ειρήνη και την ευημερία.
• Την Τρίτη, 22 Σεπτεμβρίου, θα παραστεί στην έναρξη της Ολομέλειας της Συνόδου κατά την οποίαν ο ΓΓ των ΗΕ θα παρουσιάσει την Έκθεση Πεπραγμένων του, ενώ το απόγευμα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα έχει συνάντηση με τον Πρόεδρο του Τμήματος Βασικών Περιουσιακών Στοιχείων και Αναδυόμενων Χωρών (base assets and emerging countries) της Chevron, Javier la Rosa.
• Στις 6 μ.μ. (ώρα Νέας Υόρκης), της ίδιας μέρας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα συναντηθεί με την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ των ΗΕ για το Κυπριακό Μαρία Άνχελα Ολγκίν.
• Την Τετάρτη, 23 Σεπτεμβρίου, γύρω στις 12.30 μ.μ. (ώρα Νέας Υόρκης), ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα προσφωνήσει την Ολομέλεια της Γενικής Συνέλευσης των ΗΕ.
• Αργότερα, θα συμμετάσχει στις εργασίες της Συνόδου Υψηλού Επιπέδου που συγκαλεί ο ΓΓ ΟΗΕ με θέμα την Κλιματική Αλλαγή, κατά την οποία θα προβεί σε Παρέμβαση, ενώ το απόγευμα της ίδιας μέρας θα έχει συνάντηση με τον Αντιπρόεδρο της ExxonMobil, John Ardill.
• Το πρωί της Πέμπτης, 24 Σεπτεμβρίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα έχει πρόγευμα εργασίας που διοργανώνουν οι Antenna Group και Atlantic Council, με θέμα την «Εδραίωση της συνεργασίας ΕΕ-Κόλπου για την περιφερειακή ασφάλεια και ευημερία».
• Στις 10.55 π.μ. (ώρα Νέας Υόρκης), ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα έχει συνάντηση με τον ΓΓ των ΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες. Ακολούθως, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα παραθέσει γεύμα προς τους Μόνιμους Αντιπροσώπους των πέντε Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας.
• Στις 25 Σεπτεμβρίου το πρωί, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα έχει συνάντηση με τον Αντιπρόεδρο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας Han Zheng και στη συνέχεια με εκπροσώπους του AJC.

Προτού αναχωρήσει από τη Νέα Υόρκη, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα παραστεί σε δείπνο που διοργανώνουν προς τιμή του οι κυπριακές ομογενειακές οργανώσεις.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, ο οποίος θα συνοδεύεται από τον Υπουργό Εξωτερικών Κωνσταντίνο Κόμπο, τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο Κωνσταντίνο Λετυμπιώτη και τον Διαπραγματευτή Μενέλαο Μενελάου, θα επιστρέψει στην Κύπρο το βράδυ της 26ης Σεπτεμβρίου.